نظریه شماره 7/1400/1478 مورخ 1401/03/25 اداره کل حقوقی قوه قضاییه
 | چکیده این نظریه توسط هوش مصنوعی تولید شده است و هنوز توسط پژوهشگران ویکی حقوق بررسی نشده است. |
 | |
| شماره نظریه | ۷/۱۴۰۰/۱۴۷۸ |
|---|---|
| شماره پرونده | ۱۴۰۰-۸۸-۱۴۷۸ ح |
| تاریخ نظریه | ۱۴۰۱/۰۳/۲۵ |
| موضوع نظریه | حقوق تجارت |
| محور نظریه | چک و سامانه صیاد |
نظریه شماره ۷/۱۴۰۰/۱۴۷۸ مورخ ۱۴۰۱/۰۳/۲۵ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره امکان الزام صادرکننده و دارنده چک به ثبت در سامانه صیاد بر اساس توافقات قراردادی: این نظریه به بررسی استعلامی در خصوص قابلیت اقامه دعوای الزام صادرکننده چک به ثبت در سامانه صیاد میپردازد. بر اساس تبصره اصلاحی ماده ۲۱ مکرر قانون صدور چک، چکهایی که در زمان صدور در سامانه صیاد ثبت نشدهاند، از شمول قانون صدور چک خارجاند و به همین دلیل، دارنده نمیتواند الزام صادرکننده به ثبت چک در سامانه را درخواست کند. همچنین، در زمینه انتقال چک بدون ثبت در سامانه یادشده، دعوای الزام به ثبت انتقال چک نیز مسموع نیست و روابط طرفین تابع قوانین عمومی مدنی است.
استعلام
الف- در فرضی که طبق توافق کتبی یا شفاهی طرفین، قرار بر تحویل چک بابت ایفای تعهدات قراردادی با پرداخت دین و مانند آن بوده است و صادرکننده چک بدون ثبت آن در سامانه صیاد، چک را تنظیم و تحویل دارنده کرده است و دارنده با این وصف که چک در سامانه ثبت شده است آن را قبول می نماید؛ اعم از این که چک به روز یا وعده دار باشد، آیا دارنده می تواند دعوای الزام صادرکننده به ثبت چک در سامانه را طرح کند؟
ب- دارنده چک صیادی که چک به نام وی در سامانه صیاد ثبت شده است، با قصد انتقال و بدون ثبت انتقال در سامانه یادشده صرفا با امضاء ظهر چک، آن را به شخص ثالثی انتقال می دهد. آیا در این فرض دعوای الزام دارنده به ثبت انتقال چک قابل طرح و استماع است؟ در صورت منفی بودن پاسخ، آیا دارنده می تواند به استناد این چک که گواهی عدم پرداخت آن نیز به سبب عدم ثبت در سامانه صیاد توسط بانک صادر نمی شود، علیه صادرکننده و منتقل کننده طرح دعوا کند؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
الف- در فرض سؤال که طبق توافق، قرار بر تحویل چک بابت ایفای تعهدات قراردادی یا پرداخت دین بوده و صادرکننده چک بدون ثبت آن در سامانه صیاد، چک را تنظیم و تحویل دارنده کرده است، دارنده نمی تواند دعوای الزام صادرکننده به ثبت چک در سامانه صیاد را اقامه کند؛ زیرا اولا، مستفاد از تبصره اصلاحی ماده ۲۱ مکرر (۲۹/۱/۱۴۰۰) قانون صدور چک، ثبت در سامانه صیاد از شرایط صدور چک است و لذا اگر در زمان صدور چک، در این سامانه ثبت نشده باشد، چک یادشده از شمول قانون صدور چک خارج است. ثانیا، برابر تبصره اصلاحی یادشده، قید عبارت صدور و پشت نویسی چک بدون درج در سامانه صیاد فاقد اعتبار است در متن چک الزامی است و دارنده ای که به رغم قید این عبارت در چک و بدون رعایت این ترتیبات چک را پذیرفته است، عملا خود را از مزایای قانونی محروم کرده است و لذا دعوای وی دایر بر الزام صادرکننده به ثبت چک در سامانه صیاد مسموع نیست.
ب- در فرض سؤال که مشخصات دارنده چک در سامانه صیاد ثبت شده است؛ اما وی صرفا با امضای در ظهر چک آن را به ثالث تسلیم کرده است، با توجه به این که وفق تبصره اصلاحی ماده ۲۱ مکرر یادشده، پشت نویسی چک نیز بدون درج در سامانه فاقد اعتبار بوده و از شمول قانون صدور چک خارج است، دعوای الزام به ثبت انتقال چک در سامانه صیاد مسموع نیست. بدیهی است روابط طرفین تابع عمومات قانون مدنی است.