نظریه شماره 7/1401/1101 مورخ 1402/06/27 اداره کل حقوقی قوه قضاییه
![]() | |
شماره نظریه | ۷/۱۴۰۱/۱۱۰۱ |
---|---|
شماره پرونده | ۱۴۰۱-۲۵۰-۱۱۰۱ |
تاریخ نظریه | ۱۴۰۲/۰۶/۲۷ |
نظریه شماره ۷/۱۴۰۱/۱۱۰۱ مورخ ۱۴۰۲/۰۶/۲۷ اداره کل حقوقی قوه قضاییه: استعلام: آیا دستگاه اینترنت ماهواره ای (استارلینک) که جدیدا وارد کشور شده است، دارای وصف کیفری است؟
به دیگر سخن می توان آن را مشمول قانون ممنوعیت به کارگیری تجهیزات دریافت از ماهواره مصوب ۱۳۷۳ و اصلاحات آن دانست؟ یا می توان آن را صرفا قاچاق کالا محسوب و مشمول آن قانون دانست؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
دیدگاه نخست: برابر ماده یک قانون ممنوعیت به کارگیری تجهیزات دریافت از ماهواره مصوب ۱۳۷۳ ورود، توزیع و استفاده از تجهیزات دریافت از ماهواره جز در مواردی که قانون تعیین کرده است ممنوع اعلام شده است. بنا به مراتب فوق و لحاظ آن که دستگاه اینترنت ماهواره ای نیز جزو تجهیزات دریافت از ماهواره تلقی می شود، صرف این که در زمان تصویب قانون این نوع تجهیزات رایج نبوده است، موجب خروج آن از شمول احکام مقرر قانونی نخواهد بود. بنا به مراتب فوق به نظر می رسد استفاده کنندگان از آن مشمول اطلاق ماده ۹ قانون ممنوعیت بکارگیری تجهیزات دریافت از ماهواره می باشند.
دیدگاه دوم: موضوع قانون ممنوعیت به کارگیری تجهیزات دریافت از ماهواره مصوب ۱۳۷۳ همان گونه که از نام آن پیداست و در مواد مختلف این قانون از جمله ماده ۵ و همچنین به صراحت در ماده ۱۴ آیین نامه اجرایی آن مصوب ۱۳۷۴ (اصلاحی ۱۳۷۵) اشاره شده است، صرفا تجهیزات گیرنده برنامه های تلویزیونی ماهواره ای است و دستگاه دریافت و ارسال اطلاعات اینترنت ماهواره ای (استارلینک) از شمول قلمرو این قانون خروج موضوعی دارد. چه آ ن که اولا، در زمان تصویب قانون یادشده (سال ۱۳۷۳) اینترنت ماهواره ای در کشور ایران اصولا مطرح نبوده و موضوعیت نداشته و سالبه به انتفاء موضوع بوده است. ثانیا، قانون پیش گفته صرفا ناظر به دستگاه های دریافت صدا و تصویر برنامه های تلویزیونی ماهواره ای است؛ ولی اینترنت ماهواره ای، دستگاه ارسال و دریافت اطلاعات به شمار می رود که از نظر فنی و تخصصی از یکدیگر متفاوتند. بر این پایه و با توجه به اصل قانونمندی جرایم و مجازات ها مذکور در اصل سی و ششم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و مواد ۲، ۱۰، ۱۲، ۱۳ و ۱۸ قانون مجازات اسلامی و لزوم کشف نظر مقنن در مقام تفسیر قانون و با عنایت به لزوم تفسیر مضیق قوانین کیفری، تجهیزات ارسال و دریافت اطلاعات اینترنت از طریق ماهواره از شمول قانون موضوع استعلام خارج است. ولی اگر این تجهیزات بدون رعایت تشریفات قانونی مندرج در بند ت ماده ۱ قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز وارد کشور شوند، مطابق مواد ۱۸ و ۱۸ مکرر این قانون کالای قاچاق محسوب و حمل، نگهداری، عرضه یا فروش این دستگاه ها مشمول تخلفات قانون یادشده است.