نظریه شماره 7/1402/657 مورخ 1402/11/11 اداره کل حقوقی قوه قضاییه نحوه اعمال تخفیف مجازات در تعدد و تکرار جرم براساس قانون مجازات اسلامی

از ویکی حقوق
پرش به ناوبری پرش به جستجو



نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۲/۶۵۷
شماره نظریه۷/۱۴۰۲/۶۵۷
شماره پرونده۱۴۰۲–۱۸۶/۱–۶۵۷ک
تاریخ نظریه۱۴۰۲/۱۱/۱۱
موضوع نظریهحقوق جزا
محور نظریهتعدد و تکرار جرم


نظریه شماره ۷/۱۴۰۲/۶۵۷ مورخ ۱۴۰۲/۱۱/۱۱ اداره کل حقوقی قوه قضاییه: نحوه اعمال تخفیف مجازات در تعدد و تکرار جرم براساس قانون مجازات اسلامی: در پاسخ به استعلام درباره نحوه اعمال تخفیف مجازات در حالت تعدد و تکرار جرم طبق بند خ ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی، نظریه اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میکند که تخفیف مجازات در جرم واحد و تعدد و تکرار جرم باید بر اساس مقررات مواد ۳۷ و ۳۸ قانون مجازات اسلامی به اجرا درآید. برای جرم واحد، تخفیف میتواند شامل کاهش مجازات از حداقل قانونی باشد، اما در مورد تعدد جرم، در صورت ارتکاب دو یا سه جرم، تخفیف باید میانگین حداقل و حداکثر مجازات را کاهش دهد و در شرایط ارتکاب بیش از سه جرم، کاهش باید از حداکثر قانونی صورت گیرد. در تکرار جرم، کاهش مجازات باید از میانگین حداقل و حداکثر قانونی باشد و در صورت داشتن سه فقره محکومیت قطعی، تخفیف اعمال نمیشود. تخفیف مجازاتها در موارد تعدد یا تکرار جرایم تعزیری نسبت به مجازات تشدید یافته تعیین میشود.


استعلام

در بند خ ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی اصلاحی ۱۳۹۹ آمده است: در تعدد جرم در صورت وجود جهات تخفیف مجازات برای هر یک از جرایم، مطابق مواد ۳۷ و ۳۸ این قانون اقدام می شود.


حال پرسش این است که آیا دادگاه باید ابتدا بر اساس قواعد تعدد جرم، مجازات هر یک از جرایم متهم را حسب مورد بر اساس بندهای ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی تشدید کند و سپس بر مبنای مجازات تشدید یافته، طبق ماده ۳۷ قانون مجازات اسلامی مقررات تخفیف مجازات را اعمال کند یا اینکه بدون اعمال مقررات تشدید مجازات، بر اساس مقررات ماده ۳۷، همان مجازات قانونی را تخفیف دهد؟ (که در این صورت بین تخفیف مجازات در رفتار مجرمانه واحد و تعدد جرم تفاوتی وجود ندارد). در همین فرض در مورد نحوه تخفیف مجازات در تکرار جرم نیز ارایه طریق فرمایند.


نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

الف– مقتضای تخفیف مجازات در جرم واحد، کاهش مجازات از حداقل قانونی یا تبدیل آن در موارد مقرر در قانون است؛ اما در مورد تعدد جرم، در فرض ارتکاب دو یا سه جرم، تخفیف مجازات وقتی صادق است که مجازات به میانگین حداقل و حداکثر و یا کمتر از آن کاهش یابد و در فرض ارتکاب بیش از سه جرم، تخفیف مجازات در صورتی صادق است که مجازات از حداکثر قانونی کاهش یابد؛ بنابراین دادگاه باید با لحاظ الزام قانونی مربوط به تشدید مجازات و مقررات مذکور در مواد ۳۷ و ۳۸ قانون مجازات اسلامی مجازات تعیین کند.


ب– اعمال تخفیف مجازات در مورد تکرار جرم باید به گونه ای باشد که مجازات از میانگین حداقل و حداکثر مقرر در قانون کاهش یابد. مضافا مطابق تبصره ماده ۱۳۹ قانون یادشده چنانچه مرتکب دارای سه فقره محکومیت قطعی مشمول مقررات تکرار جرم یا بیشتر باشد، مقررات تخفیف اعمال نمی شود؛ بنا به مراتب فوق تخفیف مجازات در موارد تعدد یا تکرار جرایم تعزیری، نسبت به مجازات تشدید یافته صورت می پذیرد.