نشست قضایی درباره نحوه اعلام پیشینه کیفری در مورد افرادی که دارای سابقه محکومیت غیر موثر یا سابقه بازداشت هستند
 | |
| موضوع | نحوه اعلام پیشینه کیفری در مورد افرادی که دارای سابقه محکومیت غیر موثر یا سابقه بازداشت هستند |
|---|---|
| تاریخ برگزاری | ۱۳۹۸/۱۰/۲۵ |
| برگزار شده توسط | شهر زرندیه |
صورتجلسه نشست قضایی با موضوع نحوه اعلام پیشینه کیفری در مورد افرادی که دارای سابقه محکومیت غیر موثر یا سابقه بازداشت هستند مورخ ۱۳۹۸/۱۰/۲۵ که در شهر زرندیه برگزار شد.
پرسش
در خصوص کسانی که سابقه محکومیت کیفری به مجازات های غیر از موارد مندرج در بندهای سه گانه ماده ۲۵ قانون مجازات اسلامی دارند یا محکومیت آنها ناشی از ارتکاب جرایم غیر عمدی است، آیا باید آنها را فاقد سابقه کیفری اعلام نمود یا اینکه اعلام شود فاقد سابقه موثر کیفری هستند. همچنین آیا میان کسانی که بازداشت شده اند و نهایتا در خصوص آنان حکم برائت یا قرار منع تعقیب صادر و قطعی شده است، از حیث چگونگی نحوه اعلام سابقه تفاوتی وجود دارد (اعلام فاقد سابقه کیفری یا فاقد سابقه موثر کیفری)؟
نظر هیات عالی
نظریه اداره حقوقی به شماره ۷/۹۴/۲۸۳۱ - ۱۳۹۴/۱۰/۱۶ به شرح زیر مورد تایید اعضای هیات عالی است. ملاک صدور گواهی عدم سوء پیشینه مفاد ماده ۲۵ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ است و صرفا محکومیت قطعی در جرایم عمدی طبق ماده مذکور، محکوم علیه را در مدت های مقرر در ذیل این ماده از حقوق اجتماعی به عنوان مجازات تبعی محروم می کند. بنابراین، در غیر موارد مذکور در بندهای ذیل ماده مذکور و نیز در موارد مشمول بندهای مذکور که حکم محکومیت قطعی در جرم عمدی به طور کامل، اجرا و مواعد مقرر در ماده فوق الذکر نیز منقضی شده است، محکوم علیه فاقد سوء پیشینه است و باید گواهی عدم سوء پیشینه کیفری (در صورت تقاضا) صادر گردد و لزومی به درج محکومیت در گواهی صادره به نحوی که در استعلام آمده نیست.
نظر اکثریت
چنانچه کسی دارای سابقه محکومیت قطعی به یکی از مجازات های موضوع ماده ۲۵ قانون مجازات اسلامی بود و هنوز مدت های اعلامی در آن ماده برای اعاده حیثیت منقضی نشده بود باید وی را دارای سابقه محکومیت کیفری اعلام نماییم و سایر افراد یعنی کسانی که هیچ گاه محکوم به تحمل هیچ مجازاتی نشده اند و کسانی که محکوم به مجازات های غیر از موارد مندرج در ماده مارالذکر شده اند اعم از بازداشت و صدور حکم برائت بعدی یا محکومیت بابت جرم غیر عمدی فاقد سابقه اعلام شوند زیرا در ماده ۲۵ قانون مجازات اسلامی از عبارت محکومیت موثر استفاده نشده و صرفا کلمه محکومیت به کار رفته و در تبصره ۱ این ماده اعلام شده مراتب محکومیت در پیشینه کیفری درج می شود. قانون گذار اعلام کرده در گواهی های صادره محکومیت منعکس نمی شود و این موضوع برای پرهیز از برچسب زنی به افراد است زیرا اکثر مراجعی که سابقه افراد را استعلام می گیرند تفاوتی میان محکومیت موثر و غیرموثر قائل نیستند و حتی در صورت اعلام فاقد سابقه محکومیت موثر یا دارای سابقه محکومیت غیرموثر ممکن است افراد را از برخی حقوق قانونی محروم نمایند. با دقت در کلیت قانون مشاهده می شود هر گاه مخاطب و مجری امر قانون گذار، مقام قضایی بوده مانند بحث تعویق صدور حکم، تعلیق اجرای مجازات و... محکومیت موثر مورد توجه قرار گرفته و این نشان می دهد محکومیت موثر و غیر موثر فقط باید به قضات و دادگاه ها اعلام شود نه به مراجع غیر از آن.
نظر اقلیت
باید سه گزینه در اعلام وضعیت به کار گیریم: دارای سابقه محکومیت موثر، فاقد سابقه محکومیت موثر و فاقد سابقه محکومیت. زیرا میان کسی که اصلا محکومیتی نداشته و کسی که محکوم به مجازاتی غیر از موارد مندرج در ماده شده باید تفاوت وجود داشته باشد و عادلانه نیست که نتیجه استعلام در مورد چنین اشخاصی مثل هم باشد.
نظر ابرازی
باید از دو گزینه دارای سابقه محکومیت موثر و فاقد سابقه محکومیت موثر استفاده کنیم. با تصویب ماده ۲۵ قانون مجازات اسلامی، قانون گذار افرادی که محکوم به برخی مجازات های شدید شده اند از برخی حقوق اجتماعی محروم نموده و سایر افراد از این حقوق محروم نیستند در حقیقت افراد جامعه به دو دسته تقسیم شده اند و همین دو عبارت در توصیف وضعیت آنان به کار می رود. با توجه به پیش بینی عبارات محکومیت موثر کیفری در این قانون، ذکر عبارت فاقد سابقه محکومیت فاقد وجاهت قانونی است.