قواعد بنیادین در حقوق و روششناسی احراز و توسعه آنها
 | |
| عنوان | قواعد بنیادین در حقوق و روششناسی احراز و توسعه آنها |
|---|---|
| نویسنده | محمود حکمت نیا |
| محور موضوعی | فلسفه حقوق |
| سال نشر | ۱۳۹۳ |
| منتشر شده در | نشریه حقوق اسلامی |
| دوره | ۱۱ |
| شماره | ۴۲ |
| دانلود مقاله | دانلود از سایت نشریه |
قواعد بنیادین در حقوق و روششناسی احراز و توسعه آنها عنوان مقاله ای از محمود حکمت نیا است که در آذر 1393 و در شماره 42 فصلنامه حقوق اسلامی منتشر شده است.
چکیده
هر نظام معرفتی ناظر بر حقوق، دارای قواعد اصلی و پایه است که نقش اساسی در ترسیم ساختار نظام حقوقی، راهحلهای مسائل نوپدید آن، تفسیر قواعد حقوقی و ترسیم نهادهای جدید متناسب با نیازها ایفا میکنند. این قواعد خارج از نظام حقوقی و با رویکرد فرانگر و انتقادی شناسایی میشود و توسعه مییابد تا در سطوح بعدی، به قواعد مستنبط از آن بهصورت حقوق موضوعه و مدون یا به عنوان مصدر صدور رأی در نظام حقوقی غیرمدون استناد شود. روششناسی این امر را میتوان با عنوان روششناسی قواعد بنیادین حقوق به معنای چگونگی فهم و توسعه قواعد بنیادین بر اساس نظریهها و مکاتب گوناگون بررسی کرد. در این راستا تلاش میشود ابتدا به بررسی امکان تمسک به قواعد بنیادین از دیدگاه مکاتب مختلف حقوقی و نظام حقوقی اسلام پرداخته شود، سپس ازطریق بررسی دیدگاههای مختلف درباره روش تعیین مرز مفاد قواعد بنیادین حقوقی، جداسازی آنها از دیگر قواعد، ارائه قالبهای خردمندانه برای فهم مفاد و فرآیند شکلگیری آنها، به بحث درباره مفاد قواعد بنیادین خواهیم پرداخت. در مرحله بعد عقل و وحی در دیدگاههایی همچون مقصدگرایی به عنوان منبع قواعد بنیادین مطرح شده است. در مرحله بعد، چهار نظریه در روش دستیابی به قواعد بنیادین تبیین شده و درنهایت درباره روششناسی توسعه قواعد بنیادین و چگونگی استخراج قواعد حقوقی جزئی از آنها در دو رویکرد توسعه عرضی و طولی قواعد بررسی شده است.