علیرضا فیض
علیرضا فیض | |
|---|---|
| زادهٔ | ۱۳۰۴ قم |
| ملیت | ایرانی |
| تحصیلات | دکترای فلسفه |
| محل تحصیل | دانشگاه تهران |
| شناختهشده برای | تدریس فقه و مبانی حقوق اسلامی |
| مرتبه حوزوی | اجتهاد، حوزه علمیه قم |
| جوایز | استاد ممتاز دانشگاه تهران (۱۳۷۰ ش)، استاد نمونه دانشکده افسری |
علیرضا فیض (زاده ۱۳۰۴ در قم) حقوقدان، استاد دانشگاه و پژوهشگر ایرانی است که در حوزههای فقه و حقوق اسلامی، فلسفه و علوم انسانی فعالیت داشته است. او تحصیلات خود را هم در حوزه علمیه قم و هم در دانشگاه تهران پی گرفت و در کنار تدریس دانشگاهی، سالها در حوزه علمیه قم نیز تدریس کرده است.[۱]
زندگی و تحصیلات
علیرضا فیض فرزند یکی از علمای شناختهشده قم بود. او تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در دبستان و دبیرستان محمدیه قم گذراند و همزمان به تحصیل علوم دینی در حوزه علمیه قم مشغول شد. وی طی پانزده سال نزد استادان متعددی به فراگیری فقه، اصول، فلسفه و عرفان پرداخت و در سالهای ۱۳۲۸ تا ۱۳۲۹ (ش) با اجازه استادان برجستهای همچون سید محمد داماد و سید محمدتقی خوانساری به درجه اجتهاد رسید.
او از محضر استادانی چون بروجردی و روحالله خمینی در فقه و اصول و نیز علامه طباطبایی و مهدی مازندرانی در فلسفه بهره برد.
در سال ۱۳۲۹ (ش) وارد دانشکده الهیات دانشگاه تهران شد و در سال ۱۳۳۲ (ش) لیسانس فلسفه و حکمت اسلامی دریافت کرد. سپس مجدداً به تدریس در حوزه علمیه قم مشغول شد. در ادامه در نخستین دوره دکترای الهیات دانشگاه تهران پذیرفته شد و در سال ۱۳۴۲ (ش) با ارائه پایاننامه انتقاد منطق ارسطو موفق به اخذ دکترای فلسفه شد.[۱]
فعالیتهای علمی و دانشگاهی
علیرضا فیض از سال ۱۳۳۶ (ش) به دعوت دانشکده الهیات دانشگاه تهران به تدریس پرداخت و همزمان تحصیلات تکمیلی خود را ادامه داد. او طی بیش از سه دهه در دانشکده الهیات و دانشکده حقوق دانشگاه تهران و همچنین در مراکز آموزش عالی همچون دانشگاه پلیس، دانشگاه آزاد اسلامی، دانشکده علوم قضایی و دانشکده افسری به تدریس پرداخت.
وی حدود بیست سال مدیریت گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه تهران را برعهده داشت و علاوه بر آن، در مؤسسه لغتنامه دهخدا نیز به مدت دوازده سال همکاری مستمر داشت که حاصل آن آمادهسازی و چاپ چهارده جلد از لغتنامه بود.[۱]
سمتها و افتخارات
علیرضا فیض در طول فعالیت علمی خود سمتها و عناوین گوناگونی بر عهده داشت از جمله:
- عضو فرهنگستان علوم کشور
- عضو مؤسسه علمی سمت
- عضو مجمع تقریب بینالمذاهب
- همکار دانشگاه مذاهب اسلامی
- سرپرست امتحانات طلاب اهل سنت (بیش از سی سال)
- نماینده دانشکده الهیات در کمیته ارتقای اساتید دانشگاه تهران
- استاد ممتاز دانشگاه تهران (۱۳۷۰ ش)
- استاد نمونه دانشکده افسری (اوایل انقلاب)[۱]
تدریس
از جمله دروس مهمی که علیرضا فیض ارائه کرده است میتوان به فقه و مبانی حقوق اسلامی و حقوق جزای اسلام اشاره کرد که در سطوح عالی کارشناسی ارشد و دکتری تدریس میشدند.[۱]
آثار
برخی از آثار تألیفی و پژوهشی علیرضا فیض عبارتند از:
۱. مبادی فقه و اصول (چاپ هفتم)
۲. ترجمه شرح لمعه (با همکاری علی مهذب)
۳. حقوق جزای عمومی اسلامی و حقوق جزای خصوصی اسلام
۴. تطبیق در حقوق جزای عمومی اسلام (چاپ سوم)
۵. مقارنه و تطبیق در حقوق جزای عمومی
۶. دیه
۷. شرح انتقادی بر قانون حدود و تعزیرات (در دست چاپ)
۸. فقه پویا و اجتهاد پویا (در دست چاپ)
۹. انتقاد بر منطق ارسطو (در دست چاپ)
۱۰. اجماع و اجزاع (در دست چاپ)
۱۱. ویژگیهای ملا محسن فیض
۱۲. بیش از صد مقاله پژوهشی در نشریات معتبر حقوقی و علمی[۱]