نظریه شماره 2516/95/7 مورخ 1395/10/05 اداره کل حقوقی قوه قضاییه

شماره نظریه	۲۵۱۶/۹۵/۷
شماره پرونده	۹۱۷-۱۱۷-۹۵
تاریخ نظریه	۱۳۹۵/۱۰/۰۵
موضوع نظریه	حقوق تجارت
محور نظریه	سفته سفید امضاء

نظریه شماره ۲۵۱۶/۹۵/۷ مورخ ۱۳۹۵/۱۰/۰۵ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره تعیین سررسید سفته سفید امضاء در قراردادهای تجاری: در این نظریه به بررسی مسئله سفته سفید امضاء و تعیین سررسید آن در قراردادهای تجاری پرداخته شده است. در استعلام مطرح شده، شرکت الف با شخص ب سفته‌ای به‌عنوان سپرده حسن انجام کار دریافت کرده و سفته را سفید امضاء گذاشته است. سوال اصلی این است که آیا تاریخ اتمام قرارداد باید به‌عنوان تاریخ سررسید سفته در نظر گرفته شود یا می‌توان آن را عندالمطالبه قید کرد؟ نظریه مشورتی تصریح می‌کند که اعطای سفته سفید امضاء به معنای اعطای اختیار به دارنده برای پر کردن تاریخ یا تعیین "عندالمطالبه" است، و سفته پس از تکمیل توسط دارنده دارای تمام شرایط شکلی لازم می‌باشد. همچنین، با توجه به وصف تجریدی اسناد تجاری، تاریخ مقرر در قرارداد منشأ نباید ملاک عمل قرار گیرد.

استعلام

شرکت الف با شخص ب قرارداد اجاره ای درمورخ ۱/۹/۸۹ لغایت ۱/۹/۹۰ منعقد و جهت سپرده حسن انجام کار و تضمین سفته ای سفید امضاء از شخص ب و با ظهر نویسی شخص ج به عنوان ضامن دریافت و شرکت الف در قرارداد مذکور از شخص ب طلبکار می گردد و در سال ۹۵ سفته سفید امضاء موضوع قرارداد را با مرقوم نمودن صلب خود از شخص ب و سررسید سفته را هم با تحریر عندالمطالبه در سفته با رعایت مواعد قانونی علیه شخص ب متعهد اصلی و شخص ج ظهرنویس اقدام می نماید لذا با توجه به قانون تجارت و آراء وحدت رویه که بیان می دارند دارنده سفته در صورتی می-تواند علیه متعهد اصلی و ظهرنویس به صورت تضامنی طرح دعوی نماید که در مواعد قانونی ده روز از تاریخ سررسید یا عندالمطالبه بعد از اظهارنامه واخواست و بعد از آن تا یک سال از واخواست طرح دعوی نماید در غیر این صورت حق دعوی علیه ظهرنویس را از دست می دهد حال با توجه به اینکه سفته سفید امضای مذکور متضمن قرارداد مشخص با تاریخ شروع۱/۹/۸۹ و تاریخ اتمام مشخص۱/۹/۹۰ بوده آیا از آنجا که تاریخ صدور سفته تاریخ شروع قرارداد می باشد آیا تاریخ سررسید سفته هم تاریخ اتمام قرارداد محسوب می شود یعنی با توجه به قرارداد مذکور که سفته سفید امضاء بابت سپرده حسن انجام کار به شرکت الف تحویل داده شده و تاریخ شروع و اتمام مشخص بوده آیا تاریخ اتمام تاریخ سررسید می باشد یا اینکه می توان سررسید آن را عندالمطالبه تحریر نمود و علیه متعهد اصلی و ظهرنویس طرح دعوی نمود لذا اگرتاریخ اتمام قرارداد را تاریخ سررسید بدانیم چون در مواعد قانونی طرح دعوی ننموده دیگر شرکت الف حق اقامه دعوی علیه ظهرنویس را از دست می دهد.

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

دادن سفته سفید امضاء ظهور در تفویض اختیار پر کردن آن به دارنده سند دارد. بنابراین وقتی شخصی سفته ای را بدون تاریخ به شخصی می دهد عرفا به معنای آن است که صادر کننده سفته اختیار گذاشتن تاریخ یا قید عندالمطالبه را به دارنده داده است که هر وقت مایل به وصول وجه آن بود تکمیل نماید و وجه آن را مطالبه کند و پس از تکمیل سفته از سوی دارنده که اختیار این کار را دارد، سفته واجد همه شرایط شکلی لازم می باشد. شایسته ذکر است که با توجه به وصف تجریدی اسناد تجاری، تاریخ مقرر در قرارداد منشأ نمی تواند ملاک عمل باشد.