نظریه شماره 467/96/7 مورخ 1396/02/27 اداره کل حقوقی قوه قضاییه

شماره نظریه	۴۶۷/۹۶/۷
شماره پرونده	۶۹-۸۶۱/۱-۵۴۱
تاریخ نظریه	۱۳۹۶/۰۲/۲۷
موضوع نظریه	آیین دادرسی کیفری
محور نظریه	اطلاع‌رسانی جرائم به دادستان

نظریه شماره ۴۶۷/۹۶/۷ مورخ ۱۳۹۶/۰۲/۲۷ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره نحوه اطلاع‌رسانی جرایم و وظایف ضابطین دادگستری‌: این نظریه به بررسی اهمیت و الزامات قانونی اطلاع‌رسانی فوری جرائم غیرقابل گذشت به دادستان پرداخته و بر جلوگیری از تأخیر در این امر تاکید دارد. مطابق با مواد ۳، ۴۴، ۷۲ و ۹۴ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲، ضابطان دادگستری و مقامات مسئول موظفند به محض اطلاع از وقوع جرم، موضوع را به سرعت به دادستان اطلاع دهند و هرگونه اقدام که باعث تأخیر در این اطلاع‌رسانی شود را به عنوان عملی غیرضروری رد می‌کند. همچنین، ارسال اطلاعات جرائم به شورای تأمین از سوی ضابطان نمی‌تواند تکلیف قانونی آن‌ها در اطلاع‌رسانی فوری به دادستان را نفی کند.

استعلام

اخیرا از سوی مدیر کل محترم امور امنیتی انتظامی اتباع و مهاجرین خارجی استانداری زنجان نسخه اصلاحی از دستور اجرای تامین نظم و امنیت در مراسم اجتماعات و راهپیمای های قانونی واصل شده که برخی از مواد آن قابل تامل می باشد که به شرح ذیل جهت استحضار عالی و عنداللزوم صدور دستور اقدام شایسته به حضور ایفاد می گردد:

۱-درتبصره ۱ بند۱۸ بیان شده که پرونده اقدامات غیرقانونی و تخلفات عوامل بر هم زنند نظم و امنیت مراسم از طریق رئیس یا دبیر شورای تامین و یا نیروی انتظامی محل جهت رسیدگی و برخورد قانونی به مراجع قضایی ارسال و پیگیری خواهد شد.

مستحضرید برابر ماده ۷۲ آئین دادرسی کیفری که تصریح نموده هرگاه مقامات و اشخاص رسمی از وقوع یکی از جرائم غیر قابل گذشت در حوزه کاری خود مطلع شوند مکلفند موضوع را فوری به دادستان اطلاع دهند بنابراین انعکاس موضوع از طریق نیروی انتظامی به شورای تأمین و پس از آن اعلام دبیر یا رئیس شورای تامین به نظر ایجاد یک کانال جدید می باشد که با توجه به حساسیت و فوریت این قبیل مسایل به نظر غیر ضروری می باشد و باید به محض وقوع چنین حوادثی مراتب در اسرع وقت به دادستان منعکس و در ماده فوق الذکر سایر مراجع را برای اطلاع مسئول تلقی نشده است.

۲-در تبصره۳ ماده ۲۲ دستگاه های امنیتی و انتظامی موظف شده اند گزارش مربوط به دستگیری دانشجویان در خارج از محدوده دانشگاه را به رئیس شورای تامین اعلام و از آن طریق به رئیس دانشگاه اطلاع رسانی گردد که مستند این امر را در ماده ۵۰ قانون آئین دادرسی کیفری اعلام نموده اند

با توجه به اینکه انعکاس موضوع بازداشتی ها از طریق ناجا به سلسله مراتب در راستای وظایف محوله امری لازم می باشد لیکن با عنایت به اینکه دادستان به عنوان رئیس ضابطین می باشد و ضابطین موضوع دستگیری ها عنداللزوم می بایست از طریق دادستان انجام گیرد ضمن استناد به ماده ۵۰ قانون آئین دادرسی کیفری دراین محل موضوعیت ندارد.

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

۱ و۲- مستفاد از مواد ۳، ۴۴، ۷۲ و ۹۴ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲، این است که اطلاع فوری دادستان از وقوع جرم و انجام تحقیقات مقدماتی باید، سریع و در کوتاهترین زمان ممکن صورت پذیرد و از هرگونه اقدامی که موجب تأخیر در اطلاع دادستان باشد، باید پرهیز گردد، بنابراین ضابطان دادگستری و مقامات و اشخاص رسمی، درصورت وقوع جرم باید در اجرای وظایف قانونی خود، بلافاصله مراتب را به دادستان گزارش نمایند. بدیهی است که اعلام مراتب وقوع جرم از سوی ضابطان به شورای تأمین مربوطه در اجرای وظایف قانونی محوله به این شورا، نافی تکلیف ضابطان در اطلاع فوری به دادستان نمی باشد.