نظریه شماره 2061/95/7 مورخ 1395/08/19 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره تعیین درجه مجازات رانندگی بدون گواهینامه بر اساس ماده 19 قانون مجازات اسلامی 1392

شماره نظریه	۲۰۶۱/۹۵/۷
شماره پرونده	۱۳۹۹–۱/۱۸۶–۹۵
تاریخ نظریه	۱۳۹۵/۰۸/۱۹
موضوع نظریه	حقوق جزا
محور نظریه	رانندگی بدون گواهینامه

نظریه شماره ۲۰۶۱/۹۵/۷ مورخ ۱۳۹۵/۰۸/۱۹ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره تعیین درجه مجازات رانندگی بدون گواهینامه بر اساس ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲: این نظریه مربوط به تعیین درجه مجازات جرم رانندگی بدون گواهینامه بر اساس ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ میباشد. بر اساس مفاد رای وحدت رویه دیوان عالی کشور و بررسی تعرفههای قضایی مصوب، میزان جزای نقدی جرایم مربوط به تخلفات رانندگی در قانون بودجه سال ۱۳۹۵ بین سه تا سی میلیون ریال افزایش یافته است. بنابراین، بزه رانندگی بدون گواهینامه در حال حاضر به عنوان جرم تعزیری درجه ۶ محسوب میشود، زیرا ملاک تعیین درجه جرم، مجازات قانونی آن است که بر اساس ماده ۱۹ مشخص میگردد.

استعلام

با عنایت به اینکه حسب مفاد ماده ۷۲۳ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات مصوب ۷۵ هر کس بدون گواهی نامه رسمی اقدام به رانندگی و یا تصدی وسایل موتوری که مستلزم داشتن گواهی نامه مخصوص است بنماید همچنین هر کس برای بار اول به حبس تعزیری تا دو ماه یا جزای نقدی تا یک میلیون ریال و یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد با التفاوت به رای وحدت رویه شماره ۷۴۴ مورخ ۱۹/۸/۹۴ هیات عمومی دیوان عالی کشور که مقرر داشته در مواردی که مجازات بزه حبس توام با جزای نقدی تعیین گردیده کیفر حبس ملاک تشخیص درجه مجازات و بالنتیجه صلاحیت دادگاه است و همچنین نظر به تعرفه درآمد خدمات قضایی مصوب کارگروه برای سال۹۵ ناظر بر بند۱ ماده۳ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت میزان جزای نقدی موضوع تخلفات رانندگی به مبلغ سه میلیون تا سی میلیون ریال افزایش یافته است حال با توجه به مراتب فوق الذکر بزه موضوع ماده۷۲۳ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات مصوب۷۵ از نوع کدام یک از درجات هشت گانه موضوع ماده۱۹ قانون مجازات اسلامی مصوب۹۲ می باشد؟ ضمنا بعضی از همکاران محترم قضایی بر این عقیده اند که مفاد رای وحدت رویه مذکور اطلاق نداشته و با توجه به مشروح مذاکرات اعضاء محترم دیوان عالی کشور که منجر به رای وحدت رویه موصوف گردیده صرفا ناظر به جرایم خاص که دارای جزای نقدی نسبی باشد جاری است ومصداق مطروحه به شرح پیشگفت از شمول آن خروج موضوعی دارد./

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

ملاک تعیین درجه جرم، "مجازات قانونی آن جرم" است که بر اساس شاخص های ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ مشخص می گردد. اما باید توجه داشت که مجازات قانونی جرم، ممکن است در ماده قانون خاصی مشخص شده باشد یا در مواد دیگری نظیر بندهای ۱ و ۲ ماده ۳ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب ۱۳۷۳ با اصلاحات و الحاقات بعدی؛ لذا ملاک تعیین درجه جرایم مشمول بندهای مذکور با توجه به زمان وقوع جرم، "میزان جزای نقدی حاکم در زمان وقوع جرم" و انطباق آن با شاخص های مقرر در ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ است که در حال حاضر، با عنایت به افزایش میزان جزای نقدی جرایم مربوط به تخلفات رانندگی به شرح جدول شماره ۱۶ تعرفه های خدمات قضایی پیوست قانون بودجه سال ۱۳۹۵، سه تا سی میلیون ریال است. بنابراین، بزه رانندگی بدون پروانه در حال حاضر، جرم تعزیری درجه ۶ محسوب می شود./