مبانی نظری پوزیتیویسم و آثار آن بر عدالت حقوقی

از ویکی حقوق
پرش به ناوبری پرش به جستجو
مطالعات حقوق عمومی
عنوانمبانی نظری پوزیتیویسم و آثار آن بر عدالت حقوقی
نویسندهمحمد جواد جاوید
محمد مهدی خسروی
محور موضوعیحقوق عمومی
سال نشر۱۳۹۸
منتشر شده درنشریه مطالعات حقوق عمومی
دوره۴۹
شماره۳
دانلود مقالهدانلود از سایت نشریه


مبانی نظری پوزیتیویسم و آثار آن بر عدالت حقوقی نام مقاله ای است از محمد جواد جاوید و محمد مهدی خسروی که در شماره سه دوره چهل و نه (مهر 1398) فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران منتشر شده است.

چکیده

مادی‌گرایی حقوقی حاصل از مبادی فلسفی پوزیتیویسم در عالم حقوق که بر اصالت حس و امکان رصد تجربی از طرفی و افتراق حوزۀ حقایق عینی و نفی امکان معرفت عقلی از تشریعیات قانونی طرفی دیگر، شکل گرفته، سبب ترسیم نقشۀ قوانین وضعی در رهایی از هر گونه قید ارزشی ایدئولوژیک و تقید بر دایرۀ بستۀ اراده و فرامین بشری بدون امکان خروج به ماورای خود، شده است. تقلیل اثبات‌گرایی به‌مثابۀ نظریه‌ای شکلی بر مبنای روش تحلیل زبانی-عرفی به تقریر کلسنی-هیومی و رسیدن به نسبی‌گرایی و صدق‌ناپذیری، از نتایج چنین دیدگاهی است. بر همین اساس، مفهوم عدالت حقوقی، به ویژگی‌های بی‌معیاری، شخصی‌سازی و تفریع بر قانون وضعی تحول مفهومی یافته است. با وجود این، مغالطات موجود در چینش مقدمات و نتایج غیرقابل التزام، سبب عدم توفیق مکتب مزبور به‌مثابۀ مبنایی نظری در دانش حقوق و مفهوم عدالت قانونی شده است.

کلیدواژه‌ها

  • تحلیل زبانی
  • توصیه گرایی
  • حق و تکلیف
  • عدالت
  • عقلانیت
  • مادی گرایی
  • هست و باید