رای شعبه کیفری دیوان عالی کشور درباره نحوه محاسبه مدت بازداشت موقت در میزان مجازات اصلی و تکمیلی
 | |
| شماره دادنامه | ۹۴۰۹۹۷۰۹۲۵۶۰۰۷۱۴ |
|---|---|
| تاریخ دادنامه | ۱۳۹۴/۱۰/۲۰ |
| نوع رأی | رأی شعبه |
| نوع مرجع | شعبه دیوان عالی کشور |
| شعبه | شعبه ۴۱ دیوان عالی کشور |
| گروه رأی | رای کیفری |
| موضوع | نحوه محاسبه مدت بازداشت موقت در میزان مجازات اصلی و تکمیلی |
| قاضی | امیرصفیری محسن یکتن خدائی محمد حسین ارجمند علی رازینی |
رای شعبه کیفری دیوان عالی کشور درباره نحوه محاسبه مدت بازداشت موقت در میزان مجازات اصلی و تکمیلی: مدت بازداشت موقت تنها در تعیین مجازاتهای اصلی محاسبه شده و در مجازاتهای تکمیلی، بی تأثیر است.
رأی خلاصه جریان پرونده
خانم م. ع. در ساعت ۱۹ مورخ ۱۳۹۱/۹/۲ به واحد گشتی مأموران نیروی انتظامی درخیابان... شهرستان کرمان مراجعه و بیان داشته فردی به هویت س. ح. مدتی است که برای وی ایجاد مزاحمت می نموده و در ساعت ۳۰ / ۱۴ مورخ ۱۳۹۱/۸/۲۹ در مسیر بازگشت از مدرسه به منزل در راه پله های منزلشان با تهدید و با سلاح سرد (چاقو ) و بیان اینکه اگر با من نیایی آبرویت را می برم و عکسهایت را پخش می کنم با زور من را به پارکینگ منزلمان برده و با سوار نمودن در خودرو شخصی اش لباسهایم را از تنم بیرون آورده و در حالی که چاقویش را زیر گردنم قرار داده بود مورد آزار و اذیت جنسی قرار داده و به زور به من تجاوز نموده است و پس از اتمام کارش تهدید کرده که اگر ساعت ۲۰ همان شب نیایی عکسهایت را پخش می کنم که در این راستا متهم س. ح. دستگیر و در تحقیقات انجام شده از نامبرده بیان داشته؛ اظهارات شاکیه را قبول دارم ( در بازجوئی اولیه )و با او رابطه جنسی داشته ام بار اول بود که با او نزدیکی از عقب کردم و توی پارکینگ خانه اشان در ماشین پراید سفید که مال مادرم بود در حدود یک هفته پیش بود. سپس با صدور قرار بازداشت موقت در تاریخ ۱۳۹۱/۹/۲ به اتهام تجاوز به عنف و تهدید با چاقو متهم به زندان کرمان معرفی می گردد در معرفی شاکیه به پزشکی قانونی نتیجه واصله حکایت از آن دارد که پرده بکارت وی سالم و غیر مدخوله می باشد ولی در پرده های از نوع حلقوی احتمال مقاربت بدون پارگی و خونریزی وجود دارد و در معاینه از دبر اعلام داشته: سوراخ مقعد کاملا گشاد و عضلات مضیقه مختصری شل می باشد و آثار دو ترکیدگی مخاطی التیام یافته قدیمی در ناحیه ساعت پنج و نیز در ساعت هفت مشهود است ۰ ضمنا آثار یک ترکیدگی مخاطی در حال التیام در ناحیه ساعت یازده مشهود است آثار و علائم فوق می تواند دال بر دخول جسم سخت باشد که از زمان حدوث ضایعه اخیر ( ترکیدگی مخاط ساعت یازده ) حدود هفتاد و دو ساعت می گذرد ۰ ولی تعیین زمان ترکیدگی مخاطی ساعت پنج و هفت مقدور نیست ۰می تواند دال بر دخول جسم سخت باشد ۰ نمونه ترشحات مقعد جهت تجسس مایع منی تهیه و ارسال شد که متعاقبا جوابیه ارسال می شود ۰ ضمنا آثار مقاومت و عنف