رای شعبه کیفری دیوان عالی کشور درباره ملاک صلاحیت دیوان عالی کشور در رسیدگی فرجامی به جنایات علیه تمامیت جسمانی

شماره دادنامه	۹۵۰۹۹۷۰۹۰۶۴۰۰۰۶۴
تاریخ دادنامه	۱۳۹۵/۰۲/۱۹
نوع رأی	رأی شعبه
نوع مرجع	شعبه دیوان عالی کشور
شعبه	شعبه ۴ دیوانعالی کشور
گروه رأی	رای کیفری
موضوع	ملاک صلاحیت دیوان عالی کشور در رسیدگی فرجامی به جنایات علیه تمامیت جسمانی
قاضی	سیدحسین بهرامی مهردادحبیبی قاسم پناو

رای شعبه کیفری دیوان عالی کشور درباره ملاک صلاحیت دیوان عالی کشور در رسیدگی فرجامی به جنایات علیه تمامیت جسمانی: در فرض تعدد جراحات وارده، ملاک صلاحیت دیوان عالی کشور در رسیدگی فرجامی، بیشترین میزان مجازات مربوط به یکی از جراحات بوده و جمع مجازاتها ملاک عمل نیست.

رأی خلاصه جریان پرونده

۱- مندرجات پرونده کلاسه ۹۲۰۴۷۸ شعبه ۱۰۲ دادگاه عمومی جزائی شهرستان ... اجمالا اشعار بر این دارد که آقای س. ج. از حیث اتهامات عدیده من جمله قدرت نمائی با چاقو و قمه، ایراد ضرب و جرح عمدی نسبت به آقای م. س. ، ایراد ضرب عمدی نسبت به آقای ف.چ. ، توهین و فحاشی نسبت به مأمور نیروی انتظامی (ف.چ.)، تمرد در مقابل مأمورین در حین انجام وظیفه تحت تعقیب قانونی قرار گرفته و شعبه یاد شده که عهده دار رسیدگی به امر بوده به موجب دادنامۀ شمارۀ ۱۲۲۸-۹۲-۱۳۹۲/۱۰/۸ اتهامات منتسبه به متهم را احراز کرده و با انطباق موارد با موادی چند از قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۵ من جمله مواد ۲ و ۶۰۷ و ۶۰۸ و ۲۶۹ و ۶۱۴ و رعایت مادۀ ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۹۲، نامبرده را به پرداخت جزای نقدی و تحمل حبس و شلاق و همچنین با استناد به مواد ۴۴۹ و ۵۵۹ و ۷۱۴ و ۷۰۹ قانون اخیرالذکر به پرداخت چندین فقره دیه و ارش در حق شاکیان خصوصی محکوم کرده است. ۲- مطابق پرونده کلاسه ۹۳۰۴۰۷ شعبه ۱۰۲ دادگاه عمومی جزائی شهرستان ... آقایان ف.ف.چ. فرمانده وقت نیروی انتظامی ... و م. س.ی. اولی به اتهام ایراد صدمه بدنی عمدی ناشی از تیراندازی خلاف مقررات و دومی به جرم ایراد ضرب و جرح عمدی با استفاده از چاقو موضوع شکایت آقای س.ج. گ. تحت تعقیب قانونی قرار گرفته اند و شعبه یاد شده پس از بررسی های لازم حکم قضایا را طی دادنامۀ شمارۀ ۳۳۳-۹۴-۱۳۹۴/۳/۳ صادر و به موجب آن با انطباق موارد با مواد ۶۱۶ و ۶۲۲ و ۷۱۳ قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۹۲ متهم ردیف اول (نظامی فرماندهی ف.) را به پرداخت چندین فقره دیه (جمعا ۱۳ درصد دیه های متعلقه) و از حیث جنبه عمومی جرم نیز به استناد تبصره ذیل مادۀ ۶۱۴ قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۷۵ به تحمل هفت ماه حبس تعزیری محکوم نموده است. ضمنا درخصوص متهم ردیف دوم م.س. نیز بر مفتوح ماندن پرونده اعلام نظر گردیده. ۳- برابر محتویات پرونده کلاسه ۹۳۰۴۰۷ شعبه دوم دادگاه کیفری دو شهرستان ... و به دنبال مفتوح بودن پرونده نسبت به آقای م.س. اقدامات لازمه پیرامون اتهام انتسابی به وی انجام و در نهایت دادگاه مرجوع الیه به شرح دادنامۀ شمارۀ ۸۸۳-۹۴-۱۳۹۴/۸/۲۸ بر محکومیت نامبرده به پرداخت دیه و نیز تحمل حبس اصدار حکم نموده است و با این استدلال .. درخصوص اتهام آقای م.س. با وکالت ل.س.پ. و ر.الف.ر.ز. مبنی بر ایراد ضرب و جرح عمدی با استفاده از چاقو نسبت به آقای س.ج. به شرح و کیفیت منعکس در پرونده امر و با توجه به اوراق پرونده از جمله شکایت شاکی، گزارش مأمورین و تحقیقات معموله از سوی دادیار پرونده و کیفرخواست تنظیمی از ناحیه دادستان و ادله منعکس در آن و مؤدای گواهی گواهان تعرفه و نظریه پزشکی قانونی و تحقیقات محلی انجام یافته توسط مأمورین، دادگاه بزه انتسابی به نامبرده را محرز و مسلم دانسته فلذا از حیث جنبه خصوصی بزه معنونه به استناد مواد ۵۵۹ و ۷۰۹ قانون مجازات اسلامی از بابت ۱- جرح دامیه طاق سر به دو صدم دیه کامله ۲- جرح دامیه کف دست راست به دو صدم دیه کامله در حق س.ج. محکوم می نماید... و از حیث جنبه عمومی به استناد مادۀ ۶۱۴ قانون مجازات اسلامی نامبرده را به تحمل هشت ماه حبس تعزیری محکوم می نماید...الخ. با صدور دادنامه های راقم الذکر و در پی تجدیدنظرخواهی آقایان ف. ف.چ. با وکالت م.ق. و نیز م. س. با وکالت خانم ل. س.پ. نسبت به دادنامه های شماره های ۳۳۳-۹۴-۱۳۹۴/۳/۳ و ۸۸۳-۹۴-۱۳۹۴/۸/۲۸ هر دو صادره از شعبه دوم دادگاه کیفری دو ... سابقه امر به شعبه هشتم دادگاه تجدیدنظر استان ... ارجاع و دادگاه اخیر هم به موجب دادنامۀ شمارۀ ۶۴۶-۹۴-۱۳۹۴/۱۱/۴ با استدلال این که... چون میزان صدمات وارده به مجنی علیه پرونده بیش از نصف دیه کامله است، لذا رأی صادره مطابق مادۀ ۴۲۸ قانون آئین دادرسی کیفری قابلیت فرجام خواهی در دیوان عالی کشور دارد... ضمن نفی صلاحیت رسیدگی از خود، قرار عدم صلاحیت را به اعتبار و شایستگی دیوان عالی کشور صادر و پرونده را به مرجع اخیر ارسال که با وصول آن به دفترکل دیوان مزبور و سیر مراحل اداری سرانجام رسیدگی به موضوع به این شعبه محول گردیده است. هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای قاسم پناو عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای مهرداد حبیبی دادیار دادسرای دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر نقض قرار عدم صلاحیت صادره به لحاظ این که موضوع قابل طرح در دیوان عالی کشور نبوده و در صلاحیت محاکم تجدیدنظر است، درخصوص دادنامه شماره ۸۸۳-۹۴-۱۳۹۴/۸/۲۸ فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رأی می دهد:

