نظریه شماره 7/1402/292 مورخ 1402/10/10 اداره کل حقوقی قوه قضاییه بررسی امکان پذیرش دلایل جدید توسط شاکی پس از صدور قرار منع تعقیب و تاثیر آن بر حقوق دفاعی متهم
 | چکیده این نظریه توسط هوش مصنوعی تولید شده است و هنوز توسط پژوهشگران ویکی حقوق بررسی نشده است. |
 | |
| شماره نظریه | ۷/۱۴۰۲/۲۹۲ |
|---|---|
| شماره پرونده | ۱۴۰۲–۱۶۸–۲۹۲ک |
| تاریخ نظریه | ۱۴۰۲/۱۰/۱۰ |
| موضوع نظریه | آیین دادرسی کیفری |
| محور نظریه | حقوق دفاعی متهم |
نظریه شماره ۷/۱۴۰۲/۲۹۲ مورخ ۱۴۰۲/۱۰/۱۰ اداره کل حقوقی قوه قضاییه: بررسی امکان پذیرش دلایل جدید توسط شاکی پس از صدور قرار منع تعقیب و تاثیر آن بر حقوق دفاعی متهم: در این نظریه، سوالی درباره امکان پذیرش دلایلی که شاکی به عمد در مرحله دادسرا ارایه نداده و پس از اعتراض به قرار منع تعقیب مطرح کرده، مطرح شده است. نظریه به اصل تساوی سلاحها و حقوق دفاعی متهم توجه دارد و براساس ماده ۹۳ قانون آیین دادرسی کیفری، تاکید میکند که بازپرس موظف است در جهت کشف اوضاع به نفع یا ضرر متهم بیطرفانه عمل کند. اگر شاکی عمدی از ارایه دلیل خودداری کند و بازپرس تحقیقات کامل را انجام داده باشد، اما دادگاه آن را ناقص بداند، دادگاه میتواند درخواست تکمیل تحقیقات کند و دادسرا ملزم به انجام تحقیقات کاملتر است. این اقدام شاکی نباید با حقوق دفاعی متهم در تعارض باشد و بازپرس باید حقوق دفاعی متهم را مد نظر قرار دهد.
استعلام
در صورتی که حسب تحقیقات به عمل آمده در مرحله دادسرا از جمله تحقیق و سوال از شاکی مبنی بر ارایه ادله مثبت جرم و امتناع عمدی شاکی از ارایه یا معرفی ادله (از جمله شهادت شاهد و ...)، دلیلی جهت اثبات بزه تحصیل نگردد و قرار منع تعقیب صادر شود؛ اما شاکی پرونده که به عمد دلایل خود را ارایه ننموده است، با توجه به عدم قطعیت قرار نهایی، به قرار منع تعقیب اعتراض نماید و در لاحیه اعتراضیه ادله خود از جمله شهود را معرفی نماید، با توجه به اصل تساوی سلاح ها و حقوق دفاعی متهم (مبنی بر اینکه متهم باید از ادله شاکی مطلع گردد تا تدارک دفاع نماید) و با در نظر گرفتن وحدت ملاک از مواد ۲۷۸ و ۴۳۴ قانون آیین دادرسی کیفری که قانونگذار جهات تجدیدنظرخواهی را صریحا قید نموده است و از طرفی تعقیب مجدد متهم را به کشف دلیل جدید پس از قطعیت قرار نهایی منوط نموده است، آیا دادگاه می تواند به دلایلی که شاکی به عمد در مرحله دادسرا مخفی نموده است و ارایه ننموده، ترتیب اثر دهد؟ آیا با توجه به اینکه تحقیقات دادسرا کامل بوده است، امکان صدور قرار رفع نقص توسط دادگاه وجود دارد تا دادسرا ادله ای را که شاکی به عمد ارایه ننموده است بررسی نماید؟ آیا این اقدام شاکی با حقوق دفاعی متهم برای تدارک دفاع، در تعارض نمی باشد؟ (چه بسا این اقدام شاکی امکان تهیه مقدمات و وسایل دفاع توسط متهم در برابر ادله ارایه شده توسط شاکی را از بین ببرد)
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
مطابق ماده ۹۳ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، بازپرس باید در کمال بی طرفی و در حدود اختیارات قانونی، تحقیقات را انجام دهد و در کشف اوضاع و احوالی که به نفع یا ضرر متهم است فرق نگذارد؛ بنابراین، چنانچه شاکی عمدا نیز از ارایه دلیل خودداری کند، این امر رافع تکلیف بازپرس در انجام تحقیقات لازم برای کشف اوضاع و احوال به نفع یا به ضرر متهم نیست. چنانچه بازپرس تحقیقات را انجام داده و قرار منع تعقیب صادر کند؛ اما پس از اعتراض به این قرار، دادگاه به هر علت، تحقیقات را ناقص بداند و در اجرای ماده ۲۷۴ همان قانون، تکمیل تحقیقات را از دادسرا بخواهد، دادسرا به استناد ماده ۲۷۵ آن قانون مکلف است تحقیقات مورد نظر دادگاه را انجام دهد و بدون صدور قرار، مجددا پرونده را به دادگاه ارسال کند. بنابراین، با اعاده پرونده به دادسرا برای انجام تحقیقات مورد نظر دادگاه، بازپرس با رعایت حقوق دفاعی متهم نسبت به انجام تحقیقات مذکور و رفع نقص اقدام می کند