تغییرات اقلیمی و گذار به انرژی های تجدیدپذیر در حقوق بین الملل محیط زیست

از ویکی حقوق
پرش به ناوبری پرش به جستجو
تغییرات اقلیمی و گذار به انرژی های تجدیدپذیر در حقوق بین الملل محیط زیست
عنوانتغییرات اقلیمی و گذار به انرژی های تجدیدپذیر در حقوق بین الملل محیط زیست
رشتهحقوق محیط زیست
دانشجوفرزاد اسلامی مهدی آبادی
استاد راهنماژانت الیزابت بلیک
استاد مشاورمیرشهبیز شافع
مقطعکارشناسی ارشد
سال دفاع۱۴۰۲
دانشگاهدانشگاه شهید بهشتی



تغییرات اقلیمی و گذار به انرژی های تجدیدپذیر در حقوق بین الملل محیط زیست عنوان پایان نامه ای است که توسط فرزاد اسلامی مهدی آبادی، با راهنمایی ژانت الیزابت بلیک و با مشاوره میرشهبیز شافع در سال ۱۴۰۲ و در مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه شهید بهشتی دفاع گردید.

چکیده

استفاده فزاینده از سوخت‌های فسیلی موجب گرمایش زمین شده و گذار به انرژی‌های تجدیدپذیر به عنوان مهمترین راه حل این مشکل شناخته می‌شود. نقش حقوق بین الملل محیط زیست در ایجاد چارچوب‌ها و قواعد حقوقی مبارزه با تغییرات اقلیمی از طریق تسهیل‌گذار انرژی و همچنین مفاهیم حقوقی این موضوعات با تمرکز بر چالش‌ها و فرصت‌های اصلی پیش رو، در این نوشتار مورد ارزیابی قرار می‌گیرند. پرداختن به تغییر اقلیم و گذار انرژی، نیازمند یک رویکرد ترکیبی است که تجزیه و تحلیل اسناد قانونی، هنجارها و اصول حاکم بر این دو مفهوم را در سطوح بین المللی و ملی به صورت توامان بررسی کند؛ این پژوهش علاوه بر آنکه تاثیر متقابل سیاست گذاری و تقنین زیست محیطی را در دو سطح مذکور تحلیل می‌نماید، به موانع و چالش‌های تبعی نیز می‌پردازد. از آن رو که اهداف و روش‌های متفاوتی جهت اقدامات کاهشی و سازگاری تغییرات اقلیمی ذیل حقوق محیط زیست اتخاذ می‌شود، در کنار بررسی ابزارهای تشویقی و حمایتی گذار انرژی، طیفی از تجربیات تقنینی کشورهای پیشگام نیز در این پژوهش معرفی می‌گردد. تغییرات اقلیمی نیاز به پاسخ حقوقی منسجم و همه‌جانبه دارد که شرایط و نیازهای ذینفعان مختلف را در نظر بگیرد و در عین حال به اصول و اهداف حقوق بین الملل محیط زیست نیز پایبند باشد؛ این پایان نامه علاوه بر پرداختن به سازوکارهای قانونی و سیاستی تغییرات اقلیمی، اسناد و کنوانسیون‌های مربوطه و ابعاد امنیت انرژی، با ارایه برخی توصیه‌ها و پیشنهادات جهت بهبود عملکرد حقوق بین الملل محیط زیست در زمینه گذار به انرژی‌های تجدیدپذیر، تحلیلی مفید را در این زمینه‌ها ارایه می‌دهد.

ساختار و فهرست پایان نامه

مقدمه

فصل اول– کلیات و تعاریف

گفتار اول– تغییرات اقلیمی

مبحث اول– کاهش و سازگاری

مبحث دوم– آثار تغییرات اقلیمی

بند اول– منابع طبیعی و حقوق بشر

بند دوم– عدالت زیست محیطی

گفتار دوم– انرژی های تجدیدپذیر

مبحث اول– انواع انرژی های تجدیدپذیر

بند اول– انرژی بادی

بند دوم– انرژی خورشیدی

بند سوم– انرژی آبی

بند چهارم– انرژی زیستی

بند پنجم– انرژی زمین گرمایی

مبحث دوم– تفاوت انرژی های تجدیدپذیر و تجدیدناپذیر

بند اول– اهداف و عملکرد انرژی های تجدیدپذیر

بند دوم– نوآوری در فناوری های تجدیدپذیر

مبحث سوم– موانع گذار انرژی و ابعاد منفی انرژی های تجدیدپذیر

بند اول– هزینه های بالا و یارانه خواهی

بند دوم– مشکلات تناوب و سختی ذخیره سازی

بند سوم– تاثیرات زیست محیطی و اجتماعی ۵۰ فصل دوم– ظرفیت انرژی های تجدیدپذیر برای کاهش تغییرات اقلیمی

