نظریه شماره 1713/96/7 مورخ 1396/07/24 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره الزام شعبه مرجوع الیه به داشتن ابلاغ ویژه رسیدگی به جرایم نوجوانان در صورت نقض حکم

شماره نظریه	۱۷۱۳/۹۶/۷
شماره پرونده	۱۵۷۸–۱/۱۶۸–۹۵
تاریخ نظریه	۱۳۹۶/۰۷/۲۴
موضوع نظریه	آیین دادرسی کیفری
محور نظریه	جرایم نوجوانان

نظریه شماره ۱۷۱۳/۹۶/۷ مورخ ۱۳۹۶/۰۷/۲۴ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره الزام شعبه مرجوع الیه به داشتن ابلاغ ویژه رسیدگی به جرایم نوجوانان در صورت نقض حکم: مطابق ماده ۳۱۵ قانون آیین دادرسی کیفری، جرایمی که توسط افراد بالغ زیر هجده سال ارتکاب مییابد باید در دادگاه کیفری یک ویژه رسیدگی به جرایم نوجوانان بررسی شود. در این راستا، تفاوتی بین رسیدگی ابتدایی و رسیدگی مجدد پس از نقض رای در دیوان عالی کشور وجود ندارد؛ در هر دو حالت، رسیدگی باید در دادگاه کیفری یک ویژه نوجوانان انجام شود. در صورت نبود شعبه دیگر دادگاه کیفری یک ویژه نوجوانان در همان استان، نزدیکترین دادگاه کیفری یک ویژه نوجوانان در استان دیگر صلاحیت رسیدگی دارد. این نظریه به شفافسازی و تضمین اجرای عدالت در پیگیری جرایم نوجوانان در سیستم قضایی میپردازد.

استعلام

مطابق ماده ۴۰۹ قانون آیین دادرسی کیفری قضات دادگاه و دادسرای اطفال و نوجوانان را رییس قوه قضاییه از بین قضاتی که حداقل ۵ سال سابقه خدمت قضایی دارند و شایستگی آنان را برای این امر با رعایت سن و جهات دیگر از قبیل تاهل گذراندن دوره آموزشی و ترجیها داشتن فرزند محرز بداند انتخاب می کند و مطابق ماده ۳۱۵ قانون فوق الذکر جرایم مشمول صلاحیت دادگاه کیفری یک و همچنین انقلاب در مواردی که با تعدد قاضی رسیدگی می شود اگر توسط افراد بالغ زیر هجده سال تمام شمسی ارتکاب یابد در دادگاه کیفری یک ویژه رسیدگی به جرایم نوجوانان رسیدگی و متهم از کلیه امتیازاتی که در دادگاه اطفال و نوجوانان اعمال می شود بهره مند می گردد

سوال: در صورت صدور حکم توسط دادگاه کیفری یک ویژه نوجوانان و نقض آن در دیوان عالی کشور و ارجاع آن به شعبه همعرض دادگاه کیفری یک دیگر آیا شعبه مرجوع الیه نیز می بایست دارای ابلاغ ویژه رسیدگی به جرایم نوجوانان باشد یا خیر؟ در صورت لزوم داشتن ابلاغ و عدم وجود شعبه دیگر دادگاه کیفری یک ویژه رسیدگی به جرایم نوجوانان در یک استان تکلیف چیست؟/

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

مطابق ماده ۳۱۵ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲ با اصلاحات و الحاقات بعدی، "جرایم مشمول صلاحیت دادگاه کیفری یک و همچنین انقلاب در مواردی که با تعدد قاضی رسیدگی می شود، اگر توسط افراد بالغ زیر هیجده سال تمام ارتکاب یابد، در دادگاه کیفری یک ویژه رسیدگی به جرایم نوجوانان رسیدگی و متهم از کلیه امتیازاتی که در دادگاه اطفال و نوجوانان اعمال می شود، بهره مند می گردد"؛ در این خصوص بین مواردی که ابتدایا رسیدگی می شود، با مواردی که پس از نقض رای قبلی در دیوان عالی کشور باید مجددا رسیدگی به عمل آید، فرقی نیست و در همه موارد به جرایم مذکور که مرتکب، فرد بالغ زیر هجده سال تمام است، باید در دادگاه کیفری یک ویژه نوجوانان رسیدگی شود و چنانچه در آن حوزه، شعبه دیگر دادگاه کیفری یک ویژه رسیدگی به جرایم نوجوانان تشکیل نشده باشد، با توجه به ملاک تبصره ۱ ماده ۲۹۶ قانون صدرالذکر، نزدیک ترین دادگاه کیفری یک ویژه نوجوانان در همان استان و در صورت نبودن شعبه دیگر در کل آن استان، نزدیک ترین دادگاه کیفری یک ویژه نوجوانان در استان دیگر صلاحیت رسیدگی دارد./