در سایر نقاط بدن وی در حال حاضر مشهود نیست ۰۰۰(ص ۱۹) با وصول پاسخ بازپرس شعبه هفتم دادسرای عمومی و انقلاب پرونده را قرار عدم صلاحیت به شایستگی دادگاه کیفری استان ارسال می دارد (ص۲۲)بار دیگر شاکیه در نزد دادرس دادگاه در تحقیقات مقدماتی مدعی گردیده که متهم با تهدید و ارعاب و با استفاده از یک قبضه چاقو ( سلاح سرد ) او را به پارکینگ ساختمان مسکونی شان برده و به زور با وی از عقب تجاوز به عنف را انجام داده است و در حالیکه لباس فرم مدرسه را بر تن داشته از او عکس گرفته و به او گفته ساعت ۸ شب می آید تا به او تجاوز نماید. در جریان دادرسی به کرات درخواست وکیل مدافع متهم در پذیرش فک قرار بازداشت با مخالفت دادگاه مواجه شده و در این فاصله شاکیه آقای س. پ. را بوکالت از خود برگزیده و به دادگاه معرفی نموده است و نامبرده مدارکی دال بر دچار شدن موکله اش به بیماری روحی و روانی بر اثر انجام عمل مزبور و بستری شدن وی در بیمارستان در اوایل اسفند ماه ۱۳۹۱ را به دادگاه ارائه نموده است (از ۴ / ۱۲ الی ۷ / ۱۲ در بیمارستان ... ) متهم از زندان نامه ای ارسال و مدعی شده که شاکیه با فرد دیگری ارتباط داشته است و او را با چاقو تهدید نکرده و این دختر بوده که به او زنگ زده و ادعا کرده که او را دوست دارد و از شماره های مختلفی با او تماس می گرفته است و در آخرین پیام نیز اعلام کرده که شماره تلفنش عوض شده و دیگر به شماره تلفن قبلی اش زنگ نزند ۰۰۰ در جلسه ۱۳۹۲/۳/۵ دادگاه پس از استماع شکایت شاکیه و وکیل مدافع وی از متهم می خواهد تا از خود دفاع کند ، نامبرده اعلام داشته ، زنای به عنف را قبول ندارم مدت چهار سال قبل با هم ارتباط داشتیم به من زنگ می زد از گوشی مادرش و خواهرش و سایر بستگان ۰۰۰ زنگ می زد و می گفت دوری و دوستی ، من پاسخ دادم که با کسی دوست نمی شوم اما قصد ازدواج با شما را دارم ۰۰۰ به درب مجتمع مسکونی دختر ( شاکیه ) رفتم که به مادرش بگویم م. با فردی ارتباط دارند ۰۰۰ وکیل مدافع وی نیز ابراز داشته عنفی در کار نبوده آنطور که شاکیه مدعی شده است و علاوه بر آن در مجتمع مسکونی شاکیه نگهبان حضور داشته که موکل چگونه می توانسته وارد ساختمان و پارکینگ شود و نتیجه گرفته هیچ زوری در کار نبوده است و بایستی احد از مالکین درب را باز می نمود. و این نشان دهنده عدم وجود زور و اجبار می باشد و مسأله دیگری که عنوان کرده پارگی مقعد شاکیه از قبل بوده و دیگر اینکه شاکیه مدعی است موکلش تقاضای انجام عمل را داشته در ساعت ۱۷ او را به زور سوار بر خودرو کرده آیا در خیابان هم مانند پارکینگ کسی نبوده تا به داد وی برسد علی ایحال به این ترتیب وجود عنف و زور را منتفی می سازد و شاید رابطه نامشروعی در میان باشد ۰۰۰۰(ص ۶۵ الی ۶۹) دادگاه در پایان جلسه دادرسی به دلیل صغر سن شاکیه حضور والدین و سرپرستان قانونی وی را در دادگاه لازم دانسته تا مواجهه فی مابین شاکیه و متهم به انجام برسد و سپس به لحاظ ضعف در