سیاست کیفری ایران درمقابله با آشوب ها و اعتراضات خیابانی با تاکید بر آشوب آبان ماه 1398
 | |
| عنوان | سیاست کیفری ایران درمقابله با آشوب ها و اعتراضات خیابانی با تاکید بر آشوب آبان ماه ۱۳۹۸ |
|---|---|
| رشته | حقوق جزا و جرم شناسی |
| دانشجو | سعید اکبری |
| استاد راهنما | محمد خلیلی صالحی |
| مقطع | کارشناسی ارشد |
| سال دفاع | ۱۴۰۰ |
| دانشگاه | دانشگاه قم |
سیاست کیفری ایران درمقابله با آشوب ها و اعتراضات خیابانی با تاکید بر آشوب آبان ماه ۱۳۹۸ عنوان پایان نامه ای است که توسط سعید اکبری، با راهنمایی محمد خلیلی صالحی در سال ۱۴۰۰ و در مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه قم دفاع گردید.
چکیده
آشوب ها و اعتراضات خیابانی هر دو از مقوله رفتارهای اعتراض آمیز جمعی به شمار می روند. برخلاف آشوب های خیابانی که رفتاری خشونت آمیز است اعتراض خیابانی غالبا به شکل مسالمت آمیز می باشد. باتوجه به شکل گیری و شیوع آشوب ها و اعتراضات خیابانی در بستر جامعه در سال های اخیر و گنگ بودن ماهیت این دو رفتار و به تبع آن اختلاف در توصیف کیفری که ممکن است سبب ممنوع پنداشتن رفتاری که باید مجاز باشد می شود و بدین طریق حقوق اساسی مردم و آزادی آن ها بلا جهت محدود می گردد که این امر در شماری از آراء محاکم نیز نمود یافته است. بنابراین هدف از این تحقیق ضمن شناسایی و روشن نمودن اصل جواز اعتراض، درصدد روشن نمودن جایگاه آشوب ها و اعتراضات خیابانی در سیاست کیفری ایران است. با اتکاء به روش توصیفی _ تحلیلی و بررسی در منابع کتابخانه ای نتیجه پژوهش چنین حاصل گشت که در سیاست کیفری ایران چه در بعد ماهوی و چه در بعد شکلی مقرره صریح و خاصی در خصوص دو رفتار مذکور تعیین نشده است تنها در خصوص آشوب های خیابانی می توان با لحاظ شروط و تفاسیر خاص این رفتار را در ذیل یکی از مواد سه گانه ۶۱۸، ۶۷۵ و یا ۶۸۳ گنجاند. در خصوص معترضین خیابانی به جهت فقدان قصد شریرانه بِسان مجرمین عادی، در صورت ارتکاب یکی از رفتارهای ممنوعه قانون جرم سیاسی باید بر اساس همین قانون محکوم گردند. از سوی دیگر در حوزه ادبیات فقهی آشوبگر می تواند مصداقی از باغی باشد، معترض خیابانی نیز در بیان برخی از فقها آمر به معروف به شمار می رود. در همین راستا مطلوب است که مقنن ضمن ترسیم مقرره ای صریح در خصوص آشوب های خیابانی و جای دهی آن ذیل عنوان رفتارهای مخل نظم همانند سایر کشورها، شکل گیری محاکم تخصصی به صورت موقت برای بازه وقوع این رفتارها را ترسیم کند.
ساختار و فهرست پایان نامه
فهرست مطالب عنوان صفحه مقدمه
الف: بیان مساله
ب: ضرورت تحقیق
ج: اهداف تحقیق
د: سوالات تحقیق
ه–: فرضیه های تحقیق
و: روش تحقیق
ز: موانع و مشکلات تحقیق
ح: پیشینه یا سابقه کار
ط: ساماندهی تحقیق (ساختار تحقیق)
فصل اول کلیات مبحث نخست: مفاهیم
الف: تبیین لغوی و اصطلاحی واژگان
۱ سیاست های کیفری
۲ آشوب
۳ اعتراض
۴ اعتراض خیابانی
۵ آشوب خیابانی
۶ تفاوت آشوب و اعتراض خیابانی
۷ اعتراض منجر به آشوب خیابانی
۸ تفاوت آشوب از اقدامات خرابکارانه و تروریستی
۱–۸ ضابطه ذهنی
۲–۸ ضابطه عینی
۸–۳ ضابطه مختلط (تلفیقی)
مبحث دوم: پیشینه شناسی آشوب ها و اعتراضات خیابانی
گفتار نخست: اعتراض و آشوب از منظر فقه امامیه
الف: آشوب خیابانی در ادبیات فقه
۱ ضابطه ذهنی
۲ ضابطه عینی
۳ ضابطه مختلط
ب: اعتراض خیابانی در ادبیات فقه
اصل و جواز اعتراض خیابانی در لسان فقها و اندیشمندان
۱ تکلیف مردم نسبت به حکومت و کارگزاران در اعتراضات خیابانی
۲ تکلیف حکومت و کارگزاران آن نسبت به مردم در اعتراضات خیابانی
