نظریه شماره 7/1401/379 مورخ 1401/10/28 اداره کل حقوقی قوه قضاییه

از ویکی حقوق
پرش به ناوبری پرش به جستجو



نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۱/۳۷۹
شماره نظریه۷/۱۴۰۱/۳۷۹
شماره پرونده۱۴۰۱-۷۶-۳۷۹ ح
تاریخ نظریه۱۴۰۱/۱۰/۲۸
موضوع نظریهحقوق مدنی
محور نظریهاحیا و تملک اراضی موات

نظریه شماره ۷/۱۴۰۱/۳۷۹ مورخ ۱۴۰۱/۱۰/۲۸ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره حقوق و تملک اراضی موات در خارج از محدوده شهری پس از انقلاب اسلامی: در واکنش به استعلام در مورد مالکیت ناشی از احیای زمین موات پس از انقلاب اسلامی، اداره کل حقوقی قوه قضاییه نظرات خود را مطرح کرده است. طبق این نظریه، اگر احیای اراضی موات خارج از محدوده شهری قبل از تاریخ ۵ تیر ۱۳۵۸ به قصد تملک صورت گرفته باشد، مطابق بند یک ماده ۱۴۰ قانون مدنی، موجب ایجاد مالکیت می‌شود. با این حال، احیای اراضی موات بعد از این تاریخ به تنهایی مالکیت ایجاد نمی‌کند، مگر اینکه مطابق با قوانین و مقررات خاص ناظر بر احیا اراضی موات باشد، از جمله لایحه قوانین مربوط به واگذاری و احیای اراضی در حکومت جمهوری اسلامی ایران.

استعلام

چنانچه شخصی زمینی را که در خارج از محدوده شهر و موات بوده است، پس از پیروزی انقلاب اسلامی، احیاء و در آن زراعت کند، با توجه به اصل چهل و پنجم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران که انفال و ثروت های عمومی از قبیل زمین های موات را در اختیار حکومت اسلامی دانسته است و با عنایت به مواد ۲۳ و ۲۷ قانون مدنی و بند یک ماده ۱۴۰ این قانون در باب احیای اراضی موات، در فرض سؤال، آیا شخص احیا کننده نسبت به رقبه یادشده مالک محسوب می شود؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

اولا، با توجه به مقدمه قانون لغو مالکیت اراضی موات شهری و کیفیت عمران آن مصوب ۵/۴/۱۳۵۸، چنانچه احیا اراضی موات خارج از محدوده قانونی و حریم استحفاظی شهرها و شهرک ها به قصد تملک قبل از تاریخ ۵/۴/۱۳۵۸ باشد وفق بند یک ماده ۱۴۰ قانون مدنی از جمله اسباب تملک خواهد بود و ایجاد مالکیت می نماید.

ثانیا، احیا اراضی موات خارج از محدوده قانونی و حریم استحفاظی شهرها و شهرک ها به قصد تملک با توجه به قانون موصوف در بند اولا، بعد از تاریخ ۵/۴/۱۳۵۸ ایجاد مالکیت نمی نماید؛ مگر این که رعایت مقررات و قوانین خاص ناظر بر احیا اراضی موات خارج از شهر از جمله لایحه قانون اصلاح لایحه قانونی واگذاری و احیا اراضی در حکومت جمهوری اسلامی ایران ۲۵/۶/۵۸، مصوب ۲۶/۱/۵۹ شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران و مقدمه قانون لغو مالکیت اراضی موات شهری و کیفیت عمران آن مصوب ۵/۴/۱۳۵۸ که ناظر بر زمین های موات داخل محدوده شهری یا خارج از آن است، اراضی موات خارج از شهر به قصد تملک احیا شده باشد.

مواد مرتبط