نظریه شماره 7/96/2932 مورخ 1396/11/29 اداره کل حقوقی قوه قضاییه

شماره نظریه	۷/۹۶/۲۹۳۲
شماره پرونده	۹۶-۱۴۲-۲۰۶۷ ک
تاریخ نظریه	۱۳۹۶/۱۱/۲۹
موضوع نظریه	حقوق جزا
محور نظریه	کلاهبرداری و صدور چک بلامحل

نظریه شماره 7/96/2932 مورخ 1396/11/29 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره بررسی امکان تلقی همزمان عمل صادرکننده چک بلامحل به عنوان کلاهبرداری: در این نظریه مشورتی، به بررسی سوالی پرداخته شده که آیا می‌توان عمل فردی که با معرفی کذب خود به عنوان دارنده فروشگاه و صدور چک‌های بلامحل اقدام به خرید کرده است را به عنوان کلاهبرداری تلقی کرد یا خیر. بر اساس نظریه ارائه شده، در صورت عدم وجود عملیات متقلبانه و صرف ادعای کذب، رفتار مذکور فقط به عنوان صدور چک بلامحل شناخته می‌شود و شامل تعریف کلاهبرداری نمی‌گردد. با این وجود، تشخیص دقیق مصداق این مسئله به عهده مرجع قضایی است که به پرونده رسیدگی می‌کند.

استعلام

چنانچه فردی با رفتار متقلبانه مانند اینکه به دروغ بگوید که دارای فروشگاه لوازم یدکی است مقدار زیادی یدکی از شخصی ببرد و در قبال آنها پس ازمراجعه مکرر فروشنده چند فقره چک به او بدهد و چک های مذکور نیز بلامحل باشند آیا می تواند عمل صادرکننده چک های بلامحل را همزمان کلاهبرداری نیز تلقی نمود یا اینکه در هر حال عمل مرتکب فقط صدور چک بلامحل است.

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

در فرض استعلام که متهم به دروغ خود را دارنده یک فروشگاه معرفی نموده است و مبادرت به صدور چک های بلامحل و خرید اقلامی کرده است، صرف اظهار کذب بدون اینکه همراه با عملیات متقلبانه باشد، اقدام صادرکننده چک ها را از بزه صدور چک بلامحل خارج نمی نماید، و اقدامات یاد شده در حدود فوق الذکر مشمول عنوان بزه کلاهبرداری که مستلزم انجام عملیات متقلبانه برای بردن مال غیر است، نمی شود. با این حال تشخیص مصداق برعهده مرجع قضایی رسیدگی کننده است.