نظریه شماره 7/1401/234 مورخ 1401/03/29 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره بررسی دلیل موجه زوجه برای عدم تمکین در صورت مالکیت مشاعی بر منزل مشترک

شماره نظریه	۷/۱۴۰۱/۲۳۴
شماره پرونده	۱۴۰۱–۹/۱–۲۳۴ ح
تاریخ نظریه	۱۴۰۱/۰۳/۲۹
موضوع نظریه	حقوق مدنی
محور نظریه	مالکیت مشاع و تمکین

نظریه شماره ۷/۱۴۰۱/۲۳۴ مورخ ۱۴۰۱/۰۳/۲۹ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره بررسی دلیل موجه زوجه برای عدم تمکین در صورت مالکیت مشاعی بر منزل مشترک: در این نظریه، اداره کل حقوقی قوه قضاییه به بررسی موضوع تمکین زوجه در شرایطی که سه دانگ از منزل مشترک به وی تعلق دارد، میپردازد. بر اساس اساس نظریه، طبق مواد مذکور در قانون مدنی، هر یک از زوجین که مالک مشاعی هستند، نمیتوانند بدون رضایت دیگر شریک، در مال مشاع تصرف کنند. همچنین، با توجه به ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی که مقرر میدارد تهیه مسکن جزء نفقه است و بر عهده زوج است، زوجه میتواند از شوهر بخواهد منزل دیگری برای زندگی مشترک تهیه کند و شوهر نمیتواند بدون رضایت زوجه همان منزل مشاع را برای زندگی مشترک معرفی کند. این نظریه به وضوح نشان میدهد که در صورت عدم رضایت زوجه، شوهر نمیتواند از منزل مشاع برای تمکین استفاده کند.

استعلام

زوجه در مقابل دعوای تمکین زوج اظهار داشته است که سه دانگ از منزل معرفی شده جهت تمکین متعلق به وی است و به عنوان شریک مال مشاع اجازه تصرف در این منزل را به زوج نمی دهد. آیا این مورد دلیل موجهی برای عدم تمکین زوجه و عدم بازگشت وی به منزل مشترک محسوب می شود؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

اولا، در فرض سوال که زوجین به صورت مشاعی مالک مسکن مشترک هستند، مستفاد از مواد ۵۷۱، ۵۷۶ و ۵۸۱ قانون مدنی هیچ یک از شرکا (زوجین) نمی توانند بدون جلب رضایت دیگری در مال الشرکه تصرف فیزیکی کنند و لذا زوج نیز می تواند مانع از تصرف زوجه در ملک مزبور شود.

ثانیا، در فرض استعلام که زوج در منزلی با زوجه سکونت دارد که در مالکیت مشاعی زوجین است، نظر به این که مسکن یکی از مصادیق نفقه مذکور در ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی است که تهیه آن بر عهده زوج می باشد، زوجه حق دارد به منظور تمکین، از زوج بخواهد که منزل دیگری برای ادامه زندگی زناشویی تهیه کند. در این مورد زوج نمی تواند بدون جلب رضایت زوجه همین منزل را برای زندگی مشترک و تمکین معرفی کند.