رای شعبه حقوقی دیوان عالی کشور درباره عزل زوجه در وکالت بلاعزل نسبت به طلاق

شماره دادنامه	۹۴۰۹۹۷۰۹۰۷۲۰۰۹۴۸
تاریخ دادنامه	۱۳۹۴/۰۸/۱۰
نوع رأی	رأی شعبه
نوع مرجع	شعبه دیوان عالی کشور
شعبه	شعبه ۱۲ دیوانعالی کشور
گروه رأی	رای حقوقی
موضوع	عزل زوجه در وکالت بلاعزل نسبت به طلاق
قاضی	قدرت اله طیبی مهدی اسلامی

رای شعبه حقوقی دیوان عالی کشور درباره عزل زوجه در وکالت بلاعزل نسبت به طلاق: درصورت اعطای وکالت بلاعزل در طلاق از سوی زوج به زوجه، عزل زوجه تنها درصورت اثبات بی اعتباری سند وکالت مذکور امکان پذیر است.

رأی خلاصه جریان پرونده

خانم ز. م. دادخواستی به طرفیت آقای غ. ع. و به خواسته صدور حکم طلاق و تقاضای اذن اعمال وکالتنامه شماره ...- که تحت شماره ... مورخ ۱۳۹۳/۳/۲۵ دفتر اسناد رسمی شماره ... خ. ثبت شده در قبال بذل پانصد هزار ریال از مهریه را به دادگاه عمومی حقوقی ... تقدیم کرده و توضیح داده است به موجب سند رسمی به شماره ترتیب ...-۱۳۹۰/۴/۱۴ دفتر رسمی ثبت ازدواج شماره ... حوزه ثبت خ. (ق.) به عقد ازدواج دائمی خوانده درآمده ام به علت عدم تفاهم اخلاقی مبادرت به ترک نفقه سه سال نموده بعضی وقت ها متواری شده و موجب عسروحرج بنده گردیده اس طبق سند وکالتنامه پیوست وکالت در طلاق را به من داده است لذا با توجه به مستندات مذکور درخواست صدور حکم مقتضی را دارم مستندات خواهان فتوکپی سند رسمی ازدواج و کارت ملی و وکالتنامه شماره ... مورخ ۱۳۹۳/۳/۲۵ دفتر اسناد رسمی شماره ... خ. می باشد که به موجب آن آقای غ. ع. به خانم ز. م. وکالت کاری و اداری و طلاق با قید اینکه حق عزل وکیل را ندارد و وکیل حق توکیل به غیر را دارد داده است تا با مراجعه به کلیه مراجعه قضایی ... و مطرح نمودن دعاوی طلاق و مطلقه نمودن خود را با کلیه اختیارات داده است می باشد. پرونده بدوا جهت انجام مشاوره به مرکز مداخله در خانواده به منظور کاهش طلاق سازمان بهزیستی... (مرکز اورژانس) ارسال شده است که مرکز اورژانس مذکور به دادگستری خ. پاسخ داده نتیجه مداخلات انجام شده در خصوص زوجین غ. ع. و ز. م. به شرح زیر اعلام می گردد با توجه به اینکه زوج در تاریخ ۱۳۹۰/۱۰/۱۱ درخواست طلاق نموده بودند و مشاوره های لازم انجام گرفت و با زوجه صحبت شد و ایشان اظهار داشتند که در صورت فراهم بودن زندگی مناسب رجوع خواهند کرد ولی تا سال ۹۳ دیگر هیچ سراغی از زوج نشد که پرونده را پیگیری می نماید تا اینکه در مورخه ۱۳۹۳/۱۰/۱۱زوجه درخواست طلاق نموده و اظهار می دارد که مدت سه سال است که زوج ایشان را رها کرده و زندگی مشترک ندارند و ایشان در منزل پدر خود هستند زوج به زوجه وکالت داده و به همین خاطر جهت انجام اقدامات لازم به حضورتان ارسال می گردد. شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی خ. با تعیین وقت رسیدگی در وقت مقرر با حضور خواهان و در غیاب خوانده تشکیل شده است خواهان اظهار داشته خوانده همسر دائم من است چون مرا رها کرده و خرجی نمی دهد و وکالت مطلق در طلاق به من داده است درخواست صدور حکم طلاق را دارم مهریه ۱۴ عدد سکه و دو میلیون تومان پول نقد است و در ازای طلاق یکصد هزار تومان آن را می بخشم جهیزیه پیش اوست و جهیزیه ام را می خواهم قادر به ادامه زندگی با او نیستم. دادگاه از دفترخانه مربوط استعلام نموده که وکالت اعطایی درباره طلاق (عزلی نسبت به آن شده یا خیر؟) و قرار ارجاع امر به داوری هم صادر شده است داور زوجه داور زوج نظریه خود را در مورد عدم توفیق در صلح و سازش زوجین اعلام کرده اند (صفحه ۱۸ پرونده) دفتر اسناد رسمی شماره ... خ. به دادگاه پاسخ داده است هیچ عزل و استعفایی در وکالتنامه مربوطه ثبت نشده و به قوت خود باقی است. شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی خ. به موجب رأی شماره ۵۰-۱۳۹۴/۱/۳۱ در خصوص دعوی خانم ز. م. و به طرفیت آقای غ. ع. و به خواسته صدور حکم طلاق به دلیل اخذ وکالت مطلق در طلاق طبق وکالتنامه رسمی شماره ... دفتر رسمی شماره ... خ. با عنایت به جمیع اوراق پرونده از جمله کپی مصدق سند ازدواج رابطه زوجیت دائم بین آنان محرز است و به لحاظ اینکه بر اساس موازین شرعی و قانونی حق طلاق از خصائص مرد می باشد و درخواست طلاق از سوی زوجه مقید به جهت و قید بوده است که زوجه از اخذ وکالت مطلق در طلاق را به عنوان علت وجهت طلاق مطرح نموده اند که براساس تحقیقات معموله این امر به اثبات نرسیده و زوج طی لایحه تقدیمی پیوست مخالفت خود را با طلاق اعلام کرده که قرینه بر عزل زوجه از وکالت در طلاق می تواند باشد بنابراین دعوی خواهان را بلاوجه تلقی و حکم بر رد آن صادر و اعلام کرده است. خانم ز. م. نسبت به دادنامه فوق الذکر تجدیدنظرخواهی به عمل آورده است که پس از پاسخ تجدیدنظرخوانده شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان زنجان به موجب رأی شماره ۵۷۸-۱۳۹۴/۴/۲۵ با رد اعتراض رأی تجدیدنظرخواسته را تایید کرده است. خانم ز. م. نسبت به دادنامه یاد شده فرجام خواهی نموده که پس از پاسخ فرجام خوانده پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع شده است لایحه اعتراضیه به هنگام شور قرائت می شود. هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای مهدی اسلامی عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره ۷۰۰۵۷۸-شعبه اول دادگاه تجدید نظر استان زنجان مشاوره نموده چنین رای می دهد:

