رای شعبه حقوقی دیوان عالی کشور درباره دعوی طلاق به دلیل ضرب و جرح زوجه توسط زوج

شماره دادنامه	۹۴۰۹۹۷۰۹۰۷۶۰۰۲۸۷
تاریخ دادنامه	۱۳۹۴/۰۷/۲۹
نوع رأی	رأی شعبه
نوع مرجع	شعبه دیوان عالی کشور
شعبه	شعبه ۱۶ دیوانعالی کشور
گروه رأی	رای حقوقی
موضوع	دعوی طلاق به دلیل ضرب و جرح زوجه توسط زوج
قاضی	دیوسالار سعیدعالم عبدالعلی ناصح عباسعلی علیزاده

رای شعبه حقوقی دیوان عالی کشور درباره دعوی طلاق به دلیل ضرب و جرح زوجه توسط زوج: صرف یک مورد ایراد ضرب و جرح عمدی که منجر به صدور دادنامه مبنی بر محکومیت زوج به پرداخت دیه در حق زوجه شده است، به تنهایی برای اثبات عسر و حرج زوجه کافی نیست.

رأی خلاصه جریان پرونده

خانم ز. م. در تاریخ ۱۳۹۱/۱۲/۲۳ به وسیله وکیل آقای ع. ب. دادخواستی را به طرفیت اقای م. الف. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش (طلاق) به لحاظ عسروحرج تقدیم بدوا نظر کارشناس سازمان بهزیستی اخذ و پس از عدم حصول نتیجه سازش پرونده به دادگستری نکاح ارسال که به شعبه اول دادگاه حقوقی شهرستان نکاح ارجاع گردیده طرفین جهت رسیدگی دعوت و در تاریخ ۱۳۹۲/۴/۲ جلسه اول رسیدگی با حضور قاضی مشاور و خوانده تشکیل گردیده خواهان و وکیل وی حاضر نشده ولی لایحه ای تقدیم نموده است، اظهارات خوانده (زوج) اخذ شده دادگاه جهت احراز سوء معاشرت زوج قرار استماع شهادت شهود صادر نموده است در جلسه مورخ ۱۳۹۲/۹/۹ دادگاه از گواهان تعرفه تحقیق به عمل آورده که حسب اظهارات شهود درگیری و کتک کاری و اعتیاد زوج گواهی شده است دادگاه مراتب را به داوری ارجاع که پس از معرفی داور، نظر داورین مبنی بر عدم سازش لوایحی به دادگاه اعلام گردیده است رئیس دادگاه طی دادنامه شماره ۹۳/۰۰۹۳۰ مبادرت به صدور رأی نموده مبنی بر اینکه اظهارات خوانده و گواهان تعرفه و دادنامه مشعر که بر محکومیت خوانده به پرداخت دیه به لحاظ ضرب و جرح و سه ماه و یک روز حبس به لحاظ ترک انفاق صادر شده موید عسر و حرج خواهان می باشد و اینکه داوران موفق به سازش شده اند، دادگاه عسر و حرج خواهان را محرز است با قبول خواسته با استناد به ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی و تبصره الحاقی آن و مواد ۲۹ و ۳۲ و ۳۳ قانون حمایت خانواده، حکم بر طلاق زوجه صادر و اعلام می دارد و در خصوص حقوق مالی زوجه با توجه به اعلام خواهان بر اینکه در خصوص مهریه حکم صادر شده است که ۱۰ سکه از مهریه را بذل نموده و نفقه را بعدا مطالبه می نماید، اقدامی متصور نیست، خواهان می تواند جهیزیه خود را منتقل نماید و مدت اعتبار طلاق ۶ ماه پس از قطعیت رأی خواهد بود و طلاق از نوع خلع و بائن اعلام و به لحاظ وقوع نزدیکی زوجه ملکف به تحمل سه طهر و عده می باشد، رأی صادره با توجه به ابلاغ واقعی حضوری است. از این رأی توسط آقای م. الف. خوانده (زوج) تقاضای تجدیدنظرخواهی شده است و در لایحه ضمیمه دادخواست تجدیدنظرخواهی قید نموده که قصد زندگی دارم و حاضر به جدائی نیستم پرونده به شعبه دوازدهم دادگاه تجدیدنظر استان مازندران ارجاع گردیده که جهت اخذ توضیح پیرامون تحقیق عسروحرج زوجه و سوء رفتار زوج وقت رسیدگی تعیین گردیده است و طرفین دعوت شده اند در جلسه مورخ ۱۳۹۳/۶/۱۵ به لحاظ عدم حضور طرفین موجبات رسیدگی فراهم شده و جلسه تجدید گردیده در مورخه ۱۳۹۳/۹/۱۵ جلسه رسیدگی با حضور طرفین و وکیل زوجه تشکیل و اظهارات آنان استماع و منعکس گردیده است، زوج اعلام نموده معتاد نیستم حاضرم بروم آزمایش و دو تا سه سال است ترک کردم و منکر سوء رفتار گردیده است، اگر همسرم بیاید منزل حاضرم نفقه وی را بپردازم من حاضر نیستم زنم را طلاق بدهم مهریه اش را می پردازم ولی طلاق نمی دهم و یک برگ دادنامه که حاکی از برائت وی از بزه ترک انفاق می باشد و محکومیت وی به پرداخت دیه کمتر از خمس به شماره ۹۳/۰۰۵۷ شعبه ۲۷ دادگاه تجدیدنظر مازندران را ارائه نموده است دادگاه جهت احراز وضعیت اعتیادی وی را به پزشکی قانونی معرفی نموده است که در پاسخ نتیجه آن منفی اعلام گردیده است سپس دادگاه به زوجه جهت ارائه دلائل و مدارک دال بر اعتیاد زوج به مواد مخدر و اخذ توضیح در مورد پاسخ گواهی پزشکی زوجه را دعوت نموده است وکیل زوجه نیز طی لایحه ای مراتب اعتیاد را توضیح داده است، مجددا توسط دادگاه دستور تعیین وقت رسیدگی و دعوت از طرفین صادر گردیده و طرفین در جلسه مورخ ۱۳۹۴/۳/۹ حاضر گردیده و اظهارات آنان استماع و در صورت جلسه منعکس گردیده است و سپس یک مهلت یک هفته ای جهت صلح و سازش طرفین تعیین گردیده است و در تاریخ ۱۳۹۴/۳/۱۷ دادگاه ختم رسیدگی اعلام و به شرح دادنامه ۹۴/۰۰۳۷۰ چنین رأی صادر نموده است که در این مرحله از رسیدگی ایراد و اعتراض موجه و موثری از ناحیه تجدیدنظرخواه به عمل نیامده رأی صادر و با توجه به جهات و دلائل استناد صحیح و صائب بوده و از حیث رعایت اصول و تشریفات داوری فاقد ایراد و اشکال موثر قانونی است لیکن زوجه در قبال اجرای صیغه طلاق به غیر از چهل عدد سکه تمام بهار آزادی بابت مهریه بقیه مهریه و سایر حقوق مالی را بذل نموده علی هذا ضمن رد تجدیدنظرخواهی به عمل آمده به استناد ماده ۳۵۸ قانون آئین دادرسی دادگاه عمومی و انقلاب در امور مدنی دادنامه تجدیدنظرخواسته تأیید می گردد، از این رأی توسط آقای م. الف. (زوج) تقاضای فرجام خواهی شده و دادخواست و لایحه ضمیمه آن ثبت دفتر زندان شهرستان ب. شده و پرونده به این شعبه ارجاع گردیده که مفاد لایحه تقدیمی فرجام خواه به همراه گزارش در هنگام شور قرائت می گردد. هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای سعید عالم عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای م. دیوسالار دادیار دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر تأیید دادنامه شماره ۹۴/۰۰۳۷۰ فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رأی می دهد.

