مهدی کی‌نیا

از ویکی حقوق
پرش به ناوبری پرش به جستجو
مهدی کی‌نیا
مهدی کی‌نیا.jpg
زادهٔ۱۲۹۷
بابل
درگذشت۱۳۷۴
ملیتایرانی
تحصیلاتدکترای حقوق جزا و جرم‌شناسی
محل تحصیلدانشسرای عالی، دانشکده علوم دانشگاه تهران، دانشکده حقوق دانشگاه تهران، دانشگاه پاریس
پیشه(ها)حقوقدان، استاد دانشگاه
شناخته‌شده
برای
تالیفات مرجع در جرم شناسی


مهدی کی‌نیا (زاده ۱ فروردین ۱۲۹۷ در بابل) حقوقدان و استاد دانشگاه ایرانی بود که به عنوان نخستین دارنده دکترای حقوق جزا و جرم‌شناسی در ایران شناخته می‌شود. او از اعضای هیئت علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران و مدرس برجسته در حوزه‌های حقوق جزا، جرم‌شناسی، و علوم جنایی بود.[۱]

زندگی و تحصیلات

کی‌نیا تحصیلات مقدماتی و متوسطه را در بابل گذراند و سپس به تهران آمد. او در دانشسرای عالی در رشته‌های فلسفه و علوم تربیتی لیسانس گرفت و همزمان در دانشکده علوم دانشگاه تهران به تحصیل ریاضیات پرداخت. در سال ۱۳۱۹ خورشیدی با ارائه پایان‌نامه‌ای با عنوان «تفریحات ریاضی و روشی نو برای تدریس ریاضیات» لیسانس ریاضی دریافت کرد.

پس از مدتی تدریس در دبیرستان‌ها و ریاست فرهنگ آمل، وارد دانشکده حقوق دانشگاه تهران شد و در سال ۱۳۲۹ با پایان‌نامه «الغای کاپیتولاسیون» لیسانس قضایی و سال بعد لیسانس سیاسی گرفت. او در سال ۱۳۳۰ به فرانسه رفت و با ارائه پایان‌نامه «جرائم کارمندان دولت در ایران و فرانسه» دکترای حقوق جزا و جرم‌شناسی دریافت کرد.[۱]

فعالیت‌های علمی و آموزشی

پس از بازگشت به ایران، کی‌نیا به عضویت هیئت علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران درآمد و تا پایان عمر در این دانشکده و سایر مراکز آموزش عالی، پیش و پس از انقلاب، به تدریس در مقاطع کارشناسی ارشد و دکترای حقوق جزا و جرم‌شناسی پرداخت.[۱]

آثار

آثار کی‌نیا شامل تألیفات، ترجمه‌ها و جزوه‌های آموزشی است که برخی از مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:

کتاب

  • جرائم کارمندان دولت در ایران و فرانسه (به زبان فرانسه)
  • مقررات مالی و استخدامی دانشگاه (۱۳۳۵)
  • مقدمه حقوق بین‌الملل عمومی به ضمیمه دادگاه نورنبرگ (۱۳۴۵)
  • علوم جنایی (جلد اول: روان‌شناسی جنایی، ۱۳۴۵)
  • علوم جنایی (جلد دوم: جامعه‌شناسی جنایی، ۱۳۴۶)
  • کلیات مقدماتی حقوق (۱۳۴۸)
  • مبانی جرم‌شناسی (۱۳۵۷–۱۳۶۰، سه جلد)
  • کانون خانواده و بزهکاری (۱۳۵۷)
  • ترجمه آثار گسن، انریکو التاویلا و ژان شازال در حوزه جرم‌شناسی و روان‌شناسی جنایی[۱]

جزوه‌های دانشگاهی

  • پلیس جنایی (دوره کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید بهشتی)
  • حالت خطرناک از دیدگاه جرم‌شناسی (کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید بهشتی)
  • کشف علمی جرائم (کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید بهشتی)
  • حقوق جزای بین‌الملل خصوصی (کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس)[۱]

تحقیقات علمی

کی‌نیا پژوهش‌هایی در زمینه بزه‌شناسی و جامعه‌شناسی جنایی انجام داد که از جمله آن‌ها می‌توان به «بزه‌شناسی ترافیک تهران»، «بررسی علل فرار سربازان و درجه‌داران»، «مطالعه مواد مخدر و قاچاق» و «بررسی درگیری پلیس با مردم» اشاره کرد.[۱]

مقالات

او بیش از صد مقاله در زمینه جرم‌شناسی و جامعه‌شناسی جنایی در مجله قضایی اداره دادرسی نیروهای مسلح پیش از انقلاب (۱۳۴۶ تا ۱۳۵۷) منتشر کرد. برخی عناوین مهم عبارت‌اند از: «تعبیر روانی جرم»، «روان‌شناسی قضایی»، «بزه‌دیده‌شناسی» و «بزه‌دیده‌شناسی در جنگ تحمیلی».[۱]

درگذشت

مهدی کی‌نیا در مرداد ۱۳۷۴، پس از یک دوره طولانی بیماری، درگذشت.[۱]

منابع

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ ۱٫۵ ۱٫۶ ۱٫۷ عباس مبارکیان. چهره ها در تاریخچه تظام آموزش عالی حقوق و عدلیه نوین. چاپ 1. پیدایش، 1377.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6715512