نظریه شماره 7/95/1795 مورخ 1395/08/01 اداره کل حقوقی قوه قضاییه

از ویکی حقوق
پرش به ناوبری پرش به جستجو



نظریه مشورتی ۷/۹۵/۱۷۹۵
شماره نظریه۷/۹۵/۱۷۹۵
شماره پرونده۹۵-۱۸۶/۱-۶۴۳
تاریخ نظریه۱۳۹۵/۰۸/۰۱
موضوع نظریهحقوق جزا
محور نظریهتعدد مجازات‌ها

نظریه شماره ۷/۹۵/۱۷۹۵ مورخ ۱۳۹۵/۰۸/۰۱ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره تعیین مجازات اشد در صورت تعدد مجازات‌ها برای یک جرم: در نظریه مشورتی این اداره آمده است که در درجه‌بندی مجازات‌ها بر اساس تبصره ۳ ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲، در صورت تعدد مجازات‌های یک جرم، ملاک تعیین، "مجازات شدیدتر" است. این مجازات شدیدتر بر اساس ماده ۱۹ قانون و تبصره‌های آن تعیین می‌شود و مجازاتی که در درجه بالاتری قرار گیرد، ملاک عمل خواهد بود. همچنین در مواردی که تشخیص "مجازات شدیدتر" امکان‌پذیر نباشد، مطابق با ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲، مجازات اشدی نظیر حبس بر مجازات‌هایی مثل جزای نقدی ارجحیت دارد و باید اعمال شود.

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

اولا با عنایت به صدر تبصره ۳ ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ در درجه­بندی مجازات­ها در صورت تعدد مجازات­های یک جرم، "مجازات شدیدتر" ملاک است و علی­الاصول مجازات شدیدتر (مجازات اشد) بر اساس متن ماده ۱۹ قانون مذکور و تبصره­های آن، قابل تعیین است. بنابراین در مواردی که برای جرم واحد، مقنن مجازات­های متعددی مقرر نموده است، هر یک از مجازات­های قانونی آن، مستقل از سایر مجازات­ها بر اساس شاخص­های ماده ۱۹ قانون مزبور و تبصره­های آن، درجه­بندی می­شود، آنگاه هر کدام از مجازات­ها که در درجه بالاتر قرار گیرد، ملاک تعیین درجه جرم است. به این امر در صدر رأی وحدت رویه شماره ۷۴۴-۱۹/۸/۱۳۹۴ نیز تصریح شده است.


ثانیا صرف نظر از آنکه احراز "عدم امکان تشخیص مجازات شدیدتر" در هر پرونده با عنایت به متن ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ و تبصره­های آن، به عهده قاضی رسیدگی­کننده است، با این حال، با توجه به اینکه در تعدد جرم، برابر ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲، باید مجازات اشد اعمال شود، به عنوان مثال اگر مجازات یک جرم، حبس درجه ۶ و مجازات جرم دیگر، جزای نقدی درجه ۶ باشد، چون در مقام مقایسه مجازات­های این دو جرم، جزای نقدی و حبس، هر دو در یک درجه قرار دارند، به لحاظ عدم امکان تشخیص مجازات اشد، باید حبس را به عنوان مجازات اشد اعمال کرد

مواد مرتبط