نظریه شماره 7/1400/663 مورخ 1400/09/15 اداره کل حقوقی قوه قضاییه

شماره نظریه	۷/۱۴۰۰/۶۶۳
شماره پرونده	۱۴۰۰-۱۴۲-۶۶۳ ک
تاریخ نظریه	۱۴۰۰/۰۹/۱۵
موضوع نظریه	حقوق جزا
محور نظریه	پولشویی و کلاهبرداری رایانه‌ای

نظریه شماره ۷/۱۴۰۰/۶۶۳ مورخ ۱۴۰۰/۰۹/۱۵ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره تکلیف وجه مسدود شده در پولشویی و کلاهبرداری رایانه‌ای و حق فروشنده: این نظریه به بررسی وضعیت حقوقی موجودی مسدود شده در حساب فروشنده‌ای می‌پردازد که کالا را به شخص کلاهبردار رایانه‌ای فروخته است. با عنایت به بند ب ماده ۲ قانون اصلاح قانون مبارزه با پول‌شویی (۱۳۹۷) و بدون تبانی با مجرم، فروشنده کالایی را فروخته و پول را دریافت کرده است، اما اتهامی متوجه او نیست. با توجه به اینکه وجوه پرداخت شده عین نیستند و توقیف آن‌ها ممکن نیست، نمی‌توان آن را مستقیماً به مالباخته مسترد کرد. معادل وجه برداشت‌شده از حساب مالباخته از مرتکب جرم اخذ می‌شود، و نیازی به پاسخ به این سؤال نیست که در صورت تعلق وجه، تکلیف فروشنده با حسن نیت چه خواهد بود.

استعلام

شخص کلاهبرداری از طریق رایانه، اقدام به برداشت وجه از حساب دیگران و خرید کالا (پولشویی) و انتقال وجه به حساب فروشندگان کرد است. پس از مسدود کردن حساب منتقل الیه (فروشندگان کالا):

۱- آیا موجودی مسدودی در حساب فروشنده باید به حساب فرد مالباخته عودت شود؟

۲- در صورت تعلق وجه به مالباخته، تکلیف فروشنده با حسن نیت چیست؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

۱- در فرض سؤال که مرتکب جرم کلاهبرداری رایانه ای پس از برداشت وجه از حساب دیگران، به خرید کالا با این وجوه اقدام کرده است، با توجه به بند ب ماده ۲ قانون اصلاح قانون مبارزه با پول شویی مصوب ۱۳۹۷، مرتکب جرم پول شویی نیز شده است و فروشنده کالا که بدون تبانی با مرتکب و بدون اطلاع از منشاء مجرمانه تحصیل وجوه، اقدام به فروش کالا کرده است، اتهامی متوجه وی نیست و چون وجوه پرداخت شده به فروشنده عین نبوده تا توقیف و استرداد آن به صاحبش ممکن باشد و با عنایت به تبصره ۱ ماده ۹ قانون یادشده، پاسخ پرسش این بند منتفی است و از مرتکب جرم، معادل وجوه برداشت شده از حساب مال باخته، اخذ می شود.

۲- با توجه به آنچه در بند یک بیان شد، نیازی به پاسخ گویی به این بند از استعلام نیست.