نظریه شماره 7/86/1520 مورخ 1386/03/09 اداره کل حقوقی قوه قضاییه
 | چکیده این نظریه توسط هوش مصنوعی تولید شده است و هنوز توسط پژوهشگران ویکی حقوق بررسی نشده است. |
 | |
| شماره نظریه | ۷/۸۶/۱۵۲۰ |
|---|---|
| شماره پرونده | ۸۶-۹/۲-۳۵۰ |
| تاریخ نظریه | ۱۳۸۶/۰۳/۰۹ |
| موضوع نظریه | آیین دادرسی مدنی |
| محور نظریه | اعسار از پرداخت محکومبه |
نظریه شماره ۷/۸۶/۱۵۲۰ مورخ ۱۳۸۶/۰۳/۰۹ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره قابلیت استماع دعوی اعسار از پرداخت محکومبه قبل از قطعیت حکم در مراحل واخواهی یا تجدیدنظر: طبق ماده ۲۱ قانون اعسار مصوب ۱۳۱۳، دعوی اعسار در مورد محکومبه به محض قطعیت حکم محکومیت قابل طرح است و پیش از این مرحله، به دلیل عدم قطعیت و به دلیل اینکه اعسار دعوی مستقلی است که نمیتوان آن را به منزله پذیرش حکم بدوی دانست، طرح دعوی اعسار از محکومبه قانونی محسوب نمیشود. اما در خصوص اعسار از هزینه دادرسی در مرحله واخواهی، چون این ادعا بهطور مستقل قابل بررسی است، باید در صورت طرح رسیدگی شود و در صورتی که هر دو ادعا مطرح شوند، مدعی اعسار موقتاً از پرداخت مخارج محاکمه معاف است. این نظریه پیش از رأی شماره ۷۲۲ مورخ ۱۳۹۰/۱۰/۱۳ هیأت عمومی دیوان عالی کشور ابراز شده است که رسیدگی توأم به هر دو دعوی را تجویز کرده بود.
استعلام
آیا دعوی اعسار از پرداخت محکومٌبه قبل از قطعیت حکم و در مرحلة واخواهی یا تجدیدنظر قابل استماع است؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
با توجه به ماده 21 قانون اعسار مصوب 1313 که مقرر داشته: «دعوی اعسار در مورد محکومٌبه به طرفیت محکومٌله دعوای اصلی و در مورد ورقه لازم الاجراء ثبت اسناد به طرفیت متعهدٌله اقامه خواهد شد.» و با عنایت به این که قبل از صدور حکم قطعی، درفرض استعلام، به مهریه «محکومٌبه» گفته نمی شود، دعوی اعسار از جانب محکومٌعلیه زمانی قابل طرح است که حکم محکومیت وی به پرداخت مهریه قطعی شده باشد. بنابراین، تا زمانی که حکم محکومیت قطعی محکومٌعلیه صادر نشده است، چون احتمال قبول یا رد واخواهی و تجدیدنظرخواهی وجود دارد، از طرفی ادعای اعسار دعوای مستقلی است که نمیتوان طرح آن را به منزله تسلیم محکومٌعلیه حکم بدوی به قبول مفاد آن تلقی نمود، طرح دعوی اعسار از محکومٌبه از جانب محکومٌ علیه، مستند قانونی ندارد. اما اگر منظور اعسار از هزینه دادرسی مرحله واخواهی باشد چون این ادعا مستقلاً قابل رسیدگی است، در صورتی که واخواه ادعای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی نماید باید به این دعوی رسیدگی شود. بدیهی است در صورتی که ادعای اعسار از پرداخت محکومٌبه با ادعای اعسار از هزینه دادرسی توأماً مطرح شود، طبق ماده ۲۲ قانون اعسار، مدعی اعسار موقتاً از پرداخت مخارج محاکمه معاف می شود. توضیح مؤلفان: این نظریه قبل از صدور رأی شمارة ۷۲۲ مورخ ۱۳/۱۰/۱۳۹۰ هیأت عمومی دیوان عالی کشور ابراز شده که به موجب آن رسیدگی توأم به هر دو دعوی تجویز گردیده است.