نشست قضایی درباره مسئولیت ظهر نویس سفته به منظظور ضمانت از شخص وام گیرنده

موضوع	مسئولیت ظهر نویس سفته به منظظور ضمانت از شخص وام گیرنده
تاریخ برگزاری	۱۳۸۳/۱۰/۰۴
برگزار شده توسط	شهر مراغه

صورتجلسه نشست قضایی با موضوع مسئولیت ظهر نویس سفته به منظظور ضمانت از شخص وام گیرنده مورخ ۱۳۸۳/۱۰/۰۴ که در شهر مراغه برگزار شد.

پرسش

شخص (الف) اقدام به اخذ وام از بانکی کرده و شخص (ب) با ظهرنویسی سفته ضمانت وی را به عهده گرفته است. در اثنای پرداخت اقساط به لحاظ وضعیت بد مالی متعهد شخص (ب) (ضامن) وام گیرنده را به بانک معرفی و پس از مذاکراتی رییس بانک مربوط در قبال کل تعهدات یک فقره چک، از خود شخص متعهد اصلی (وام گیرنده) با مهلت یک ماهه اخذ می کند. پس از مضی مهلت و سر رسید چک، نماینده حقوقی بانک پس از اخذ گواهی عدم پرداخت به لحاظ عدم موجودی اقدام به طرح شکایت کیفری کرده و متهم به پرداخت جزای نقدی نیز محکوم می شود مجددا بانک اقدام به طرح دعوا به طرفیت متعهد و ظهرنویس برای اخذ وجوه سفته می کند و ظهرنویس دفاع می کند که موضوع ضمانت وی با تغییر ضمانت و اخذ چک از مضمون عنه وی منتفی شده است. آیا دعوای مطروحه صحیح است؟

نظر هیئت عالی

شخصی با ظهرنویسی سفته یی، ضمانت متعهدی را کرده که می خواهد از بانک وام دریافت کند. اگر وضع به همین شکل ادامه یابد و در موعد مقرر وجه سفته پرداخت نشود بانک می تواند برای دریافت وجه سفته به هر کدام از آنها منفردا و یا به هر دو (متعهد و ظهرنویس) مراجعه و وجه سفته را مطالبه کند و در این جا هر دو نیز در مقابل بانک مسئولیت تضامنی دارند ولی در سوال مطروحه گفته شده متعهد و ظهرنویس با مراجعه به بانک و انجام مذاکراتی توافق کرده اند که متعهد در مقابل وام دریافتی شخصا چکی معادل وجه مندرج در سفته در وجه بانک صادر کند و با تنظیم چک از طرف متعهد تبدیل تعهد محقق است و ظهرنویس سفته برائت ذمه حاصل کرده و بانک دیگر حق مراجعه به وی را ندارد. همان طوری که علیه صادر کننده که چک وی بی محل بوده، شکایت کیفری کرده می تواند وجه چک را ضمن شکایت کیفری در دادگاه جزایی و یا با طرح دعوای جداگانه از دادگاه حقوقی مطالبه کند.

نظر اکثریت

بانک با اخذ چک، عملا تعهد را تبدیل کرده و مستندا به بند اول ماده ۲۹۲ از قانون مدنی ظهرنویس به عنوان متعهد اصلی بری الذمه شده است و دعوای مطروحه صحیح نیست.

نظر اقلیت

با توجه به این که سفته در اختیار بانک بوده و عملا تعهد اصلی ساقط نشده، دفاعیات ظهرنویس غیرموجه بوده و دعوا صحیح است.