مسئولیّت کیفری از نظرگاه اخلاق فضیلت
 | |
| عنوان | مسئولیّت کیفری از نظرگاه اخلاق فضیلت |
|---|---|
| نویسنده | رحیم نوبهار کامران محمودیان اصفهانی |
| محور موضوعی | حقوق کیفری |
| سال نشر | ۱۴۰۳ |
| منتشر شده در | نشریه پژوهشنامه حقوق کیفری |
| دوره | ۱۵ |
| شماره | ۲۹ |
| دانلود مقاله | دانلود از سایت نشریه |
مسئولیّت کیفری از نظرگاه اخلاق فضیلت مقاله ای از رحیم نوبهار و کامران محمودیان اصفهانی که در تیر ماه سال 1403 در شماره 29 دوره 15 نشریه پژوهشنامه حقوق کیفری منتشر شده است.
چکیده
ریشه های فلسفۀ حقوق کیفری فضیلت گرا را باید در فلسفۀ اخلاق فضیلت پیگیری نمود. نظریه پردازان این نحلۀ فکری بر این باورند که مفهوم توصیفی جرم بر اساس مفاهیم سه گانۀ اخلاق فضیلت(رذیلت، ناخودداری و خودداری) شکل میگیرد؛ یعنی این مفاهیم اخلاقی بر «اساس»و«درجۀ» مسئولیّت کیفری تأثیرگذار هستند. پرسش این است که بر اساس مفاهیم فضیلت محور، حوزۀ «مسئولیّت کیفری» چگونه تبیین میشود؟ برخی از فضیلت گرایان معتقدند که «منش» شرط لازم مسئولیت کیفری است؛ در مقابل، بعضی دیگر از فیلسوفان حقوق کیفری در زمینۀ مسئولیت کیفری بر عنصر «رفتار» تأکید میکنند. این نوشتار با روش تحلیلی-انتقادی، نخست تأثیر مفاهیم سه گانۀ اخلاق فضیلت بر مفهوم جرم را بررسی کرده و سپس دلایلی علیه این موضع عرضه نموده است. همچنین این تحقیق استدلال میکند که ابعاد خطای اخلاقی سه گانه(رذیلت، ناخودداری و خودداری) بهعنوان یک «شرط لازم» در مفهوم «توصیفی» جرم تأثیری ندارند و حوزۀ جرم انگاری و اساس مسئولیت کیفری را نمیتوان صرفاً بر اساس مفاهیم منشی طراحی نمود.