رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری درباره ابطال ماده ۳ آییننامه اجرائی قانون الحاق یک تبصره به ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی مصوب ۱۳/۲/۷۷ هیأت وزیران

رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری درباره ابطال ماده ۳ آییننامه اجرائی قانون الحاق یک تبصره به ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی مصوب ۱۳/۲/۷۷ هیأت وزیران

مرجع صادر کننده	هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی	خانم صدیقه شفیعی بافتی
موضوع	ابطال ماده ۳ آییننامه اجرائی قانون الحاق یک تبصره به ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی مصوب ۱۳/۲/۷۷ هیأت وزیران
کلاسه پرونده	۷۵۲/۸۲
تاریخ رأی	يکشنبه ۴ مرداد ۱۳۸۳
شماره دادنامه	۸۳/۱۸۰

مقدمه: شاکی طی دادخواست تقدیمی اعلام داشته است، بموجب قانون الحاق یک تبصره بماده ۱۰۸۲ قانون مدنی (در خصوص مهریه) مصوب ۱۳۷۶ بطور مطلق بیان شده که چنانچه مهریه وجه رایج باشد متناسب با تغییر شاخص قیمت سالانه زمان تأدیه نسبت به سال اجرای عقد محاسبه و پرداخت خواهد شد بدیهی است این حق در صورت فوت مدیون به وارث وی نیز منتقل شده و فوت شوهر نمیتواند تداوم این حق را که تا زمان تأدیه مهریه بایستی ادامه داشته باشد محدود و متوقف کند

اما متأسفانه هیأت وزیران در ماده ۳ از آییننامه اجرائی قانون مذکور در مواردی که شوهر فوت کند مبنای محاسبه مهریه را بر اساس تاریخ فوت اعلام کرده است

با توجه به اینکه ماده ۳ مذکور مخالف قانون میباشد ابطال آن مورد تقاضا است

قائم مقام معاونت حقوقی و امور مجلس ریاست جمهوری در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره۱۷۷۷۳ مورخ ۹/۴/۸۳ ضمن ارسال تصویر نامههای شماره۶۶۰/۰۲/۱۱۱ مورخ ۱۷/۲/۸۳ وزارت دادگستری و شماره ۲۷۱/۹۱ مورخ ۲۰/۲/۸۳ وزارت امور اقتصادی و دارائی و شماره ۶۹۳ مورخ ۲۱/۲/۸۳ بانک مرکزی اعلام داشتهاند، پرداخت مهریه مطابق مواد ۱۰۸۵، ۱۰۸۶ قانونی مدنی منوط به مطالبه زوجه است و تقویم و محاسبه آن در مواردی که وجه رایج باشد زمان تأدیه است و نه زمان وقوع عقد، تبصره الحاقی بماده ۱۰۸۲ نیز با کاربرد عبارت قیمت سالانه زمان تأدیه ناظر به همین مطلب است

از سوی دیگر پرداخت مهریه به وجه رایج از جمله دیون شوهر و از مصادیق بند(۲) ماده ۸۶۹ قانون مدنی است

با توجه به مراتب فوق چنانچه زوجه در زمان حیات شوهر مطالبه مهریه (که به وجه رایج است) نماید ملاک تقدیم، زمان تأدیه در آن هنگام است و در صورت فوت شوهر (زمان تأدیه) طبق مواد۸۶۸ و ۸۶۹ قبل از تقسیم ماترک خواهد بود

به همین جهت در تبصره الحاقی بماده ۱۰۸۲ عبارت زمان تأدیه مورد حکم قرار گرفته که ناظر به هر دو مورد (مطالبه در زمان حیات شوهر – اداء قبل از تقسیم ماترک در زمان فوت شوهر) میباشد

بنابراین ماده ۳ آییننامه که در مقام بیان زمان تأدیه در فرض فوت شوهر است در چارچوب مواد ۸۶۸ و ۸۶۹ که زمان تأدیه را در صورت فوت شوهر تعیین نموده وضع گردیده است

هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق به ریاست حجتالاسلاموالمسلمین درینجفآبادی و با حضور رؤسای شعب بدوی و رؤسا ومستشاران شعب تجدیدنظر تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء بشرح آتی مبادرت بصدور رأی مینماید

رأی هیأت عمومی

با عنایت به اینکه با فوت اشخاص مدیون کلیه دیون آنان از جمله مهریه عیال دائم حال میشود و از تاریخ فوقت از محل ترکه قابل مطالبه و پرداخت است ماده ۳ آییننامه اجرائی قانون الحاق یک تبصره به ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی مصوب هیأت وزیران مغایرتی با قانون ندارد و خارج از حدود اختیارات قوه مجریه نمیباشد ،

کدمنبع: 635