نظریه شماره 1644/96/7 مورخ 1396/07/19 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره تحلیل حقوقی نحوه رسیدگی دادگاه عمومی حقوقی به تجدیدنظرخواهی از حکم شورای حل اختلاف با وجود رأی داوری غیرقطعی

شماره نظریه	۱۶۴۴/۹۶/۷
شماره پرونده	۱۲۲۳–۱/۱۲۷–۹۵
تاریخ نظریه	۱۳۹۶/۰۷/۱۹
موضوع نظریه	آیین دادرسی مدنی
محور نظریه	عدم اعتراض به صلاحیت داوری

نظریه شماره ۱۶۴۴/۹۶/۷ مورخ ۱۳۹۶/۰۷/۱۹ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره تحلیل حقوقی نحوه رسیدگی دادگاه عمومی حقوقی به تجدیدنظرخواهی از حکم شورای حل اختلاف با وجود رای داوری غیرقطعی: هرگاه خواهان با وجود موافقتنامه داوری اقدام به طرح دعوا در مرجع قضایی نماید، عدم ایراد خوانده نسبت به صلاحیت مرجع قضایی به منزله توافق تلویحی طرفین مبنی بر عدول از شرط داوری است و مرجع قضایی میتواند به موضوع رسیدگی کند. بنابراین، در فرض سوال که پس از رسیدگی و صدور حکم شورای حل اختلاف و تجدید نظرخواهی از آن، در مرجع تجدیدنظر، رای غیرقطعی داور ارایه شده است، صرف ارایه این رای به معنای عدم صلاحیت شورای حل اختلاف نسبت به رسیدگی به موضوع نیست مگر آنکه ادعای تجدیدنظرخواه این باشد که در مرحله بدوی با استناد به موافقتنامه داوری به صلاحیت این شورا ایراد کرده ولی شورا به آن توجه نکرده است که در این صورت اگر مرجع تجدید نظر ادعای وی را احراز کند، باید رای صادره را نقض و قرار رد دعوای بدوی را صادر کند.

استعلام

شورای حل اختلاف حکم برمحکومیت خوانده صادر می کند محکوم علیه اقدام به تجدیدنظرخواهی نسبت به حکم مذکور در دادگاه عمومی حقوقی می نماید در جریان رسیدگی به دعوی تجدیدنظر مذکور در دادگاه عمومی حقوقی تصویر مصدق رای داوری ارایه می گردد ارجاع امر به داوری مذکور توسط دادگاه صورت نگرفته است بلکه داور به موجب قرارداد داوری و بر اساس تقاضای احد از متعاقدین اقدام به داوری و صدور رای داوری نموده است به موجب رای داوری مذکور درخصوص اختلافات متعدد طرفین ازجمله اختلاف و دعوی صدرالذکر حکم صادر شده است ولکن مهلت اعتراض به رای داوری انقضاء نیافته است در این فرض آیا دادگاه عمومی حقوقی

۱– باید رسیدگی به دعوی تجدیدنظر را متوقف کند؟

۲– و یا اینکه باید به دعوی تجدیدنظر رسیدگی و انشاء رای اعم از حکم یا قرار نماید؟

۳– یا اینکه به سبب صادر شدن حکم داوری حکم شورای حل اختلاف را نقض و قرار رد دعوی بدوی را صادر کند؟

۴– و یا اینکه در قالب تصمیم نه در قالب قرار حکم شورای حل اختلاف را نقض و دعوی بدوی و تجدیدنظر را مختومه به داوری اعلام کند./

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

هرگاه خواهان با وجود موافقت نامه داوری اقدام به طرح دعوا در مرجع قضایی نماید، عدم ایراد خوانده نسبت به صلاحیت مرجع قضایی به منزله توافق تلویحی طرفین مبنی بر عدول از شرط داوری است و مرجع قضایی می تواند به موضوع رسیدگی کند. بنابراین، در فرض سوال که پس از رسیدگی و صدور حکم شورای حل اختلاف و تجدید نظرخواهی از آن، در مرجع تجدیدنظر، رای غیر قطعی داور ارایه شده است، صرف ارایه این رای به معنای عدم صلاحیت شورای حل اختلاف نسبت به رسیدگی به موضوع نیست مگر آنکه ادعای تجدیدنظرخواه این باشد که در مرحله بدوی با استناد به موافقت نامه داوری به صلاحیت این شورا ایراد کرده ولی شورا به آن توجه نکرده است که در این صورت اگر مرجع تجدید نظر ادعای وی را احراز کند، باید رای صادره را نقض و قرار رد دعوای بدوی را صادر کند.