رای شعبه کیفری دیوان عالی کشور درباره اتهام قتل عمد و عدم تحقق لوث

شماره دادنامه	۹۳۰۹۹۷۰۹۰۸۴۰۰۱۵۶
تاریخ دادنامه	۱۳۹۳/۰۴/۰۱
نوع رأی	رأی شعبه
نوع مرجع	شعبه دیوان عالی کشور
شعبه	شعبه ۲۴ دیوانعالی کشور
گروه رأی	رای کیفری
موضوع	اتهام قتل عمد و عدم تحقق لوث
قاضی	علی شوشتری هادی احتشامی

رای شعبه کیفری دیوان عالی کشور درباره اتهام قتل عمد و عدم تحقق لوث: متعارف بودن قرائن و امارات مستوجب حصول ظن در وقوع قتل موجب حدوث لوث می باشد.

رأی خلاصه جریان پرونده

در این پرونده حسب شکوائیه آقای الف.ف. و خانم الف.م.(اولیای دم مرحوم م.ف.) علیه آقای الف.ک. فرزند ق. و خانم م.الف. فرزند م. مبنی بر مشارکت در قتل عمدی فرزندشان، دو متهم موصوف تحت تعقیب قرار گرفته اند. به این توضیح که در تاریخ ۱۳۸۹/۰۵/۱۷ مقارن ساعت ۴ صبح آقای الف.ک. و خانم م.الف. جسد متوفی را به بیمارستان ... می آورند. در تحقیق از نام­بردگان، آنان اظهار داشته اند این دو نامزد هستند و به همراه متوفی که دوست الف. می باشد با ماشین آزرا به رانندگی الف.، شب گذشته از شهرستان الف. به سمت شهرستان ف. حرکت کرده اند، در محل حادثه توقف کرده و الف. و م. برای دستشویی از خودرو پیاده شده و الف. به جلو ماشین و م. به عقب ماشین رفته است. الف. برمی گردد و داخل ماشین می شود. سرگرم صحبت با خانم م. می شود. با تأخیر م.، الف. از خودرو بیرون می آید و در آن طرف جاده می بیند م. روی زمین دراز کشیده و حرکت نمی کند. جسد وی را به بیمارستان منتقل می نمایند(صفحه۱ الی۹). پلیس آگاهی در گزارش مورخ ۱۳۸۹/۰۵/۱۹ ضمن بیان اظهارات دو متهم موصوف به نقل از برادر متوفی اعلام نموده که فرد ناشناسی با گوشی متوفی به او تماس گرفته و گفته است که این گوشی را خردشده کنار جاده پیدا کرده ام و وقتی وی به تماس گیرنده گفته برادرش فوت کرده ظاهرا آن شخص ترسیده و دیگر تماس نداشته است. پس از اقدامات فنی پلیس آگاهی، فردی بنام ع.ک. به مقر پلیس آگاهی مراجعه و اعلام می کند که گوشی موبایل را در فاصله یک هفته تا ده روز قبل در کنار جاده پیداکرده است (صفحه۳۶،۳۷). مأمورین آگاهی به همراه فرد مذکور و برادر مقتول به محل کشف گوشی اعزام می شوند. محل مورد بازدید قرار می گیرد. محل پیدایش گوشی تا شهرستان ز. حدود ۴۰ کیلومتر تخمین زده و این محل بسیار خلوت توصیف شده است. پزشکی قانونی در نظریه اعلامی علت فوت را خونریزی داخلی و عوارض آن در اثر اصابت جسم سخت تعیین نموده است (صفحه۴۰) کارشناس رسمی دادگستری در امور وسایط نقلیه موتوری زمینی، پس از ملاحظه مندرجات پرونده و اظهارات متهمان و سپس خودروی همراه متهمان را مورد بررسی قرار داده و با دقت در قسمت عقب وزیر اتاق خودرو آثار سائیدگی را مشاهده کرده که آن را در نتیجه مالش جسمی نرم مثل بدن و یا لباس فردی به وجود آمده دانسته و بیان نموده که این اثر سائیدگی نمی تواند در اثر مالش و یا برخورد جسم سخت مثل سنگ و چوب و فلز که به صورت خراش تقریبا عمیق به وجود آمده باشد. و در نتیجه چنین اظهارنظر نموده که ضمن تأیید برخورد سواری آزرا شماره ... در حال حرکت با دنده عقب با آقای م.ف.، علت تصادف بی احتیاطی آقای الف.ک. راننده سواری مذکور به علت عدم توجه به پشت سر در موقع حرکت با دنده عقب دانسته است.(صفحه ۸۲،۸۳،۸۴) با اعتراض طرفین پرونده به نظر کارشناس، موضوع به هیئت کارشناسان سه نفره ارجاع می گردد. آن هیئت در نظریه اعلامی با استدلال به عمل آورده ضربات وارده به متوفی با منشأ خودرو آزرا مردود دانسته و وجود تناقضات در اظهارات دو متهم پرونده و اینکه واقعه در محلی که متهمان مدعی هستند اتفاق نیفتاده و عدم وجود آثار خونریزی یا خط ترمز از وسیله نقلیه نیز مؤید همین مطلب تلقی کرده اند.(صفحه ۱۷۸،۱۷۹،۱۸۰) سپس دادرس جانشین بازپرس شهر... موضوع را از مصادیق لوث تشخیص و با صدور کیفرخواست پرونده به دادگاه ارسال گردیده است(صفحه۲۱۵،۲۱۶) شعبه ۱۷ دادگاه کیفری استان به موجب دادنامه شماره ۲۰۵-۹۲-۱۳۹۲/۱۱/۲۷ با توجه به شکایت شکات که مدعی قتل عمدی مورث خود بوده اند و نظریه پزشکی قانونی، موضوع را مشمول قاعده البینه للمدعی و الیمین علی من انکر دانسته از اولیای دم سؤال شده که آیا حاضر هستید متهمان سوگند یاد نمایند که مرتکب بزه مشارکت در قتل عمدی نشده اند که در جواب به اتفاق اظهار داشته اند ما قبول نداریم متهمان سوگند یاد کنند. لذا دادگاه خود را مجاز به احلاف متهمان بدون درخواست مدعی (اولیای دم) و صدور حکم ندانسته، بلکه دعوی مدعی را ناتمام و صدور حکم مقتضی را مسکوت و موقوف اعلام نموده و با استناد به فتوای مقام معظم رهبری مدظله العالی رأی بر توقف دعوی صادر کرده است. رأی صادره از سوی وکلای طرفین پرونده مورد اعتراض و تقاضای تجدیدنظر شده است. پرونده جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است.

