سید محمد علی هدایتی
سید محمد علی هدایتی | |
|---|---|
| زادهٔ | ۱۳۰۲ تهران |
| درگذشت | ۱۳۵۵ سوئیس |
| ملیت | ایرانی |
| تحصیلات | دکترای دولتی حقوق کیفری |
| محل تحصیل | دانشگاه ژنو |
| پیشه(ها) | حقوقدان، استاد دانشگاه، سیاستمدار |
| شناختهشده برای | تدریس آیین دادرسی کیفری و حقوق جزای بینالملل، تدوین قانون مسئولیت مدنی و قانون آزادی مشروط زندانیان، وزارت دادگستری |
سید محمدعلی هدایتی (زاده 1302 – درگذشته 29 آذر 1355) حقوقدان، استاد دانشگاه و سیاستمدار ایرانی بود که در حوزه حقوق جزا و آیین دادرسی کیفری فعالیت داشت. او از تدوینکنندگان قانون مسئولیت مدنی و قانون آزادی مشروط زندانیان در ایران به شمار میرود و سابقه وزارت دادگستری و ریاست دانشکده حقوق دانشگاه تهران را داشت.[۱]
زندگینامه
سید محمدعلی هدایتی فرزند حاج سید احمد هدایتی، از قضات شریعتمدار عدلیه قدیم و رئیس شعبه دیوان عالی کشور، در سال 1302 خورشیدی در تهران به دنیا آمد. تحصیلات ابتدایی را در دبستان اسلام و دوره متوسطه را در دبیرستان شرف تهران گذراند. سپس وارد مدرسه عالی حقوق و علوم سیاسی شد و موفق به اخذ لیسانس حقوق گردید.
پس از سه سال اشتغال بهعنوان بازپرس قضایی در وزارت دادگستری، برای ادامه تحصیل به سوئیس رفت و در دانشکده ژنو با ارائه پایاننامهای با عنوان «اقدامات تأمینی و رفرم جدید در حقوق جزا» دکترای دولتی حقوق کیفری گرفت (1317 ش / 1938 م). همچنین همان سال دیپلم عالی جرمشناسی را از مدرسه عالی جرمشناسی پاریس دریافت کرد.[۱]
فعالیت علمی و اجرایی
هدایتی پس از بازگشت به ایران در سال 1319 خورشیدی، بهعنوان دانشیار در دانشکده حقوق دانشگاه تهران استخدام شد و بعدها به درجه استادی رسید. او بیشتر دروس آیین دادرسی کیفری و حقوق جزای بینالملل را در مقطع دکتری تدریس میکرد.
بین سالهای 1319 تا 1320، به عضویت کمیسیونهای مختلف تدوین قوانین درآمد و در تهیه قانون آیین دادرسی کیفری نقش داشت. وی واضع قانون مسئولیت مدنی (1329-1331 ش) و قانون آزادی مشروط زندانیان بود.
هدایتی مدتی معاون دانشکده حقوق بود و در اوایل دهه 1340 ریاست دانشکده را بر عهده گرفت. سپس در فاصله سالهای 1344-1345، وزیر دادگستری شد. او نماینده علمی ایران در چند کنفرانس بینالمللی قانونگذاری، از جمله کنوانسیون ثبت اختراعات، اکتشافات و ثبت علائم تجاری بود.[۱]
آثار
از آثار تألیفی و تحقیقی محمدعلی هدایتی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- حقوق جزا و اقدامات تأمینی (به فارسی و فرانسه)
- آیین دادرسی کیفری
- اقتصاد مختلط
- آستانه ری (شرح فرامین مخصوص درباره تولیت خاندان هدایتی در ری)
- مجموعه قراردادهای بینالمللی چندجانبه ایران در ادوار جامعه ملل و سازمان ملل
- وضعیت سیاسی و اجتماعی ایران در سالهای 1950-1951 میلادی (به زبان فرانسه)[۱]
- خاطرات سفر به مکه (آذر 1343)
درگذشت
سید محمدعلی هدایتی در 29 آذر 1355 در سوئیس درگذشت و پیکر او در آستانه حضرت عبدالعظیم شهر ری به خاک سپرده شد.[۱]