گفتار اول– گذار انرژی، راه حلی برای تغییرات اقلیمی

مبحث اول– زمینه های گذار به انرژی تجدیدپذیر

بند اول– کاهش انتشار در تولید برق

بند دوم– جایگزینی سوخت ها در حمل ونقل

مبحث دوم– نظارت و پاسخگویی حقوقی

بند اول– مکانیسم های نظارتی و گزارش دهی

بند دوم– اصل آلوده ساز پرداخت کننده

مبحث سوم– ابزارهای سیاستی–اقتصادی گذار انرژی

بند اول– سیاست خرید تضمینی برق تجدیدپذیر

بند دوم– استاندارد سبد تجدیدپذیر

بند سوم– قیمت گذاری کربن

بند چهارم– گواهینامه های سبز و دیگر ابزارها

گفتار دوم– تجارب ملی گذار به انرژی های تجدیدپذیر در مواجهه با تغییرات اقلیمی

مبحث اول– ایالات متحده آمریکا

بند اول– قانون کاهش تورم ۲۰۲۲ ایالات متحده

بند دوم– قانون سیاست انرژی ۲۰۰۵ ایالات متحده

بند سوم– قرارداد جدید سبز ایالات متحده

مبحث دوم– چین

بند اول– قانون انرژی تجدیدپذیر ۲۰۰۶ چین

بند دوم– چالش های قانون گذاری انرژی های تجدیدپذیر در چین

مبحث سوم– اسکاتلند

بند اول– تعهد تجدیدپذیرهای اسکاتلند

بند دوم– استراتژی انرژی ۲۰۲۳ اسکاتلند

بند سوم– قانون تغییرات اقلیمی ۲۰۱۹ اسکاتلند

مبحث چهارم – آلمان

بند اول– پروژه بزرگ گذار انرژی آلمان

بند دوم– قانون فدرال تغییر اقلیم آلمان

مبحث پنجم– ایران

بند اول– قوانین و اسناد معطوف به انرژی های تجدیدپذیر در ایران

الف– اساسنامه سازمان انرژی های تجدیدپذیر و بهره وری انرژی برق (ساتبا)

ب– برنامه های پنج ساله توسعه

ج– اسناد راهبردی و نقشه ی راه وزارت نیرو

بند دوم– چالش ها و فرصت های گذار به انرژی های تجدیدپذیر در ایران

بند سوم– تاثیرات گذار به انرژی های تجدیدپذیر بر اقتصاد و محیط زیست ایران

فصل سوم– حقوق بین الملل محیط زیست، تغییرات اقلیمی و گذار به انرژی های تجدیدپذیر

گفتار اول– حقوق بین الملل محیط زیست و پاسخ آن به تغییرات اقلیمی

مبحث اول– کنوانسیون تغییرات اقلیمی ۱۹۹۲

بند اول– اصل مسیولیت مشترک اما متمایز

بند دوم– اصل انصاف

بند سوم– اصل احتیاط

بند چهارم– اصل توسعه پایدار و مفهوم آن

مبحث دوم– سازوکارهای تبعی کنوانسیون تغییرات اقلیمی

بند اول– پروتکل کیوتو

الف– مکانیسم تجارت انتشار

ب– مکانیسم اجرای مشترک

ج– مکانیسم توسعه پاک

بند دوم– توافقنامه پاریس

الف– اسناد مشارکت ملی (NDC)

ب– الزام حقوقی

ج– حمایت فنی

بند سوم– کنفرانس تغییرات اقلیمی

الف– بیست و هشتمین کنفرانس تغییرات اقلیمی (COP ۲۸)

بند چهارم– انگیزه جامعه جهانی در تلاش برای گذار انرژی

الف– تعهدات بین المللی

ب– منافع اقتصادی–سیاسی

گفتار دوم– امنیت انرژی بین المللی، چالش و فرصت

مبحث اول– مفهوم امنیت انرژی

بند اول– جایگاه انرژی های تجدیدپذیر در امنیت انرژی

بند دوم– ارتباط حقوق بشر و امنیت انرژی

مبحث دوم– امنیت انرژی در حقوق بین الملل محیط زیست

بند اول– سازمان تجارت جهانی

بند دوم– چارچوب اقلیم و انرژی ۲۰۳۰ اتحادیه اروپا

گفتار سوم– حقوق بین الملل محیط زیست و تسهیل گذار به انرژی های تجدیدپذیر

مبحث اول– سازوکارهای قانونی و سیاستی

بند اول– تکامل مفهوم انرژی های تجدیدپذیر در حقوق بین الملل

بند دوم– چشم انداز خالص صفر ۲۰۵۰

بند سوم– بودجه کربن بشریت

مبحث دوم– چالش های حقوقی ابزارهای سیاستی–اقتصادی گذار انرژی

بند اول– سیاست خرید تضمینی برق تجدیدپذیر

بند دوم– استاندارد سبد تجدیدپذیر

بند سوم– گواهینامه های سبز

بند چهارم– قیمت گذاری کربن

مبحث سوم– پیشنهادهایی برای توسعه حقوق بین الملل محیط زیست در گذار به انرژی های تجدیدپذیر

بند اول– تصویب موافقتنامه های چندجانبه و منطقه ای

بند دوم– ایجاد سازوکارهای الزام آور جدید

بند سوم– افزایش مفاد زیست محیطی در معاهدات تجاری

بند چهارم– یکپارچگی مفاهیم و معیارها

بند پنجم– اِعمال اصل انصاف و افزایش انعطاف پذیری

بند ششم– قیمت گذاری بین المللی کربن

نتیجه گیری

منابع

کلیدواژه ها

مواد مرتبط