گفتار دوم: حقوق ایران
گفتار سوم: حقوق کیفری کشورهای خارجی
الف: قانون افغانستان
ب: قانون کلمبیا
مبحث سوم: مبانی جرم انگاری و جرم زدایی آشوب ها و اعتراضات خیابانی
گفتار نخست: مبانی جرم زدایی آشوب ها و اعترضات خیابانی
الف: مبنای فلسفی آشوب ها و اعتراضات خیابانی
ب: مبانی روان شناسی و جامعه شناسی آشوب ها و اعتراضات خیابانی
۱ نظریات جامعه شناسان
۲ نظریات روان شناختی
۲–۱ نظریه ناکامی دولت ها
۲–۲ نظریه نمودار جِی
۲–۳ نظریه تاثر از جماعت (غیر عقلانی بودن رفتارهای توده)
۴–۲ نظریه متقابل
گفتار دوم: اصول جرم انگاری آشوب ها و اعتراضات خیابانی
الف: اصول فلسفی آشوب ها و اعتراضات خیابانی
۱ اصل مصلحت عمومی
۲ اصل ضرر
ب: مبانی روان شناسی و جامعه شناسی آشوب ها و اعتراضات خیابانی
۱ نظریات جامعه شناسان
۱–۱ قاعده غافلگیری و اختلال در تصمیم گیری
۲–۱ قاعده نقض حقوق بشر
۱–۳ نظریه همبستگی
۲ نظریات روان شناختی
۱–۲ نظریه ناکامی _ پرخاشگری
۲–۲ ضرورت حفظ سلامت افراد جامعه
۳–۲ نظریه تسهیل اجتماعی
۴–۲ سرایت وضعیت
۵–۲ تداوم و تکرار هنجارشکنی
فصل دوم شروط تحقق جرم و پاسخ دهی کیفری به آشوب های خیابانی گفتار نخست: شرایط تحقق جرم
۱ رکن مادی
۱–۱ جرم سیاسی
۱–۲ حق تشکیل اجتماعات (اصل
قانون اساسی)
۱–۳ کتاب پنجم– تعزیرات و مجازات های بازدارنده
۱–۱–۳ تشکیل یا اداره دستجات مخل امنیت کشور
۲–۱–۳ فعالیت تبلیغاتی علیه نظام یا به نفع گروه های مخالف نظام
۳–۱–۳ همکاری با دولت های خارجی متخاصم
۴–۱–۳ اغوا یا تحریک مردم به قتل و غارت
۳–۵–۱ اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرم
۶–۱–۳ اخلال در نظم عمومی
۷–۱–۳ احراق اموال عمومی و خصوصی
۳–۱–۸ نهب و غارت
۲ رکن روانی لازم در آشوب های خیابانی
۱–۲ آگاهی
۲–۲ علم و آگاهی به موضوع
۳–۲ علم و آگاهی به حکم
۲ اراده ارتکاب رفتار مجرمانه
۳ اراده به تحصیل نتیجه ممنوعه
گفتار دوم: مسیولیت کیفری آشوبگران
الف: سردسته
ب: شراکت
ج: معاونت
۱ ارکان مادی لازم برای تحقق معاونت در آشوب های خیابانی
۱–۱ جرم بودن عمل مباشر جرم
۱–۲ تقدم یا تقارن رفتار معاون نسبت به مباشر جرم
۱–۳ رابطه سببیت بین عمل معاون و جرم ارتکابی
۲ ارکان روانی لازم برای تحقق معاونت
۲–۱ وحدت قصد بین مباشر و معاون جرم
۲–۲ علم و اطلاع
گفتار سوم: مجازات ها و معافیت ها در آشوب های خیابانی
الف: مجازات
ب: معافیت و تخفیف
۱ اسباب معافیت از مجازات
۲ اسباب عام مخففه
۲–۱ محیط آشوب خیابانی
۲–۲ فقدان ظرفیت جنایی بالا
فصل سوم دادرسی آشوب های خیابانی مبحث نخست: لزوم یا عدم لزوم سازوکار دادرسی افتراقی در آشوب های خیابانی
گفتار نخست: ویژگی دادگاه های اختصاصی
الف: سرعت در رسیدگی
ب: قانونی بودن تشکیل دادگاه و رسیدگی به جرایم
ج: آیین دادرسی خاص
گفتار دوم: ویژگی دادگاه های تخصصی
الف: عدم ضرورت تصریح قانون به تشکیل مراجع تخصصی
ب: عدم نیاز به آیین دادرسی افتراقی
ج: جایگزین پذیری دادگاه های تخصصی
گفتار سوم: دادگاه بایسته درخصوص آشوب های خیابانی
مبحث دوم: رویه قضایی در قبال آشوب های خیابانی در بوته نقد
گفتار نخست: رای نخست
الف: مقدمه
ب: شرح جریان پرونده
ج: تجزیه و تحلیل رای
۱ تجزیه و تحلیل شکلی رای
۲ تجزیه و تحلیل ماهوی رای
گفتار دوم: رای دوم
الف: مقدمه رای
ب: شرح جریان پرونده
ج: تجزیه و تحلیل رای
۱ تجزیه و تحلیل رای به لحاظ شکلی
۲ تجزیه و تحلیل رای به لحاظ ماهوی
نتیجه گیری
پیشنهادات
فهرست منابع و ماخذ
الف: منابع فارسی
ب: منابع عربی
ج: منابع لاتین
د: قوانین داخلی
ه– : قوانین خارجی
کلیدواژه ها
- آشوب های خیابانی
- سیاست کیفری