نظریه شماره 7/1402/979 مورخ 1402/12/02 اداره کل حقوقی قوه قضاییه
چکیده این نظریه توسط هوش مصنوعی تولید شده است و هنوز توسط پژوهشگران ویکی حقوق بررسی نشده است. |
 | |
| شماره نظریه | ۷/۱۴۰۲/۹۷۹ |
|---|---|
| شماره پرونده | ۱۴۰۲-۱۶۸-۹۷۹ک |
| تاریخ نظریه | ۱۴۰۲/۱۲/۰۲ |
| موضوع نظریه | آیین دادرسی کیفری |
| محور نظریه | منافع ممکن الحصول |
نظریه شماره ۷/۱۴۰۲/۹۷۹ مورخ ۱۴۰۲/۱۲/۰۲ اداره کل حقوقی قوه قضاییه: بررسی امکان مطالبه خسارات و منافع ممکنالحصول در موارد مصدومیت حرفهای بر اساس قانون آیین دادرسی کیفری و قانون مسؤولیت مدنی: بر اساس ماده ۱۴ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، شاکی میتواند جبران تمام ضرر و زیانهای مادی و معنوی و منافع ممکنالحصول ناشی از جرم را مطالبه کند. به دلالت تبصره ۲ همان ماده، منافع ممکنالحصول تنها به مواردی اختصاص دارد که صدق اتلاف نماید و شامل جرایم موجب تعزیرات منصوص شرعی و دیه نمیشود. در مواردی که مصدومیت موجب سلب منافع محققالحصول از افراد شاغل در حرفههای مختلف مانند نقاش، جراح و یا راننده تاکسی میشود، این خسارات با توجه به قواعد فقهی "لاضرر و لاضرار" و مواد ۱ و ۳ قانون مسؤولیت مدنی قابل مطالبه هستند. منافع ممکنالحصول منافعی هستند که مقتضی وجود آنها حاصل شده باشد و در صورت تفویت توسط دیگری، خسارت آن باید جبران شود. تشخیص این منافع در هر مورد بر عهده قاضی رسیدگیکننده است و احصاء مصادیق آن از وظایف این اداره کل خارج میباشد.
استعلام
بر اساس ماده ۱۴ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، شاکی می تواند جبران تمام ضرر و زیان های مادی و معنوی و منافع ممکن الحصول ناشی از جرم را مطالبه کند . از طرف دیگر به دلالت نص تبصره ۲ همان ماده منافع ممکن الحصول تنها به مواردی اختصاص دارد که صدق اتلاف نماید. همچنین مقررات مرتبط به منافع ممکن الحصول و نیز پرداخت خسارت معنوی شامل جرایم موجب تعزیرات منصوص شرعی و دیه نمی شود.
الف- حال با توجه به تبصره ماده قانونی اخیرالذکر، چنانچه در حادثه ای نقاش زبردست، جراح حاذق و یا راننده تاکسی دچار مصدومیت شدید شود، به نحوی که برای چندین ماه قادر به انجام هیچ گونه فعالیتی نباشد و منافع مسلمی از ایشان به عنوان منافع محقق الحصول سلب گردند، آیا این خسارات و منافع تقویت شده با لحاظ قاعده فقهی لاضرر و لاضرار فی الاسلام و مواد ۱ و ۳ قانون مسؤولیت مدنی قابل مطالبه است؟
ب) منظور از عبارت منافع ممکن الحصول تنها به مواردی اختصاص دارد که صدق اتلاف نماید مندرج در تبصره یادشده چیست؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
منافع ممکن الحصول، منافعی هستند که مقتضی وجود آنها حاصل شده باشد. این گونه منافع را عرف و قانون در حکم موجود می داند و چنانچه کسی آن را تلف کند یا باعث تفویت آن شود، باید خسارت ناشی از اقدام خود را جبران کند؛ مانند اجرت المثل ایام بیکاری راننده شاغل تاکسی صدمه دیده که با توجه به تبصره ۲ ماده ۱۴ قانون آیین دادرسی کیفری و قواعد تسبیب و لاضرر و مقررات قانون مسؤولیت مدنی، این قبیل منافع قابل مطالبه اند؛ به هرحال تمیز و تشخیص منافع ممکن الحصول در هرمورد، به عهده قاضی رسیدگی کننده می باشد و احصاء مصادیق آن از وظایف این اداره کل خارج است.