نظریه شماره 7/1401/78 مورخ 1401/07/02 اداره کل حقوقی قوه قضاییه
چکیده این نظریه توسط هوش مصنوعی تولید شده است و هنوز توسط پژوهشگران ویکی حقوق بررسی نشده است. |
 | |
| شماره نظریه | ۷/۱۴۰۱/۷۸ |
|---|---|
| شماره پرونده | ۱۴۰۱-۹/۱-۷۸ ح |
| تاریخ نظریه | ۱۴۰۱/۰۷/۰۲ |
| موضوع نظریه | آیین دادرسی مدنی |
| محور نظریه | اعسار و تقسیط مهریه |
نظریه شماره ۷/۱۴۰۱/۷۸ مورخ ۱۴۰۱/۰۷/۰۲ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره اعتبار گواهی عدم امکان سازش در صورت ارائه گواهی اعسار: در این نظریه به مسأله اعتبار گواهی عدم امکان سازش در شرایطی که زوج اقدام به ارائه گواهی اعسار یا تقسیط مهریه کرده است، پرداخته شده است. بر اساس ماده ۲۰ آییننامه اجرایی قانون حمایت خانواده، در صورت ارائه مدارک مرتبط با دعوای اعسار در مهلت مقرر، گواهی عدم امکان سازش معتبر باقی میماند. این نظریه تأکید دارد که مهلت اعتبار گواهی از تاریخ ابلاغ رأی قطعی دایر بر پذیرش یا رد دعوای اعسار محاسبه خواهد شد و نه از تاریخ اولیه ارائه گواهی. بنابراین، زوج باید ظرف سه ماه از ابلاغ رأی قطعی به دفترخانه مراجعه نموده و امور مربوط به طلاق را نهایی کند، در غیر این صورت، گواهی از درجه اعتبار ساقط خواهد بود.
استعلام
با عنایت به ماده ۲۰ آیین نامه اجرایی قانون حمایت خانواده مصوب ۲۷/۱۱/۱۳۹۳ رئیس محترم قوه قضاییه که مقرر داشته است. چنانچه زوج در دفترخانه حاضر شود و گواهی عدم امکان سازش را در مهلت سه ماهه تسلیم کند ولی از جهت پرداخت حقوق مالی زوجه اظهار عجز نماید و گواهی مبنی بر ارائه دادخواست اعسار و تقسیط به دادگاه صالح را در مهلت مذکور به دفترخانه تحویل دهد اعتبار گواهی عدم امکان سازش تا تعیین تکلیف اعسار به قوت خود باقی خواهد ماند ؛ در مواردی که به دادخواست اعسار رسیدگی و به صدور دادنامه منجر می شود و پس از قطعیت به دفتر رسمی طلاق ارائه می شود، در آیین نامه مشخص نشده است که پس از قطعیت حکم، گواهی عدم امکان سازش تا چه تاریخی دارای اعتبار است؛ آیا از تاریخ ارائه تا تاریخ تعیین تکلیف، مهلت اعتبار گواهی معلق می شود یا به همان میزانی که از مهلت باقی مانده است، بعد از تعیین تکلیف مهلت داده می شود و یا آن که همان مهلت سه ماه پس از تعیین تکلیف ملاک است؟ خواهشمند است در این خصوص اعلام نظر فرمایید.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
در فرض سؤال که زوج به تکلیف قانونی مقرر در ماده 34 قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱ عمل کرده و گواهی عدم امکان سازش و مدارک لازم را در مهلت قانونی به دفتر رسمی طلاق ارائه داده و همچنین در اجرای ماده ۲۰ آیین نامه اجرایی این قانون مصوب ۲۷/۱۱/۱۳۹۳ رئیس محترم قوه قضاییه گواهی مبنی بر ارائه دعوای اعسار یا تقسیط را ارائه کرده است، این اقدامات زوج قاطع مهلت های سه ماهه مذکور در ماده ۳۴ یادشده است و با صدور حکم مبنی بر اعسار زوج یا تقسیط مهریه، گواهی عدم امکان سازش قابل ثبت است؛ در این صورت، مهلت مقرر قانونی برای اعتبار گواهی یادشده از تاریخ ابلاغ رأی قطعی دایر بر پذیرش اعسار محکوم علیه محاسبه می شود؛ زیرا:
اولا، ماده ۲۰ آیین نامه اجرایی قانون حمایت خانواده، به نحو اطلاق در فرض حضور زوج در مهلت مقرر در ماده 34 قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱ در دفتر رسمی طلاق واظهار عجز از جهت پرداخت حقوق مالی زوجه و طرح دعوای راجع به اعسار در دادگاه و ارائه گواهی مربوط به تقدیم دادخواست به دفترخانه، تا زمان تعیین تکلیف اعسار، گواهی عدم امکان سازش را به اعتبار خود باقی دانسته است.
ثانیا، پیش بینی چنین حکمی در ماده یادشده مستلزم آن است که از تاریخ ابلاغ رأی قطعی راجع به اعسار، زوج مهلت معقول و متعارفی در اختیار داشته باشد تا حسب مورد نسبت به تکمیل مدارک و یا تأدیه مهریه اقدام کند و نمی توان چنین مهلت معقول و متعارفی را مدت باقیمانده از مهلت اعتبار گواهی عدم امکان سازش تلقی کرد؛ چرا که در مواردی و در عمل مدت چندانی از آن مهلت باقی نمانده و در صورت عقیده به محاسبه مابقی مدت، در عمل ثبت و اجرای صیغه طلاق را دشوار یا غیر ممکن و هدف از طرح چنین دعوایی را بی فایده می سازد.
ثالثا، ملاک حکم مقرر در ماده 32 قانون اجرای احکام مدنی مصوب ۱۳۵۶ نیز مؤید دیدگاه فوق است.
بنا به مراتب یادشده در فرض سؤال، ابتدای مهلت مقرر قانونی برای اعتبار گواهی عدم امکان سازش از تاریخ ابلاغ رأی قطعی دایر بر پذیرش یا رد دعوای اعسار زوج محاسبه می شود و از آن جا که در فرض سؤال زوج سابقا گواهی عدم امکان سازش را به دفتر رسمی طلاق ارائه کرده است، مکلف است از تاریخ ابلاغ رأی قطعی راجع به دعوای اعسار ظرف سه ماه در دفترخانه حاضر شود و مدارک لازم را ارائه کند وگرنه گواهی عدم امکان سازش صادره از درجه اعتبار ساقط است.