نظریه شماره 1216/96/7 مورخ 1396/05/31 اداره کل حقوقی قوه قضاییه

از ویکی حقوق
پرش به ناوبری پرش به جستجو



نظریه مشورتی ۱۲۱۶/۹۶/۷
شماره نظریه۱۲۱۶/۹۶/۷
شماره پرونده۷۷۱-۱۶۸/۱-۹۶
تاریخ نظریه۱۳۹۶/۰۵/۳۱
موضوع نظریهآیین دادرسی کیفری
محور نظریهعدم صلاحیت دادگاه‌ها در پرونده‌های نظامی

نظریه شماره ۱۲۱۶/۹۶/۷ مورخ ۱۳۹۶/۰۵/۳۱ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره صلاحیت دادگاه نظامی در پرونده‌های با کیفرخواست از دادسرای عمومی و اعتراض به قرار بازداشت موقت: در پرونده‌هایی که دادسراهای عمومی و انقلاب با اعتقاد به صلاحیت خود اقدام به صدور کیفرخواست و سپس ارسال پرونده به دادگاه‌های کیفری یا انقلاب کرده‌اند، در صورت عدم صلاحیت این دادگاه‌ها و ارسال پرونده به دادگاه نظامی، رسیدگی بر اساس کیفرخواست صادره از سوی دادسرای عمومی قانونی نیست و کیفرخواست باید از سوی دادستان نظامی صادر شود. همچنین، در مواردی که پرونده برای رسیدگی به اعتراض به قرار بازداشت موقت به دادگاه ارسال می‌شود، دادگاه نظامی نمی‌تواند مستقیماً بدون بررسی به اعتراض متهم، پرونده را با اعلام عدم صلاحیت به دادگاه نظامی انتقال دهد و باید تصمیم مناسب درباره تأیید یا نقض قرار بازداشت موقت اتخاذ شود.

استعلام

-در مواردی که پرونده ای در دادسرای عمومی و انقلاب مطرح و آن دادسرا با اعتقاد به صلاحیت خود اقدام به انجام تحقیقات و نهایتا صدور قرار جلب به دادرسی و کیفرخواست نموده و متعاقب طرح پرونده در دادگاه کیفری یک دو یا انقلاب دادگاه موصوف با اعتقاد به عدم صلاحیت پرونده را حسب مورد به دادگاه نظامی یک یا دو ارسال می کند آیا با توجه به اینکه اقدامات صورت گرفته و کیفرخواست صادره از سوی دادسرای عمومی انجام شده است دادگاه نظامی می تواند بر مبنای همان کیفرخواست رسیدگی را ادامه دهد یا باید پرونده را به دادسرای نظامی ارسال تا مجددا رسیدگی و اظهارنظر و در صورت اقتضاء با کیفرخواست به دادگاه ارسال شود؟

۲-در مواردی که پرونده برای رسیدگی به اعتراض متهم به قرار بازداشت موقت به دادگاه کیفری یک یا دو یا انقلاب ارسال شده باشد آیا دادگاه موصوف می تواند بدون رسیدگی به اعتراض متهم به بازداشت و بدون اینکه پرونده ای که در دادسرا ثبت و در حال ادامه تحقیقات است و صرفا برای رسیدگی به اعتراض به دادگاه ارسال شده است را رأسا با قرار عدم صلاحیت به دادگاه نظامی ارسال کند؟ در صورت مجاز بودن این عمل آیا دادگاه نظامی تکلیفی برای اظهارنظر در خصوص رسیدگی به اعتراض متهم به قرار بازداشت صادره از دادسرای عمومی دارد یا خیر؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

۱- در مواردی که پرونده با صدور قرار عدم صلاحیت به دادگاه نظامی ارسال می گردد، رسیدگی این دادگاه ( دادگاه نظامی) بر مبنای کیفرخواست صادره از دادسرای عمومی و انقلاب فاقد وجاهت قانونی است زیرا رسیدگی به جرایم مربوط به وظایف خاص نظامی و انتظامی کلیه افراد نظامی در صلاحیت ذاتی دادسرا و دادگاه نظامی است و صدور کیفرخواست در اینگونه جرایم نیز با عنایت به مواد ۵۸۱، ۵۶۸ و ۲۶۸ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ به عهده دادستان نظامی است که در صورت عقیده به جلب متهم به دادرسی، مبادرت به صدور کیفرخواست می-نماید و در دادگاه نظامی نیز دفاع از این کیفرخواست را به عهده دارد.

۲- با توجه به فوریت تعیین تکلیف نسبت به متهمان بازداشتی که در مواد مختلف قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲ و از جمله مواد ۲۴۰ و ۲۴۲ این قانون بر آن تأکید شده است و با لحاظ اینکه دادسرای عمومی و انقلاب در معیت دادگاههای کیفری ۱ و ۲ و دادگاه انقلاب انجام وظیفه می-کند، در فرض استعلام، مرجع رسیدگی به اعتراض متهم نسبت به قرار بازداشت موقت باید در وضعیت فعلی نسبت به تأیید یا نقض قرار بازداشت موقت اتخاذ تصمیم نماید و صدور قرار عدم صلاحیت به شایستگی دادگاه نظامی در چنین موقعیتی موجه نمی باشد و دادگاه کیفری یاد شده صرفا می تواند تذکر لازم را به دادسرای ذیربط بدهد.

مواد مرتبط