رأی شعبه دیوان عالی کشور

در خصوص تجدیدنظرخواهی ۱- آقای م.ح. به وکالت از اولیای دم متوفی م.ف.۲- آقای ع.ک. به وکالت از خانم م.الف.۳- آقای ع.ش. به وکالت از آقای الف.ک. نسبت به دادنامه شماره ۲۰۵-۹۲-۱۳۹۲/۱۱/۲۷ صادره از شعبه ۱۷ دادگاه کیفری استان، نظر به اظهارات و دفاعیات ضد و نقیض متهمان در بیان چگونگی وقوع حادثه و نیز محل وقوع و سپس پیدا شدن گوشی موبایل تخریب شده مقتول و نظریه پزشکی قانونی و کارشناس و هیئت کارشناسان سه نفره در امور تصادفات رانندگی که حکایت از این دارد که مقتول در اثر برخورد با اتومبیل های گذری در آن موقع شب که قاعدتا با سرعت عبور می نمایند، کشته نشده است و سایر ابهامات موجود در اطراف قضیه، اتهام را متوجه دو متهم موصوف که اذعان نموده اند که همراه مقتول بوده اند، می نماید. این در حالی است که حسب اظهارات برادر مقتول، مادر مرحوم م. ساعت ۲۴ با م. تماس گرفته و م. گفته در مغازه ام، غذای مرا گرم کنید من گرسنه ام تا ۲۰ دقیقه دیگر منزل می آیم. لذا به ظن متعارف موضوع از مصادیق لوث بوده و با قبول تجدیدنظرخواهی و با استناد به بند ب ماده ۲۶۵ قانون آئین دادرسی در امور کیفری رأی تجدیدنظر خواسته نقض و برای رسیدگی مجدد به شعبه هم عرض صادرکننده رأی ارجاع می شود.

شعبه ۲۴ دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار

علی شوشتری - هادی احتشامی