نظریه شماره 7/1401/346 مورخ 1401/05/05 اداره کل حقوقی قوه قضاییه
 | چکیده این نظریه توسط هوش مصنوعی تولید شده است و هنوز توسط پژوهشگران ویکی حقوق بررسی نشده است. |
 | |
| شماره نظریه | ۷/۱۴۰۱/۳۴۶ |
|---|---|
| شماره پرونده | ۱۴۰۱-۲۱۰-۳۴۶ ک |
| تاریخ نظریه | ۱۴۰۱/۰۵/۰۵ |
| موضوع نظریه | حقوق جزا |
| محور نظریه | غیبت از خدمت سربازی |
نظریه شماره ۷/۱۴۰۱/۳۴۶ مورخ ۱۴۰۱/۰۵/۰۵ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره صلاحیت رسیدگی به بزه غیبت از خدمت سربازی و تعیین مرجع صالح قضایی برای مرتکبین: در این نظریه، به بررسی مسائل مرتبط با غیبت از خدمت سربازی پرداخته شده است. با توجه به ماده ۱ قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح مصوب ۱۳۸۲، کارکنان وظیفه تا شروع به خدمت از افراد نظامی محسوب نمیشوند و جرایم مربوط به غیبت آنان باید در مراجع قضایی عمومی رسیدگی شود. بزه غیبت از خدمت وظیفه عمومی که در بند ۲ ماده ۵۸ قانون خدمت وظیفه عمومی ذکر شده است، به عنوان جرمی است که قبل از خدمت وقوع مییابد و مرتکب فرد نظامی محسوب نمیشود. بنابراین، مجازات این بزه مطابق مواد ۵۹ و ۶۰ قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح تعیین میشود و رسیدگی به آن در صلاحیت مراجع قضایی عمومی است. ترتیب رسیدگی به این بزه نیز باید مطابق با آییننامه اجرایی قانون خدمت وظیفه عمومی انجام شود.
استعلام
در خصوص اشخاصی که مشمول خدمت سربازی می باشند؛ اما به دلیل تأخیر عمدی و بدون عذر موجه در اعزام به خدمت سربازی غایب محسوب می شوند، خواهشمند است اعلام فرمایید اولا، با توجه به ماده ۵۸ قانون خدمت وظیفه عمومی مصوب ۱۳۶۳ و بند ۲ این ماده، منظور قانون گذار از مراجع صالح قضایی چیست؟ ثانیا، با توجه به اینکه قانون گذار درجه جرم و میزان مجازات را مشخص نکرده و صرفا رفتار ارتکابی را جرم انگاری کرده است، آیا شخص غایب از حیث تعقیب و تعیین مجازات مشمول قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ و ماده ۶۹ این قانون می شود؟ یا آن که مشمول قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح مصوب ۱۳۸۲ است؟ ثالثا، چنانچه مرتکب را باید مطابق قانون مجازات اسلامی مورد تعقیب و مجازات قرار دهیم، با توجه به این که میزان مجازات مشمول تبصره ۳ ماده ۱۹ این قانون می شود؛ (از حیث عدم انطباق با بندهای هشت گانه ماده ۱۹)، آیا بزه ارتکابی درجه هفت محسوب و وفق ماده ۳۴۰ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، در صلاحیت مستقیم دادگاه کیفری ۲ است یا این که مشمول قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح مصوب ۱۳۸۲ بوده و درجه شش محسوب می شود؟ رابعا، چنانچه بزه موصوف مشمول قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح مصوب ۱۳۸۲ است رسیدگی به آن در صلاحیت دادسرای نظامی است یا دادسرای عمومی؟ اگر در صلاحیت دادسرای عمومی است، مجازات آن با کدام یک از مواد قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح مصوب ۱۳۸۲ منطبق است؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
اولا، با توجه به ماده یک قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح مصوب ۱۳۸۲، دادگاه های نظامی به جرایم مربوط به وظایف خاص نظامی و انتظامی کلیه افراد نظامی رسیدگی می کنند وکارکنان وظیفه، طبق بند و همین ماده ازتاریخ شروع خدمت تا پایان آن، فرد نظامی محسوب می شوند و مادام که شروع به خدمت نکرده، فرد نظامی تلقی نمی شوند و رسیدگی به جرایم ارتکابی آنان، از جمله عدم معرفی مشمولین خدمت وظیفه عمومی در مهلت یا موعد مقرر قانونی به عنوان غایب و ارتکاب بزه غیبت از خدمت سربازی به عهده مراجع قضایی عمومی است و با توجه به اینکه بزه موضوع بند۲ ماده ۵۸ قانون خدمت وظیفه عمومی نیز قبل از شروع به خدمت تحقق می یابد و مرتکب در زمان ارتکاب، فرد نظامی محسوب نمی شود و در حقیقت بزه غیبت از خدمت وظیفه عمومی است که مقنن، مرتکب آن را به عنوان فراری محسوب نموده است، در مراجع قضایی عمومی مورد رسیدگی قرار می گیرد و مجازات فرار از خدمت هم در مواد ۵۹ و۶۰ قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح تعیین شده است؛ لذا مجازات مرتکبین بزه موضوع بند۲ ماده ۵۸ اصلاحی قانون خدمت وظیفه عمومی نیز مطابق همین مواد تعیین می شود. ثانیا، با توجه به آنچه در بند اولا آورده شد، ترتیب رسیدگی به بزه غیبت از خدمت وظیفه عمومی موضوع بند ۲ ماده ۵۸ قانون خدمت وظیفه عمومی ۱۳۶۳، مطابق با آیین نامه اجرایی این قانون می باشد.