رأی شعبه دیوان عالی کشور

با عنایت به اینکه در مراحل دادرسی دلیلی بر وجود سوء معاشرت و سوء رفتار مکرر و مستمر زوج در زندگی مشترک که هنوز به صورت عملی بین زوجین محقق نشده ارائه نگردیده و وجود یک مورد ایراد ضرب و جرح عمدی که منجر به صدور دادنامه مبنی بر محکومیت زوج به پرداخت دیه در حق زوجه گردیده و مفاد اظهارات گواهان تعرفه وجود این موضوع ادامه زندگی غیرقابل تحمل که منتهی به عسر و حرج زوجه گردد را ثابت و تأیید نمی کند و به خصوص اینکه پاسخ آزمایش اعتیاد اعلامی از طرف پزشکی قانونی نیز منفی اعلام گردیده و دادگاه صادرکننده رأی نیز بدون مطالبه پرونده مستند کیفری و انعکاس مفاد و محتویات آن و بدون اطلاع از علت و چگونگی درگیری بین طرفین در آن، عسر و حرج را محرز اعلام نموده است لذا رأی صادره با توجه به محتویات موجود در پرونده که کافی برای اثبات و احراز عسروحرج نمی باشد. منطبق با مقررات قانونی و موازین شرعی نیست و به استناد بند دو ماده ۳۷۱ و بند ج ماده ۴۰۱ قانون آئین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی ضمن نقض رأی موصوف پرونده را جهت رسیدگی مجدد به شعبه هم عرض ارجاع می نماید.

رئیس و مستشار و عضو معاون شعبه ۱۶ دیوان عالی کشور

عبدالعلی ناصح - عباسعلی علیزاده - سعیدعالم