دلیل اثباتی و با توجه به مفاد لایحه وکیل مدافع متهم در نفی عنف از عمل ارتکابی قرار بازداشت وی را به تودیع وثیقه هفتصد میلیون ریالی تخفیف داده است ۰۰۰ که در تاریخ ۱۳۹۲/۵/۲۲ با سپردن وثیقه ملکی نامبرده از زندان آزاد می گردد ۰ (ص ۹۲) پدر شاکیه استشهادیه مبنی بر اینکه در تاریخ ۱۳۹۱/۹/۲۵ و قبل از آن مجتمع مسکونی فدک فاقد نگهبان و آسانسور و حتی حصار بوده و همچنین پارکینگ فاقد روشنایی بوده و تنها سه خانواده در آن تاریخ در این مجتمع ساکن بوده اند تهیه و به دادگاه ارائه داده است ۰۰۰۰ و وکیل مدافع شاکی نیز در لایحه ابرازی خویش بر تازه احداث بودن ساختمان تأکید دارد ۰ شاکیه با وجود دوبار تجدید جلسه دادرسی در تاریخ ۱۳۹۲/۸/۲۰ حاضر شده و اتهامات تهدید،آدم ربایی و تجاوز به عنف به متهم تفهیم شده در دفاع از خود می گوید: اگر در زیرزمین پارکینگ او را برده ام چرا داد و فریاد نکرده است چرا مقاومتی نکرده است و دکتر ننوشته به زور به او تجاوز شده است چنانچه شهودی دارد که من CD داده ام (حاوی عکسهای شاکیه ) قبول دارم من اصلا بوی تجاوزی نکرده ام و قبول ندارم ۰ من اصلا داخل پارکینگ خانه اینها نرفتم ۰ اصلا من بطرف خانه اینها نرفته ام ۰۰۰۰ س : در حضور بازپرس اقرار به موضوع کرده اید چه می گوئید ؟ مأمور آگاهی مرا تهدید کرد من از ترس در حضور باپرس اقرار کردم ۰ اصلا خواهرم هم دوستی با وی نداشته سه سال اختلاف کلاس دارند این خانم به من SMS می دادند شماره اش را نمی دانم و از شماره های مختلفی SMS داده است ۰ وکیل مدافع متهم به تکرار مطالب سابق مندرج در لایحه دفاعیه خود در جلسه دادرسی پرداخته ، در پایان جلسه دادگاه به دلیل ادعاهای دیگر شاکیه مبنی بر تهدید و آدم ربایی علاوه بر تجاوز به عنف پرونده را جهت رسیدگی به اتهامات مذکور به دادسرا اعاده تا پس از آن در صورت احراز مجرمیت با کیفر خواست جهت رسیدگی توأمان مجددا به دادگاه ارسال نماید۰۰۰ (ص ۱۱۰) بازپرس شعبه هفتم دادسرا در یک جلسه پس از شنیدن اظهارات متهم و وکیل مدافع نامبرده و عدم حضور شاکیه علیرغم ابلاغ در تاریخ ۱۳۹۳/۱۰/۱۱ از جهت اتهامات آدم ربایی و تهدید قرار منع تعقیب صادر که پس از موافقت و ابلاغ به شاکی و عدم اعتراض پرونده را به دادگاه اعاده نموده است (ص۱۲۹) بعد از آن به دلیل آنکه وکیل مدافع انتخابی متهم خانم ن. یوسفی نژاد برابر اعلام سیستم CMS دادگستری مشغول بکار نبوده و متهم در مهلت مقرر قانونی علیرغم ابلاغ از معرفی وکیل دیگری جهت ادامه جریان دادرسی اقدامی ننموده دادگاه با تعیین وکیل تسخیری بنام آقای ب. م. پس از دوبار تجدید جلسه در وقت مقرر(۱۳۹۴/۵/۲۸) در دادگاه جانشین ( شعبه اول کیفری یک کرمان ) با حضور وکلای شاکیه و متهم تشکیل جلسه داده است ۰ وکیل مدافع شاکیه علاوه بر آنچه در جلسات قبلی و لوایح خود ذکر نموده در این جلسه مدعی شده با عنایت به اظهارات موکله و اسناد و مدارک موجود در پرونده و لایحه تقدیمی مورخ ۱۳۹۲/۸/۵ و استشهادیه پیوست و اینکه مجتمع مسکونی در سال ۱۳۹۱ تنها سه خانوار زندگی می کردند و تازه تأسیس شده بود و فاقد آسانسور و برق پارکینگ و نگهبانی بوده و این شبهه را ایجاد می نماید که جرمی که در سال ۹۱ به وقوع پیوسته مجتمع با وصف موجود بوده است ، متأسفانه وضعیت زمان رسیدگی که مجتمع کاملا تجهیز گردیده به مرور زمان کلیه واحدها و طبقات پر شده و آسانسور و نگهبان بعد از وقوع جرم راه اندازی شده است ، که این نکته باید مورد توجه قضات عالی مقام قرارگیرد ۰ علی ایحال محل معد برای وقوع جرم انتسابی بوده است۰ لذا تقاضای رسیدگی قانونی و مجازات متهم موصوف را از محضر دادگاه دارم ۰۰۰(ص ۲۸۳) دادگاه سپس با تفهیم مفاد مواد۱۹۰ ، ۱۹۴ ، ۱۹۵ ، ۱۹۷ از قانون آئین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ به متهم و اتهام وارده از او می خواهد تا از خود دفاع کند که نامبرده با تکرار مطالب سابق اضافه می کند : ما با یکدیگر دوست بودیم ۰۰۰ یک روز آمد در خانه ما که مدرسه اش تعطیل شده بود تا سرویسش بیاید و آمد در خانه در زد و مادرم آمد در خانه به مادرم گفت که ما همدیگر را دوست داریم و می خواهیم باهم ازدواج کنیم و خانواده ام مطلع هستند و آمدند خانه نهار خوردند گفت می خواهم بروم و از سرویس جا مانده ام من را برسان من او را رساندم از اول ما همسایه بوده ایم که خیلی اصرار کرد که با هم دوست شویم یک روز زنگ زد وگفت بیا درخانه ما و یک کارت شارژم بگیر من رفتم آن جا اون با دوستش بود یک قطعه عکس ۴ × ۳ که پشت آن تاریخ تولدش و نام فامیل خود را نوشته بود به من داد و به من گفت به همین اذان که می گویند من تو را دوست دارم و یکبار هم رگ دست خود را زده ام تا با تو ازدواج کنم .... تا یک نفر زنگ زد به من گفت من نامزد این خانم هستم دیگر مزاحم نشوید من زنگ به م. ع. زدم وگفت که راست گفته ما با هم دوستیم و همدیگر را دوست داریم من گفتم تو قسم خوردی و به مادرم گفتی که ما همدیگر را دوست داریم حالا که من را به بازی دادی می آیم در خانه شما و به مادرت می گویم که عکس را داده ای به من و تلفن هم را قطع کرد من زنگ زدم به مادرش گفتم مادرش گفت که می خواهد مرا ببیند من هم رفتم و با هم داشتیم صحبت می کرده ایم دیده ام که ماشین آگاهی آمد و به من گفت فرار کن ولی من فرار نکردم گفتم چرا فرار کنم و ما را بردند کلانتری گفتند که ایجاد مزاحمت کرده ای ولی نمی دانم چی شده بود که یکی چیزی به مأمور آگاهی گفته بود مرا بردند و شوکر زده اند و یکی از مأمورین به من فحش می داد۰ وقتی که من در ماشین بوده ام باز هم شوکر می زدند تا من بگویم که با این خانم رابطه داشته ام و منهم از ترس گفته ام که رابطه داشته ام ۰۰۰ س : آیا شما با خانم م. ع.ز. رابطه نامشروع با رضا و یا با عنف داشته اید ؟ خیر هیچ رابطه ای نداشته ام و اظهارات سابقم را قبول ندارم و به زور از من اقرار گرفته اند ۰۰۰ در نزد بازپرس هم ترسیدم که مورد شکنجه قرار دهند۰۰۰۰ س : با عنایت به محتویات پرونده وکیل تعیینی شما خانم ن. ی. در لایحه دفاعیه مورخ ۱۳۹۱/۱۲/۱۲ اعلام نموده است موکل با خانم م. ع.