نظریه شماره 7/96/2770 مورخ 1396/11/11 اداره کل حقوقی قوه قضاییه

شماره نظریه	۷/۹۶/۲۷۷۰
شماره پرونده	۹۶-۵۴-۱۹۶۵ ک
تاریخ نظریه	۱۳۹۶/۱۱/۱۱
موضوع نظریه	حقوق جزا
محور نظریه	حمل و نگهداری آلات مواد مخدر

نظریه شماره ۷/۹۶/۲۷۷۰ مورخ ۱۳۹۶/۱۱/۱۱ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره ابهامات مجازات نگهداری و حمل آلات مواد مخدر و شرایط اعطای مرخصی به محکومان: در خصوص ماده ۲۰ قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر، تصریح می‌شود که تعداد آلات و ادوات برای تعیین جزای نقدی تأثیرگذار است اما بر تعداد ضربات شلاق تأثیری ندارد. همچنین، در مواد ۵۲۰ و ۵۴۷ قانون آیین دادرسی کیفری و تبصره‌های آن، اعطای مرخصی به محکومان نه به عنوان حق بلکه به عنوان امتیازی است که باید در صلاحیت مراجع قضایی در نظر گرفته شود. هدف از اعطای مرخصی، ترغیب زندانیان به رعایت مقررات زندان، مشارکت در برنامه‌های اصلاحی و تلاش برای جلب رضایت شاکی خصوصی است. اگر محکوم مطابق شرایط قانونی موجود برای مرخصی باشد و آمادگی برای سپردن تأمین مناسب داشته باشد، محرومیت او از مرخصی برخلاف اهداف مقنن است و باید مورد موافقت قرار گیرد.

استعلام

۱-در ماده ۲۰ قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر در خصوص نگهداری و حمل آلات و ادوات استعمال مواد مخدر قید به ازای هر عد به شلاق نیز برمی گردد یا صرفا به جزای نقدی مرتبط است؟ ۲-در خصوص اعطای مرخصی به محکومان اعم از زندانیان یا محکومین به تبعید یا اقامت اجباری در محل معین مصرح در مواد ۵۲۰ و ۵۴۷ قانون آئین دادرسی کیفری آیا اعطای مرخصی حق محکومان است یا امتیازی است که در صلاحیت مرجع قضایی است .

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

۱) درقسمت اول ماده ۲۰ قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر، وارد کردن، ساختن، خرید یا فروش آلات و ادوات، به صورت جمع، به کار رفته که مجازات آن ها، علاوه بر ضبط، جزای نقدی یک میلیون تا ۱۰ میلیون ریال و ۱۰ تا ۵۰ ضربه شلاق است. بنابراین، تعداد آن ها موجب افزایش مجازات و تغییر درجه مجازات نیست. قسمت دوم این ماده که نگهداری، اخفاء یا حمل آلات و ادوات استعمال مواد مخدر یا روان گردان های صنعتی غیر دارویی است، علاوه بر ضبط آن ها، مجازات به ازای هر عدد، صد تا پانصد هزار ریال جزای نقدی یا ۵ تا ۲۰ ضربه شلاق است. به نظر می رسد برای تعیین جزای نقدی، قاضی مکلّف به رعایت تعداد آلات و ادوات است ولی در صورت تعیین مجازات شلاق، می تواند بین ۵ تا بیست ضربه تعیین کند؛ در این صورت مقید به تعیین ضربات شلاق به تعداد ادوات و آلات نیست.

۲) مقنن در مواد ۵۲۰ و ۵۴۷ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲ و تبصره های آن، با اهداف خاصی برای زندانیان مرخصی پیش بینی کرده است، به عنوان مثال، مرخصی موضوع صدر ماده ۵۲۰ قانون یاد شده به منظور ترغیب زندانیان در رعایت ضوابط و مقررات زندان و مشارکت در برنامه های اصلاحی و تربیتی و کسب امتیازات لازم و مرخصی موضوع تبصره ۳ این ماده به منظور ترغیب آنان به جلب رضایت شاکی خصوصی پیش بینی شده است. بنابراین درصورتی که محکوم واجد شرایط مقرر قانونی باشد و آمادگی برای سپردن تأمین مناسب را نیز داشته باشد، محروم کردن وی از برخورداری از مرخصی بر خلاف اهداف مقنن است و مقامات مربوط باید در حدود مقرر با مرخصی آنان موافقت نمایند