رأی شعبه دیوان عالی کشور

فرجام خواهی وارد و پرونده دارای نواقص تحقیقاتی است زیرا: اگر چه به موجب ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی مرد می تواند با رعایت شرایط مقرر در این قانون با مراجعه به دادگاه تقاضای طلاق همسرش را بنماید ولی به موجب ماده ۶۵۶ قانون مذکور وکالت عقدی است که به موجب آن یکی از طرفین طرف دیگری را برای وکالت امری نایب خود قرار می دهد و حسب ماده ۶۷۹ قانون یاد شده موکل می تواند هر وقت بخواهد وکیل را عزل کند مگر اینکه وکالت وکیل یا عدم عزل در ضمن عقد لازمی شرط شده باشد. لذا نظر به اینکه آقای غ. ع. به موجب سند رسمی وکالتنامه شماره ...-۱۳۹۳/۳/۲۵ دفتر اسناد رسمی خ. به همسرش خانم ز. م. در مورد طلاق وی با کلیه اختیارات وکالت بلاعزل داده است و این وکالتنامه بلاعزل معتبر و لازم الاجراست و زوج این اختیار را ندارد که او را عزل نماید مگر اینکه در دادگاه صالحه بی اعتباری سند رسمی ثابت گردد استدلال دادگاه بدوی در مورد اینکه زوج با طلاق مخالفت کرده که قرینه بر عزل است برخلاف قانون می باشد زیرا حتی عزل زوجه در مورد وکالت در طلاق و سایر موارد نیز فقط درصورت اثبات بی اعتباری سند وکالت مذکور است و لاغیر. بنا به مراتب فوق ضرورت داشته دادگاه تجدیدنظر استان زنجان با تعیین وقت رسیدگی و دعوت زوجین برای اخذ توضیح در مورد وکالتنامه و اختلاف زوجین مساعی خود را در ایجاد صلح و سازش زوجین به عمل آورده و در صورت عدم توفیق در سازش زوجین نسبت به صدور رأی مطابق موازین قانونی و براساس وکالتنامه معتبر رسمی اقدام نماید. لذا بنا به جهات فوق به استناد بند الف ماده ۴۰۱ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی رأی فرجام خواسته را نقض و رسیدگی مجدد به پرونده به شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان زنجان ارجاع می گردد.

رئیس و مستشار شعبه ۱۲ دیوانعالی کشور

قدرت اله طیبی - مهدی اسلامی