ز. رابطه عنفی نداشته و رابطه نامشروعی فی مابین آنها صورت پذیرفته در این خصوص توضیح دهید ؟ نمی دانم وکیلم بر چه اساسی این مطالب را نوشته ولی من قبول ندارم و لایحه وکیل را قبول ندارم ۰۰۰ وکیل مدافع تسخیری می گوید: قبلا در قبال دفاع از موکل خود لایحه ائی تقدیم گردیده است اما در خصوص آخرین دفاع به استحضار می رساند موکل با توجه به اینکه منکر بزه انتسابی می باشد هیچ عنفی و زوری در ایجاد رابطه وجود نداشته و اینکه هم اکنون ایشان مدعی است که به هیچ وجه رابطه زنا با نامبرده نداشته اگر به اظهارات همکار محترم که در پرونده مبنی بر اینکه رابطه عشقی موکل نامبرده داشته که اولا اظهارات وکیل به عنوان اقرار برای موکل نبوده و نمی باشد ۰ثانیا اظهارات نامبرده فقط در حد برقراری ارتباط نامشروع غیر از زنا بوده است ۰ لذا با توجه به اقرار موکل در نزد دادگاه محترم تقاضای برائت موکل را خواستارم س : آیا به خواستگاری شاکیه رفته اید ؟ خیر من خواستگاری نرفتم ولی م. گفت که من موضوع خواستگاری را به خواهرم گفتم قرار شد با مادرم صحبت کند تا زمینه خواستگاری فراهم گردد دیگر خبری نشد دادگاه پس از اعلام ختم دادرسی مبادرت به انشاء رأی نموده و به موجب دادنامه ۱۸۲ / ۹۴۰ مورخ ۱۳۹۴/۶/۹ پس از تهیه و تنظیم گردشکاری از مجموع محتویات پرونده نسبتا مشروح و با بر شمردن دلایل و قرائن و شواهد موجود در پرونده اینگونه اتخاذ تصمیم نموده است : ۰۰۰۰ بنابراین هر چند شواهد و قرائن و امارات اعم از اظهارات بزه دیده ، نظریات پزشک معالج و اظهارات متهم مشعر بر اینکه بزه دیده همکلاسی خواهر او بوده و از این طریق با وی آشنا شده است و این قرائن مذکور مدلل به توجه اتهام زنای عنفی باشد اما از آنجا که بزه زنای عنفی از حدود الهی است و طریق اثبات آن شرعا محقق نشده است و متهم شدیدا منکر بزه انتسابی و مواجه با قاعده نورانی درأ هستیم با این وصف و عنایت به اصل شرعیه برائت و ۳۷ قانون اساسی حکم بر تبرئه متهم س. ح. فرزند م. از اتهام زنای عنفی ( زنای به عنف ) صادر و اعلام می گردد ۰ اما بزهکاری مشارالیه در حد ارتباط نامشروع با شاکیه در حالیکه بزه دیده و قربانی جرم حداقل مواجه با کراهت در ارتباط با وی بوده است و ترس از تهدید شرفی و حیثیتی داشته اند کاملا محرز است ۰ بنابراین مطابقت رفتار وی در این مورد با ماده ۶۳۷ قانون مجازات اسلامی وی را به تحمل ۹۹ ضربه شلاق تعزیری محکوم می نماید ۰۰۰۰ بعلاوه چون رفتار مرتکب در برقراری ارتباط با بزه دیده با اکراه همراه بوده ، نظریه پزشکی قانونی بر تألمات روحی قربانی جرم دلالت دارد اقتضا به آنست که جهت متهم آقای س. ح. یک فقره مجازات تکمیلی در نظر گرفته بنابراین در باب سد تجری و سلب قدرت در ارتکاب بزه به تجویز ماده ۲۳ قانون مجازات اسلامی مشارالیه را به