محمد مظاهر
محمد مظاهر | |
|---|---|
| زادهٔ | ۱۲۵۳ تهران |
| درگذشت | ۱۳۳۱ تهران |
| ملیت | ایرانی |
| محل تحصیل | دانشگاه پاریس |
| پیشه(ها) | حقوقدان، استاد دانشگاه |
| شناختهشده برای | تدریس حقوق بینالملل، تألیف کتاب حقوق بینالملل عمومی |
محمد مظاهر (۱ اسفند ۱۲۵۳ خورشیدی در تهران – ۱۳۳۱ خورشیدی در تهران) ملقب صدیق حضرت حقوقدان و استاد ایرانی بود که بیش از چهل سال در مدرسه عالی علوم سیاسی، مدرسه عالی حقوق و دانشکده حقوق به تدریس علوم حقوقی پرداخت. او نخستین مدرس حقوق بینالملل در ایران بود و کتاب حقوق بینالملل عمومی او برای بیش از پنج دهه به عنوان مرجع و کتاب درسی در مراکز آموزش حقوق تدریس شد.[۱]
زندگینامه
محمد مظاهر در تهران به دنیا آمد. در کودکی پدر و مادر خود را از دست داد و تحت سرپرستی عمویش، محسنخان مشیرالدوله، سفیر ایران در عثمانی، به اسلامبول رفت. تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در آن شهر گذراند و سپس برای ادامه تحصیل به پاریس رفت و در رشته حقوق تحصیل کرد.[۱]
فعالیتهای علمی و آموزشی
پس از بازگشت به ایران، مدتی به فعالیت بازرگانی پرداخت و در دورههای اول و دوم مجلس شورای ملی به عنوان نماینده مردم تهران انتخاب شد. او سپس از فعالیتهای دولتی کناره گرفت و به تدریس در مدرسه عالی علوم سیاسی، مدرسه عالی حقوق و دانشکده حقوق پرداخت. در آغاز تدریس، دروسی مانند قوانین مالیه، علم مالیه و جغرافیای اقتصادی را ارائه میکرد و گاه تاریخ حقوق، حقوق اساسی و جامعه ملل را نیز تدریس میکرد. درس اصلی او حقوق بینالملل عمومی بود که حاصل سالها تدریسش در قالب کتاب حقوق بینالملل عمومی منتشر شد و پس از کتاب حسن پیرنیا، دومین اثر مهم درسی در این حوزه به شمار آمد.[۱]
مسئولیتها
در سال ۱۳۲۱ خورشیدی، پس از کنارهگیری سید مصطفی عدل، محمد مظاهر برای مدتی کوتاه به ریاست دانشکده حقوق دانشگاه تهران منصوب شد، اما به دلیل خصوصیات فردی، پس از یک ماه از این سمت کنارهگیری کرد. او حتی در زمان انتخاب به عنوان استاد ممتاز از حضور در مراسمهای تقدیر و اهدای نشان خودداری کرد.[۱]
فعالیتهای اجتماعی
محمد مظاهر به تدریس علاقهمند بود و در امور خیریه مشارکت فعال داشت. او با همکاری جمعی از خیرین، پرورشگاهی را در چهارراه آبسردار تهران تأسیس کرد که بعدها با نامی دیگر در قالب انجمن خیریه شمال شرق تهران به فعالیت ادامه داد.[۱]
درگذشت
محمد مظاهر اندکی پس از بازنشستگی، در سال ۱۳۳۱ خورشیدی در تهران درگذشت و در جوار حرم عبدالعظیم حسنی در شهرری به خاک سپرده شد.[۱]