سیاست تقنینی جمهوری اسلامی ایران در حوزه تنظیم جمعیت مطالعه موردی قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت 1400

عنوان	سیاست تقنینی جمهوری اسلامی ایران در حوزه تنظیم جمعیت مطالعه موردی قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت ۱۴۰۰
رشته	حقوق عمومی
دانشجو	امیرحسین بهاری
استاد راهنما	محمد بهادری جهرمی
مقطع	کارشناسی ارشد
سال دفاع	۱۴۰۳
دانشگاه	دانشگاه تربیت مدرس

سیاست تقنینی جمهوری اسلامی ایران در حوزه تنظیم جمعیت مطالعه موردی قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت ۱۴۰۰ عنوان پایان نامه ای است که توسط امیرحسین بهاری، با راهنمایی محمد بهادری جهرمی در سال ۱۴۰۳ و در مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه تربیت مدرس دفاع گردید.

چکیده

در پژوهش پیش رو به روش توصیفی–تحلیلی به بررسی سیاست تقنینی جمهوری اسلامی ایران در حوزه تنظیم جمعیت مطالعه موردی قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت ۱۴۰۰ پرداختیم. در دهه های گذشته، قوانین و مقررات بسیاری در ارتباط با تنظیم جمعیت در ایران تصویب شده که میتواند بیانگر رویکرد سیاست تقنینی کشور به موضوع جمعیت باشد. در این نوشتار سیاست تقنینی جمعیتی در ایران از دو جنبه بررسی شده است. نخست اینکه سیاست تقنینی ایران هیچ گاه یک جهت گیری مشخص در زمینه افزایش کاهش یا تعدیل جمعیت نداشته و دوم اینکه قوانین و مقررات ناظر بر تنظیم ،جمعیت، صرفا یکی از عوامل اجتماعی موثر بر تنظیم نرخ رشد جمعیت به شمار می آید و عوامل فراوان دیگری مانند عوامل اقتصادی ،اجتماعی نگرشهای فرهنگی و همچنین وضعیت محیط زیست و منابع طبیعی نیز در کاهش یا افزایش ای–ن ن–رخ موثرند. این مقاله بر این مبنا استوار است که هر چند سیاست تقنینی، نیازمند ثبات در این زمینه است؛ ولی الزاما نمیتوان پذیرفت نظام حقوقی، عامل اصلی در نرخ رشد جمعیت قلمداد می شود؛ چراکه گذشته از تاثیر عوامل گوناگون دیگر اثبات تاثیر عامل حقوقی بر افزایش یا کاهش جمعیت،مستلزم ارزیابی آثار قوانین و مقرراتی است که در حوزه های مرتبط با جمعیت تصویب شده اند و این ارزیابی تاکنون صورت نگرفته است. همچنین مهمترین عامل موثر در تحقق اهداف یک قانون، داشتن ضمانت اجرایی قوی است؛ در حالی که سیاستهای تنظیم جمعیت در تشویق خانواده ها به افزایش یا کاهش فرزند آوری از ضمانت اجرایی لازم خانواده ها به افزایش یا کاهش فرزند آوری از ضمانت اجرایی لازم برخوردار نیستند. راهکار پیشنهادی این مقاله ضرورت حرکت تدریجی نظام حقوقی به سمت تحقق عدالت جمعیتی به جای کنترل آماری در شاخصهای جمعیتی است.

ساختار و فهرست پایان نامه

مقدمه

فصل اول:

کلیات و مفاهیم

۱–۱بیان مساله

۱–۲اهمیت و ضرورت انجام پژوهش

۱–۳اهداف پژوهش

۱–۴سوالات پژوهش

۱–۵فرضیات پژوهش

۱–

روش شناسی پژوهش

۱–۷ روش گردآوری اطلاعات

۱–۸سازماندهی پژوهش

۱–۹مفاهیم

۱–۹–۱سیاست تقنینی به تنظیم جمعیت و رویکرد عمومی آن

۱–۹–۲خانواده

۱–۹–۲جمعیت

۱–۱۰اصلاح قوانین تنظیم جمعیت و خانواده مصوب۱۴۰۰مجلس شورای اسلامی

۱–۱۱سیاست جمعیتی

۱– ۱۲خانواده در اندیشه دینی و حقوقی

۱– ۱۲–

جایگاه خانواده در اسلام

۱– ۱۲– ۱– ۱جایگاه خانواده از منظر قرآن

۱– ۱۲– ۱–

جایگاه خانواده از منظر روایات

۱– ۱۲–

جایگاه خانواده از منظر حقوق موضوعه

۱–۱۳ تحلیل قوانین و مقررات ناظر بر تنظیم جمعیت در ایران براساس سیاست تقنینی

فصل دوم:

قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت از منظر ضرورت ایجاد تعادل میان منافع عمومی

