رویکرد فقه امامیه درخصوص تبعیض قضایی
 | |
| عنوان | رویکرد فقه امامیه درخصوص تبعیض قضایی |
|---|---|
| نویسنده | داود نوجوان |
| محور موضوعی | فقه حقوق کیفری |
| سال نشر | ۱۴۰۱ |
| منتشر شده در | نشریه دیدگاه های حقوق قضایی |
| دوره | ۲۷ |
| شماره | ۹۹ |
| دانلود مقاله | دانلود از سایت نشریه |
رویکرد فقه امامیه درخصوص تبعیض قضایی عنوان مقاله ای از داود نوجوان است که در آبان ماه 1401 و شماره 100فصلنامه دیدگاه های حقوق قضایی منتشر شده است.
چکیده
فقهای امامیه در باب الزام قاضی به مساوات بین طرفین دعوا اختلافنظر داشته و حتی در مواردی متمایل به جواز نابرابری بین طرف مسلمان و کافر نیز شدهاند، همین سبب ابهام و تردید در رویکرد آنان نسبت به «تبعیض قضایی» میشود. مقاله حاضر در راستای رفع این ابهام و تردید، متون فقهی مربوطه را با درنظر گرفتن مبانی فکری و قواعد اصول فقهی متداول نزد فقهای امامیه مورد بررسی قرار داده و نتیجه عبارتهای پراکنده آنان در این باب را اینگونه بهشکل نظاممند بیان کرده است: گروهی «مساوات در دادرسی» را بهشکل مطلق الزامی میدانند، گروهی دیگر بین «مساوات در حکم» و «مساوات در دادگاه» قائل به تفکیکاند. از منظر اخیر، «مساوات در حکم» که لازمه عدالت است و عدم آن موجب ظلم میشود، الزامی و ازاینرو تبعیض در این مورد مطلقاً ممنوع میباشد. حتی مصادیقی از «مساوات در دادگاه» مانند تساوی در محل نشستن نیز درصورتیکه برای استماع سخنان طرفین دعوا و احقاق حق (عدل) لازم باشد، الزامی بوده و در این فرض نیز تبعیض چون موجب ظلم میشود، قابلانتساب به قانونگذار شرعی عادل نخواهد بود.