درآمدی بر تنظیمگری زیستبانکهای انسانی با نگاهی به نظام حقوقی ایران
 | |
| عنوان | درآمدی بر تنظیمگری زیستبانکهای انسانی با نگاهی به نظام حقوقی ایران |
|---|---|
| نویسنده | مهدی مرادی برلیان محمد قاسم تنگستانی |
| محور موضوعی | حقوق پزشکی حقوق عمومی |
| سال نشر | ۱۴۰۳ |
| منتشر شده در | نشریه پژوهش حقوق عمومی |
| دوره | ۲۵ |
| شماره | ۸۲ |
| دانلود مقاله | دانلود از سایت نشریه |
درآمدی بر تنظیمگری زیستبانکهای انسانی با نگاهی به نظام حقوقی ایران عنوان مقالهای از مهدی مرادی برلیان و محمد قاسم تنگستانی است که در سال 1403 در شماره 82 فصلنامه حقوق عمومی منتشر شده است.
چکیده
پیشرفتهای زیستپزشکی در دهه های گذشته منجر به شکلگیری و گسترش بانکهای زیستی بهعنوان منابع نگهداری نمونهها و دادههای ژنتیکی افراد در راستای بکارگیری در پژوهشهای زیستی و شناخت انواع بیماریهای ژنتیکی و راهکارهای درمان آنها شده است. آنچه از نظرگاه حقوق عمومی اهمیت دارد، چگونگی مواجهه دولت با چالشهای برآمده از زیستبانکها و تعیین چارچوب مقرراتگذاری بایسته برای آنهاست. بررسی برخی از پیشروترین نظامهای حقوقی در این حوزه دستکم نمایانگر وجود الگوهای متفاوتِ حکمرانی زیستبانکهاست. در تعدادی از نظامهای حقوقی، قوانین خاصی در حوزه مربوطه وضع شده است؛ حال آنکه در برخی کشورها الگوی خودتنظیمی در کنار مقررات عام دولتی مشاهده میشود. از سوی دیگر به نظر میرسد با گسترش زیستبانکها، شکل نوینی از حاکمیت در حال شکلگیری است که در آن زیستبانکها بر نحوه کنشهای سیاسی اثرگذارند. این نوشتار با برگرفتن روش توصیفی- تحلیلی، از رهگذر بررسی تطبیقی به دنبال بررسی نحوه مواجهه نظام حقوقی ایران با پدیده یادشده است. فقدان قانون جامع، تعدد و پراکندگی هنجارهای تنظیمگر در کنار وجود نهادهای تنظیمکننده متعدد از جمله مهمترین ویژگیهای حکمرانی زیستبانکی در ایران هستند که میتواند شفافیت، کارایی و پاسخگویی این نظام حکمرانی و تعیین سازوکارهای روشن در جمعآوری، دسترسی به نمونهها و نگهداری از دادهها را با دشواری مواجه نماید.
کلیدواژهها
- حکمرانی
- زیستفناوری
- خودتنظیمگری
- نمونههای زیستی
- منابع ژنتیکی
مواد مرتبط
- ماده 3 قانون حفاظت و بهرهبرداری از منابع ژنتیکی کشور
- ماده 1 آییننامه اجرایی شرایط دسترسی و نحوه بهرهبرداری ژنتیکی موضوع ماده (۶) قانون حفاظت و بهرهبرداری از منابع ژنتیکی کشور
- ماده 2 آییننامه اجرایی شرایط دسترسی و نحوه بهرهبرداری ژنتیکی موضوع ماده (۶) قانون حفاظت و بهرهبرداری از منابع ژنتیکی کشور
- ماده 3 آییننامه اجرایی شرایط دسترسی و نحوه بهرهبرداری ژنتیکی موضوع ماده (۶) قانون حفاظت و بهرهبرداری از منابع ژنتیکی کشور
- ماده 4 آییننامه اجرایی شرایط دسترسی و نحوه بهرهبرداری ژنتیکی موضوع ماده (۶) قانون حفاظت و بهرهبرداری از منابع ژنتیکی کشور
- ماده 18 آییننامه اجرایی شرایط دسترسی و نحوه بهرهبرداری ژنتیکی موضوع ماده (۶) قانون حفاظت و بهرهبرداری از منابع ژنتیکی کشور
- ماده 19 آییننامه اجرایی شرایط دسترسی و نحوه بهرهبرداری ژنتیکی موضوع ماده (۶) قانون حفاظت و بهرهبرداری از منابع ژنتیکی کشور
- ماده 7 آییننامه شورای ملی توسعه و نظارت بر مراکز پذیرهنویسی اهدای سلولهای بنیادی خونساز و بانکهای خون بند ناف
- ماده 8 آییننامه شورای ملی توسعه و نظارت بر مراکز پذیرهنویسی اهدای سلولهای بنیادی خونساز و بانکهای خون بند ناف
- ماده 9 مصوبه راهبردهای زیستفناوری
- ماده 2 دستورالعمل تشکیل بانک اطلاعات هویت ژنتیک ایران
- ماده 4 دستورالعمل تشکیل بانک اطلاعات هویت ژنتیک ایران
- ماده 5 دستورالعمل تشکیل بانک اطلاعات هویت ژنتیک ایران
- ماده 6 دستورالعمل تشکیل بانک اطلاعات هویت ژنتیک ایران
- ماده 12 دستورالعمل تشکیل بانک اطلاعات هویت ژنتیک ایران
- ماده 16 دستورالعمل تشکیل بانک اطلاعات هویت ژنتیک ایران
- ماده 18 دستورالعمل تشکیل بانک اطلاعات هویت ژنتیک ایران