علی مهذب

از ویکی حقوق
پرش به ناوبری پرش به جستجو
علی مهذب
زادهٔ۱۳۰۸
همدان
ملیتایرانی
تحصیلاتدکترای فقه و مبانی حقوق اسلامی
محل تحصیلدانشگاه تهران
پیشه(ها)حقوقدان، فقیه، استاد دانشگاه
شناخته‌شده
برای
  • رئیس گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه تهران (۱۳۵۴–۱۳۵۸)
  • عضو شورای عالی اجتهاد وزارت علوم (۱۳۴۹–۱۳۵۸)
مرتبه حوزویدروس سطح و خارج حوزه‌های علمیه همدان، قم و نجف؛ اجتهاد


علی مهذب (زاده ۱۳۰۸ خورشیدی در همدان) حقوقدان، فقیه و استاد دانشگاه ایرانی است. او از چهره‌های برجسته فقه و مبانی حقوق اسلامی در دانشگاه تهران به شمار می‌آید و آثار علمی متعددی در زمینه فقه و حقوق اسلامی منتشر کرده‌است.[۱]

زندگی و تحصیلات حوزوی

علی مهذب در خانواده‌ای روحانی در همدان به دنیا آمد. پدر او، آقاشیخ ابوالقاسم مهذب، از علمای آن شهر بود. او تحصیلات مقدماتی را در همدان گذراند و سپس وارد حوزه علمیه همدان شد و به فراگیری ادبیات عرب، منطق، معانی و بیان، فقه و اصول پرداخت. پس از چند سال به حوزه علمیه قم رفت و دروس سطح را به پایان رسانید.

در حوزه قم از محضر سید حسین بروجردی، سید محمد حجت کوه‌کمری و سید محمدتقی خوانساری بهره برد. او در امتحان کتبی و شفاهی درس خارج بروجردی شرکت کرد و با تأیید سید محمدتقی خوانساری به درجه اجتهاد رسید. پس از سفر سیدابوالقاسم خوئی به ایران، با تشویق او برای ادامه تحصیل به نجف رفت و از محضر خوئی، شیرازی و سید محسن حکیم استفاده برد و در نهایت درجه اجتهاد خود را از کاشف‌الغطاء و شیرازی دریافت کرد.[۱]

تحصیلات دانشگاهی

مهذب در سال ۱۳۳۱ خورشیدی به دانشکده الهیات دانشگاه تهران راه یافت و در سال ۱۳۳۴ لیسانس فقه و مبانی حقوق اسلامی گرفت. او بلافاصله وارد دوره دکترای فقه و مبانی حقوق اسلامی شد و در سال ۱۳۳۷ این دوره را به پایان رساند. پایان‌نامه دکترای او با عنوان تحقیق در علم اجمالی به راهنمایی شیخ محمد عبده بروجردی و محمود شهابی در سال ۱۳۴۳ با درجه بسیار خوب دفاع شد.[۱]

فعالیت دانشگاهی

از سال ۱۳۳۹ خورشیدی، علی مهذب به پیشنهاد محمد عبده بروجردی و تصویب دانشکده الهیات و شورای عالی دانشگاه تهران، به تدریس کلیات حقوق اسلامی پرداخت. او در سال ۱۳۴۴ به عنوان استادیار درس اصول انتخاب شد، در سال ۱۳۴۸ به دانشیاری و در تیر ۱۳۵۷ به رتبه استادی رسید.

از مهر ۱۳۴۸ تاکنون به تدریس اصول فقه، قواعد فقه و متون فقهی در دانشگاه تهران مشغول بوده و به‌عنوان یکی از استادان شاخص دانشکده حقوق و علوم سیاسی شناخته می‌شود.[۱]

مسئولیت‌ها و افتخارات

  • ریاست گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشکده الهیات دانشگاه تهران (۱۳۵۴–۱۳۵۸)
  • عضویت در شورای عالی اجتهاد وزارت علوم و آموزش عالی (۱۳۴۹–۱۳۵۸)
  • شرکت در کنگره بین‌المللی حقوق جزای اسلامی در عربستان سعودی (۱۳۵۴)[۱]

آثار

آثار علمی و تألیفی علی مهذب در حوزه فقه و حقوق اسلامی شامل کتاب‌ها و مقالات متعدد است. از جمله:

  1. ترجمه جلد اول و دوم اللمعه الدمشقیه شهید اول همراه با شرح و تعلیقات (با همکاری علیرضا فیض)
  2. مقاله قرعه در فقه امامیه و نگاهی به سابقه تاریخی آن
  3. قاعده غرور و موارد استناد به آن در فقه امامیه
  4. حکم و اقسام آن در حقوق اسلامی (چاپ‌شده در مجله مقالات و بررسی‌ها، دانشگاه تهران)
  5. جزوه حدیث‌شناسی (انتشارات دانشکده الهیات)
  6. خیارات (انتشارات دانشکده الهیات)
  7. مبانی استنباط حقوق اسلامی (دانشکده حقوق تهران)
  8. قواعد فقه (دانشکده حقوق تهران)
  9. متون فقه (یک و دو، دانشکده حقوق تهران)[۱]

منابع

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ ۱٫۵ عباس مبارکیان. چهره ها در تاریخچه تظام آموزش عالی حقوق و عدلیه نوین. چاپ 1. پیدایش، 1377.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6715560