تحمل اقامت اجباری در شهر خلخال به مدت دو سال محکوم می نماید ۰ رأی صادره در باب برائت حاصله از اتهام زنای عنفی از سوی شاکیه و وکیل وی و در باب محکومیت تعزیری و تکمیلی مذکور از سوی متهم و وکیل او از باب کلیت رأی مرقوم از سوی دادستان محل وقوع جرم ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل فرجام خواهی نزد دیوان معظم عالی کشور است ۰۰۰ با ابلاغ رونوشت دادنامه به طرفین پرونده متهم در فرجه قانونی به آن اعتراض نموده و خود را مستحق این مجازات ندانسته و تقاضای تجدیدنظر در مجازات اقامت اجباری را از این مرجع نموده است چرا که اعلام داشته دادگاه محترم به طول مدت بازداشت ده ماهه اش در تعیین مجازات توجهی ننموده است و این مدت را ملحوظ نظر قرار نداده است ۰ سپس پرونده جهت رسیدگی به دیوانعالی کشور ارسال و به این شعبه پس از ثبت ارجاع گردیده است ۰ هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای محسن یکتن خدائی عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای محمد حسین ارجمند دادیار دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر اینکه با توجه به محتویات پرونده چون فرجام خواهی بعمل آمده ایراد مؤثری که موجب خدشه به بی اعتباری دادنامه فرجام خواسته باشد نشده است لذا عقیده دارم دادنامه موصوف به استناد بند الف ماده ۴۶۹ قانون آئین دادرسی کیفری مورد تأیید و ابرام می باشد در خصوص دادنامه شماره ۱۸۲ – ۹۴۰ مورخ ۱۳۹۴/۶/۹ تجدیدنظرخواسته مشاوره نموده چنین رأی می دهد:
رأی شعبه دیوان عالی کشور
در خصوص فرجام خواهی متهم آقای س. ح. ( که در زمان وقوع جرم یعنی ۱۳۹۱/۸/۲۵بیش از هجده سال داشته) از دادنامه ۱۸۲ – ۹۴۰ مورخ ۱۳۹۴/۶/۹ صادره از شعبه اول دادگاه کیفری یک کرمان که به اتهام ایجاد رابطه نامشروع با شاکیه خانم م. ع. از ناحیه دبر به گواهی پزشکی قانونی محکوم گردیده است مبنی بر اینکه دادگاه طول مدت بازداشت نامبرده را در میزان مجازات تکمیلی تعیین شده ملحوظ نظر قرار نداده است و حداکثر مدت قانونی اقامت اجباری را ( دو سال ) منظور نموده است، با بررسی مفاد ماده ۲۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ در مورد اعمال مدت بازداشت قبل از صدور حکم لازم الاجراء ملاحظه می گردد این متهم تنها در باره مجازات های اصلی قابلیت محاسبه را دارد و آنهم در خصوص سه نوع مجازات ( حبس ، شلاق تعزیری و جزای نقدی ) بنابراین در این مورد با اصلاح مفاد دادنامه صادره و تجویز اعمال بازداشت قبلی محکوم علیه معترض در میزان شلاق تعزیری مورد حکم ایراد مؤثری بر اصول و ارکان آن وارد ندانسته تنها با پذیرش این قسمت از تقاضای نامبرده دادنامه معترض عنه مستندا به بند ( الف ) ماده ۴۶۹ قانون آئین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ مورد تأیید و ابرام قرار می گیرد.
شعبه ۴۱ دیوان عالی کشور- رئیس و عضومعاون و عضومعاون
علی رازینی - امیر صفیری - محسن یکتن خدایی