قاضی همچون نگهبانِ حقها؛ جستاری دربارۀ رویکردِ حقمحور به کنشگریِ قضایی
 | |
| عنوان | قاضی همچون نگهبانِ حقها؛ جستاری دربارۀ رویکردِ حقمحور به کنشگریِ قضایی |
|---|---|
| نویسنده | مهدی سمائی صحنه سرائی محمد جعفر حبیب زاده |
| محور موضوعی | فلسفه حقوق حقوق مدنی حقوق کیفری |
| سال نشر | ۱۴۰۲ |
| منتشر شده در | نشریه مجله حقوقی دادگستری |
| دوره | ۸۷ |
| شماره | ۱۲۲ |
| دانلود مقاله | دانلود از سایت نشریه |
قاضی همچون نگهبانِ حقها؛ جستاری دربارۀ رویکردِ حقمحور به کنشگریِ قضایی عنوان مقاله ای از مهدی سمائی صحنه سرائی و محمد جعفر حبیب زاده است که در تیر 1402 و در شماره 122 مجله حقوقی دادگستری منتشر شده است.
چکیده
دو تصوّر از نقش قاضی در جامعۀ سیاسی را میتوان در تقابل با هم نهاد: قاضیِ کنشگر و قاضیِ خوددار. قاضیِ کنشگر از منصب قضا فرصتی برای تحقق آرمانهای اجتماعی مانند پاسداری از حقهای مردم و عدالت اجتماعی میسازد. در مقابل، قاضیِ خوددار تا حد ممکن میکوشد با رویکرد متنگرایانه قانون را اِعمال کند و از کنشگری در جهت تحقق آرمانهای اجتماعی بپرهیزد. مقالۀ پیشرو چهارچوبی نظری برای فهم کنشگری قضایی مهیا میکند. کنشگری قضایی، مخاطراتی مهم دارد و ممکن است به ارزشهای مهم حقوقی مانند تفکیک قوا و دموکراسی لطمه برساند. با این همه، مقاله استدلال میکند تحت شرایطی میتوان از قِسمی کنشگریِ قضاییِ مشروع سخن گفت. به این منظور، ناگزیریم دربارۀ جهت کنشگری و زمینۀ سیاسی آن بیندیشیم. در نهایت، مقاله با روش هنجاری نشان میدهد که موجه است قاضیان با رعایت موازین در برابر «جنگ قانونگذار علیه حکومتِ قانون» بایستند و کنشگرانه از حقهای مردم پاسداری کنند.
کلید واژه ها
- کنشگری قضایی
- جنگ قانون گذار علیه حکومت قانون
- پاسداری از حق ها
- قانون مداری