۲–۱شرایط صحت شرط ضمن عقد و انواع شرط صحیح

۲–۲ شروط استیلاد و عدم تناسل در نکاح

۲–۳ احکام شروط استیلاد و عدم تناسل

۲–۴الزامات سیاسی و برنامه ریزی های حکومتی برای حمایت از جوانی جمعیت

۲–۴–۱ تدابیر حکومت اسلامی برای افزایش جمعیت و حمایت از جوانی جمعیت

۲–۴–۱–۱ عوامل موثر در کاهش گرایش به ازدواج

۲–۴–۱–۳ راهکارهای گسترش فرهنگ ازدواج آسان

۲–۴–۱–۴ فرهنگ سازی جهت تشویق فرزندآوری و مقابله با تک فرزندی

۲–۵ پیامدهای کنترل موالید در ایران در دراز مدت

۲–۵–۱ تضعیف نیروی دفاعی کشور

۲–۵–۲کاهش جمعیت جوان و نخبه کشور

۲–۵–۳ برهم خوردن تعادل جمعیتی

۲–۵–تهدید مذهب شیعه

۲ –۶ ارتباط اصل

قانون اساسی با سیاست های افزایش جمعیت

۲– ۶–

سیاست های مرتبط با اصل

در مقررات ازدواج

۲– ۶– ۲قوانین

فصل سوم:

برنامه های جمعیتی جهت تسهیل افزایش جمعیت و قوانین مرتبط با تنظیم نرخ رشد جمعیت ۶۲

برنامه های تنظیم خانواده در ایران

۳–۱ پیشینه کنترل جمعیت در ایران

۳–۱–۱ برنامه های ملی کاهش جمعیت در سال ۱۳۳۵

۳–۱–۲تجلیل از پیشتازان جسور

۳–۱–۳ تلاشی همه جانبه

۳–۱–۴ رفاه اجتماعی و تنظیم خانواده

۳–۲ برنامه های جمعیتی بعد از انقلاب اسلامی

۳–۲–۱کاهش نرخ رشد جمعیت در برنامه اول توسعه، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی

۳–۲–۲ برنامه جمعیتی در برنامه دوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی

۳–۲–۳ مهم ترین مراکز فعال جهانی در برنامه کنترل جمعیت در ایران

۳–۲–۳–۱ صندوق جمعیت سازمان ملل متحد (UNFPA)

۳–۲–۳–۱–۱برنامه کشوری اول و دوم صندوق جمعیت سازمان ملل در ایران

۳–۳ رابطان بهداشت

۳–۳–۱ تعمیم طرح به کل کشور

۳–۳–۲ گسترش کمی برنامه

۳–۳–۳ دستاوردهای برنامه

۳–۴ انجمن تنظیم خانواده جمهوری اسلامی ایران

۳–۵قوانین مرتبط با تنظیم نرخ رشد جمعیت

۳–۵–۱ برنامه چهارم عمرانی کشور، مصوب ۱۳۴۷

۳–۵–۲ برنامه پنجم عمرانی کشور، مصوب ۱۳۵۲

۳–۵–۳ قانون برنامه اول توسعه، مصوب ۱۳۶۸

۳–۵–۴ قانون تنظیم خانواده و جمعیت

۳–۵–۵کنوانسیون حقوق کودک

۳–۵–۶قانون برنامه دوم توسعه برنامه

۳–۵–۷سیاستهای کلی ،جمعیت مصوب ۱۳۹۳/۲/۳۰

۳–۵–۸مصوبه هییت وزیران در خصوص راهکارهای اجرایی حوزه های بخشی قانون برنامه سوم توسعه

۳–۵–۹ قانون حمایت خانواده

۳–۵–۱۰ مقررات اجرایی مرتبط با تنظیم جمعیت

۳–۶ قوانین و مقررات تسهیل کننده افزایش جمعیت ۱۴۰۰

۳–۶–۱ اصولی از قانون اساسی

۳–۶–۲ از سیاستهای کلی قانون برنامه پنجم

۳–۶–۳ قانون مدیریت خدمات کشوری

۳–۶–۴ حمایت از کودکان

۳–۶–۵تامین اجتماعی

۳–۶–۶حقوق دوران بارداری

۳– ۶–

حمایت از افزایش جمعیت در قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت

۳– ۶– ۸– ۱ستاد ملی جمعیت

۳– ۶– ۸–

اعطای زمین به فرزندان سوم به بعد (ماده

قانون جوانی جمعیت)

۳– ۶– ۸–

تخفیف در عوارض ساخت و انشعابات (ماده

قانون جوانی جمعیت)

۳–

– ۸–

تامین خوابگاه متاهلی برای دانشجویان متاهل (ماده

قانون جوانی جمعیت)

۳– ۶– ۸–

وام فرزند آوری (ماده

قانون جوانی جمعیت)

۳– ۶– ۸–

اختصاص سهام به نوزادان (ماده

قانون جوانی جمعیت)

۳– ۶– ۸–

حمایت در قوانین استخدامی (ماده

قانون جوانی جمعیت)

۳– ۶– ۸–

مرخصی زایمان و قوانین حمایتی در زمینه کار مادران (ماده

قانون جوانی جمعیت)

۳– ۶– ۸– ۱۱معافیت مالیاتی مالیات بر درآمد (ماده

قانون جوانی جمعیت)

۳– ۶– ۸–

بیمه مادران خانه دار دارای سه فرزند و بیشتر (ماده

قانون جوانی جمعیت)

۳– ۶– ۸–

امتیازات ویژه تحصیلی در دانشگاه برای مادران (ماده

قانون جوانی جمعیت)

نتیجه گیری و پیشنهادها

نتیجه گیری

پیشنهادها

منابع و مآخذ

منابع فارسی

منابع عربی

مقالات

پایان نامه ها

کلیدواژه ها

• سیاست تقنینی
• جمهوری اسلامی ایران
• تنظیم جمعیت
• قانون حمایت از خانواده
• جوانی جمعیت ۱۴۰۰