رای شعبه حقوقی دیوان عالی کشور درباره درخواست طلاق زوجه به دلیل سوء رفتار سابق زوج
رای شعبه حقوقی دیوان عالی کشور درباره درخواست طلاق زوجه به دلیل سوء رفتار سابق زوج: سوءرفتار سابق زوج در فرض اخذ تعهد از وی و گذشت زوجه از آن برای ادامه زندگی مشترک، در صورت عدم تکرار در دعوی بعدی طلاق توسط زوجه قابل استناد نیست. همچنین تعهدات گذشته زوج در مقام مصالحه برای بازگرداندن زوجه به زندگی مشترک، اقرار وی به سوءرفتار محسوب نمی شود؛ زیرا صلح با انکار دعوی نیز جایز است.
رأی خلاصه جریان پرونده
زوجه خانم خ. ذ.پ. به طرفیت آقای ح. م.پ.الف. تقاضای صدور حکم طلاق به استناد مواد ۱۱۲۹و ۱۱۳۰ ق.م و شروط ضمن عقد به خصوص بند۲ آن از دادگستری بابلسر نموده است که به شعبه اول عمومی حقوقی همان شهرستان ارجاع شده است به شورای حل اختلاف ارجاع شده که شورا نتوانسته اصلاح و سازش را بر قرار نماید و پرونده را اعاده نموده است وکیل خواهان در جلسه اول دادگاه در تاریخ ۱۳۹۲/۱۰/۱۷ اظهار داشته موکل به جهت اذیت و آزار شدید همسرش به ستوه آمده است و پس از گذشت چند سال و با داشتن فرزند مشترک پسر۷ ساله شوهر همچنان به اذیت و آزار خودش ادامه می دهد و علاوه بر آن مشکل روانی دارد و پرونده در نزد پزشکان دارد و نیز نفقه همسرش را پرداخت نمی کند و رأی نیز صادر شده است با عنایت به سوءرفتار زوج نسبت به زوجه و عسروحرج شدید تقاضای صدور حکم طلاق را دارد و در مورد مهریه نفقه و اجرت المثل اقدام شده است خوانده پاسخ داده است هشت سال است با این خانم ازدواج کرده ام و در مورد کتک کاری مدارک پزشکی قانونی بیاورد قبول می کنم من طلاق نمی دهم.دادگاه به طرفین اعلام کرده که داور خود را معرفی کند و داوران خود را معرفی نموده اند. داوران نظریه خود را مبنی بر عدم صلح و سازش بین زوجین اعلام داشته اند زوجه در جلسه ۱۳۹۴/۳/۲۶ دادگاه اظهار داشته در صورت طلاق چهل سکه بهار آزادی از مهریه ام را بذل می کنم. دادگاه مذکور طی دادنامه شماره۱۰۰۴۷۷-۱۳۹۳/۳/۲۹ به نظر دادگاه سوءرفتار زوج و ترک انفاق محرز است حکم بر احراز تحقق بندهای ۱و۲ قسمت ب شروط ضمن عقد احراز تحقق وکالت زوجه در طلاق صادر می گردد. زوجه می تواند با مراجعه به احد از دفاتر رسمی طلاق به وکالت خود را مطلقه نمایداز دادنامه مزبور آقای ح. م.پ.الف. تجدیدنظرخواهی نموده است. دادگاه تجدیدنظر شعبه۱۱ مازندران طی دادنامه شماره۰۰۷۳۱-۱۳۹۳/۶/۱۸ دادنامه تجدیدنظرخواسته را با تعیین محل ملاقات طفل عینا تأیید می نماید. زوج آقای ح. م.پ.الف. از دادنامه مزبور فرجام خواهی نموده است و اظهار داشته من به زوجه علاقه زیاد دارم و با وی تمکین و سازش دارم. تا کنون در سه مرحله ۹ عدد سکه بهارآزادی تحویل ایشان دادم که پیش پرداخت مهریه بوده است و زوجه علاقه به زندگی ندارد. خواهشمندم جلوی طلاق را گرفته و از متلاشی شدن یک خانواده و تبعات آن واضافه شدن فرزند طلاق به جامعه نشود و لایحه ای نیز از سوی وکیل زوجه به دادگاه تقدیم و پرونده جهت فرجام خواهی زوج به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع شده است. هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای محمد ربانی نژاد عضو ممیز و اوراق پرونده و دادنامه شماره ۷۲۱-۱۳۹۳/۶/۱۸ فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رأی میدهد:
رأی شعبه دیوان عالی کشور
با توجه به محتویات پرونده های بدوی و تجدیدنظر و مستندات ابرازی دادنامه فرجام خواسته از حیث نقص در تحقیقات مخدوش است زیرا:۱- زوجه از باب سوءرفتار و ایراد ضرب و شتم و توهین از ناحیه زوج نسبت به خود و تحقق بند۲ از شروط ضمن عقد تقاضای طلاق نموده و مستند خود را تعهدات زوج قرار داده است این در حالی است که هیچ حکمی مبنی بر محکومیت زوج در این خصوص در پرونده دیده نمی شود و شهودی هم بر ایراد ضرب و جرح توسط زوج به زوجه شهادت نداده اند و صرف تعهدات زوج در مقام مصالحه و برگشت زوجه به زندگی مشترک اقرار زوج با سوءرفتار محسوب نمی گردد و برابر ماده ۷۵۵ ق.م صلح با انکار دعوی هم نیز جایز است بنابراین درخواست صلح اقرار محسوب نمی شود و به فرض سوءرفتار زوج قبل از تعهد با گذشت زوجه از آن برای ادامه زندگی مشترک دیگر سوءرفتار قبلی زوج در صورت عدم تکرار نمی تواند دلیل باشد واز سوءرفتار زوج بعد از تعهد مستندی در پرونده وجود ندارد و دادگاه ها در این باره تحقیق نکرده اند.۲- رد دعوی زوج در خصوص تمکین هم از باب خوف و ضرر جانی و عرضی و شرافتی و مالی مصداق ماده ۱۱۱۵ق.م نیست بلکه از جهت دیگریست که سوءرفتار زوج را ثابت نمی کند.۳- درباره محکومیت زوج به پرداخت نفقه موضوع مورد اشاره زوجه ذیل دادخواست نیز تحقیق نشده است که حکم اجراء شده است یا خیر که در صورت اجراء و عدم پرداخت نفقه از سوی زوج و عدم امکان اجبار زوج به پرداخت نفقه بند ۱ از شروط ضمن عقد محقق می گردد که دادگاه ها به این امر عنایت ننموده اند. علی هذا رأی فرجام خواسته نقض و رسیدگی به همان شعبه محول می شود.
شعبه ۲۶ دیوان عالی کشور - مستشار و عضو معاون
جعفر الهی - محمد ربانی نژاد