نظریه شماره 2599/95/7 مورخ 1395/10/12 اداره کل حقوقی قوه قضاییه
چکیده این نظریه توسط هوش مصنوعی تولید شده است و هنوز توسط پژوهشگران ویکی حقوق بررسی نشده است. |
 | |
| شماره نظریه | ۲۵۹۹/۹۵/۷ |
|---|---|
| شماره پرونده | ۱۴۸۷-۱/۷-۹۵ |
| تاریخ نظریه | ۱۳۹۵/۱۰/۱۲ |
| موضوع نظریه | حقوق مدنی |
| محور نظریه | تقسیم ترکه و سهم زوجه |
نظریه شماره ۲۵۹۹/۹۵/۷ مورخ ۱۳۹۵/۱۰/۱۲ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره تعیین سهم زوجه از ماترک غیر منقول و تقسیم ترکه تحت شرایط خاص: موضوع مورد استعلام مجموعهای از موارد و پرسشها درباره نحوه تقسیم ماترک متوفی به ویژه در رابطه با سهم زوجه از اموال غیر منقول میباشد. بر اساس نظریه اداره کل حقوقی قوه قضاییه، تقسیم قسمتی از ماترک به معنای تقسیم کامل ماترک تلقی نمیشود و بقیه اموال باید طبق مقررات بین ورثه تقسیم شود. علاوه بر این، مطابق با ماده ۹۴۶ قانون مدنی، زوجه در صورت بودن فرزند از زوج، از یک هشتم قیمت اموال غیر منقول ارث میبرد و نمیتواند اجرت المثل آنها را مطالبه کند تا زمانی که مالک عین نشود. این نظریه همچنین بر این نکته تأکید دارد که در صورت امتناع یا تأخیر ورثه در پرداخت بهای سهم زوجه، وی میتواند اجرت المثل را از زمان تعلق مطالبه نماید.
استعلام
۱-آیا تقسیم قسمتی از ماترک متوفی به معنای تقسیم تمام ماترک او تلقی می گردد؟
۲-قسمتی از ماترک متوفی دو قطعه زمین قبل از تصویب تبصره الحاقی به ماده ۹۴۶ قانون مدنی فروخته شده و ثمن آن بین ورثه تقسیم گردیده است با لحاظ این تصرفات آیا زوجه متوفی از بهای عرصه مابقی ترکه متوفی که ۳ عدد خانه و ۲ باب مغازه است که تا زمان تصویب تبصره الحاقی به ماده ۹۴۶ قانون مدنی تقسیم نگردیده است ارث می برد؟
۳-آیا زوجه متوفی قبل از تقسیم ترکه از اجرت المثل اموال غیر منقول متوفی ارث می برد؟
اگر ورثه از تقسیم و تحویل بهای ماترک غیر منقول امتناع نماید یا در پرداخت بهای سهم زوجه تأخیر نماید زوجه از اجرت المثل اموال غیر منقول ارث می برد یا خیر؟/
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
۱-تقسیم قسمتی از ماترک به معنی تقسیم تمام ماترک نیست و الباقی ماترک طبق مقررات باید بین ورثه تقسیم شود.
۲-در فرض سؤال که ماترک متوفی شامل تعدادی اموال غیر منقول است که برخی از آنها قبل از تصویب تبصره الحاقی به ماده ۹۴۶ قانون مدنی مصوب ۲۶/۵/۸۹ بین ورثه تقسیم شده است، این امر مانع اجرای تبصره مذکور نسبت به الباقی ترکه در تعیین و احتساب سهم زوجه متوفی از بهای عرصه و اعیان نمی شود و نسبت به ماترکی که تا کنون یعنی تا زمان تصویب تبصره یاد شده تقسیم نشده است، حصه زوجه با لحاظ قیمت عرصه و اعیان تعیین می شود.
۳و۴-مطابق مادّه۹۴۶ (اصلاحی۶/۱۱/۸۷) قانون مدنی زوجه در صورت فرزنددار بودن زوج یک هشتم از عین اموال منقول و یک هشتم از قیمت اموال غیر منقول اعم از عرصه و اعیان ارث می برد. در صورتی که زوج هیچ فرزندی نداشته باشد سهم زوجه یک چهارم از کلیه اموال به ترتیب فوق می باشد . بنابراین زوجه از یک هشتم یا یک چهارم قیمت عرصه واعیان ارث می برد و چون اجرت المثل به عرصه و اعیان تعلق می گیرد، لذا تا زمانی که زوجه مالک عین عرصه و اعیان نشده است و فقط مالک قیمت آن است، نمی تواند اجرت المثل مطالبه نماید. بدیهی است هر زمان سایر ورثه بخواهند قیمت یک هشتم یا یک چهارم عرصه و اعیان را به زوجه بدهند، باید قیمت روز آن را به زوجه پرداخت نمایند و در صورتی که ورثه از پرداخت قیمت سهام زوجه خودداری نمایند ویک هشتم یا یک چهارم عرصه و اعیان به زوجه تعلق گیرد، مستحق مطالبه اجرت المثل از تاریخ تعلق خواهد بود./