عدم مشروعیت تحریم صنعت هوانوردی ایران از سوی ایالات متحده از منظر حقوق بین‌الملل هوایی

از ویکی حقوق
پرش به ناوبری پرش به جستجو
قضاوت
عنوانعدم مشروعیت تحریم صنعت هوانوردی ایران از سوی ایالات متحده از منظر حقوق بین‌الملل هوایی
نویسندهمجتبی اشراقی آرانی
محور موضوعیحقوق بین الملل
سال نشر۱۴۰۲
منتشر شده درنشریه قضاوت
دوره۲۳
شماره۱۱۶
دانلود مقالهدانلود از سایت نشریه


عدم مشروعیت تحریم صنعت هوانوردی ایران از سوی ایالات متحده از منظر حقوق بین‌الملل هوایی عنوان مقاله ای از مجتبی اشراقی آرانی است که در اسفند 1402 و در شماره 116 فصلنامه قضاوت منتشر شده است.

چکیده

به جرأت می­توان بر آن بود که صنعت هوانوردی ایران از ناحیه تحریم­های یکجانبه ایالات متحده آمریکا بیشترین لطمه را به خود دیده است، در حالی‌که تحریم‌های مزبور در این حوزه در تضاد با مقررات خاص بین‌المللی قرار دارد؛ البته سایر صنایع موضوع تحریم از چنین پشتوانه حقوقی بی بهره‌اند. بیشتر تألیفات و استدلال­های صورت گرفته برای اثبات مشروعیت نداشتن تحریم صنعت هوانوردی ایران تاکنون حول محورهای عمومی از قبیل نقض حقوق بشر و تهدید ایمنی جان انسان­ها صورت گرفته است، این در حالی است که قواعد خاص حقوق بین ­الملل هوایی بهترین پشتوانه برای طرح شکایتی مستقل علیه ایالات متحده است و مورد استفاده دیگر کشورها در موضوعات مشابه قرار گرفته. این قواعد عبارتند از مغایرت تحریم­ها با خصیصه بین ­المللی مقررات هوانوردی و محکومیت اجرای فراسرزمینی قوانین ملی درخصوص اشخاص غیرآمریکایی، مغایرت با توسعه هواپیمایی کشوری بین­ المللی، مغایرت با منع سوءاستفاده از هواپیمایی کشوری، نقض اصل تساوی موقعیت­ها در هواپیمایی کشوری بین ­المللی و در نهایت، نقض ایمنی هوانوردی. از سوی دیگر، شورای ایکائو به‌عنوان یک مرجع اختصاصی حل‌وفصل اختلافات هواپیمایی کشورها، ظرفیت مضاعفی از جهت مرجع و آیین اقامه دعوا فراهم کرده که در سایر موضوعات تحریمی نظیر ندارد. این مقاله پس از مرور تلاش‌های ناموفق برای رفع تحریم­ها به موجب برنامه جامع اقدام مشترک (برجام)، به بررسی جهات ماهوی فوق و نیز فرایند صحیح طرح شکایت در مرجع اختصاصی شورای ایکائو پرداخته است.

کلیدواژه ها

  • تحریم
  • صنعت هوانوردی
  • ایالات متحده
  • ایکائو
  • برجام

مواد مرتبط

  • ماده 4 کنوانسیون شیکاگو
  • ماده 24 کنوانسیون شیکاگو
  • ماده 44 کنوانسیون شیکاگو
  • ماده 84 کنوانسیون شیکاگو
  • فرمان اجرایی شماره 12959 (1995) قوانین تحریم ایالات متحده
  • قانون تحریم‌های لیبی و ایران (ILSA) (1996) قوانین تحریم ایالات متحده
  • قانون تحریم‌های جامع ایران (CISADA) (2010) قوانین تحریم ایالات متحده
  • موافقتنامه دو جانبه حمل و نقل هوایی بین ایران و ایالات متحده (1956)
  • مقررات تحریم‌های ایران (ITSR) 31 C.F.R. § 560.528
  • قطعنامه‌های شورای ایکائو قطعنامه شماره 24-14 (1983)
  • دیوان بین‌المللی دادگستری (ICJ) نامه دبیرکل ایکائو به ثبت دیوان بین‌المللی دادگستری (1992)