رأی شعبه دیوان عالی کشور

نظر به این که بزه های معنونه در دادنامه های شماره های ۳۳۳-۹۴-۱۳۹۴/۳/۳ شعبه ۱۰۲ دادگاه عمومی جزائی شهرستان ... و ۸۸۳-۹۴-۱۳۹۴/۸/۲۸ شعبه دوم دادگاه کیفری دو آن شهرستان در زمره هیچ یک از جرائم مشمول مواد ۳۰۲ و ۴۲۸ قانون آئین دادرسی کیفری مصوب سال ۱۳۹۲ با اصلاحات بعدی نبوده، از طرفی ملاک قابل تجدیدنظر یا فرجام بودن یا نبودن آراء محاکم، میزان مجازات قانونی است و نه مجازاتی که در رأی محکومیت تعیین شده است؛ از سوئی دیگر ملاک صلاحیت دیوان عالی کشور در رابطه با جنایات عمدی علیه تمامیت جسمانی هنگامی است که میزان یکی از دیه های متعلقه نصف دیه کامله یا بیش از آن باشد که در مانحن فیه و حسب گواهی های پزشکی قانونی پیوست پرونده چنین نیست، بلکه کیفر هر یک از دیه های مربوطه کمتر از نصف دیه کامله می باشد، مضافا در صورت تعدد جراحات، صلاحیت دیوان عالی کشور بر مبنای بیشترین میزان مجازات مربوط به یکی از جراحات است و نه جمع مجازاتها، بنا به مراتب و با توجه به صلاحیت دادگاه های تجدیدنظر در رسیدگی به موضوع مستندا به بند ۳ ذیل شق ب مادۀ ۴۶۹ قانون آئین دادرسی کیفری ضمن نقض قرار شمارۀ ۶۴۶-۹۴-۱۳۹۴/۱۱/۴ شعبه هشتم دادگاه تجدیدنظر استان ... سابقه امر جهت ادامه رسیدگی به دادگاه صادرکننده رأی منقوض محول می نماید.

شعبه چهارم دیوانعالی کشور- رئیس و مستشار

قاسم پناو-سید حسین بهرامی