نظریه شماره 7/96/2998 مورخ 1396/12/06 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره حضوری بودن احکام اعسار

از ویکی حقوق
پرش به ناوبری پرش به جستجو



نظریه مشورتی 7/96/2998
شماره نظریه۷/۹۶/۲۹۹۸
شماره پرونده۹۶–۹۳–۲۲۵۳
تاریخ نظریه۱۳۹۶/۱۲/۰۶
موضوع نظریهآیین دادرسی مدنی
محور نظریهحضوری بودن حکم اعسار


نظریه شماره ۷/۹۶/۲۹۹۸ مورخ ۱۳۹۶/۱۲/۰۶ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره حضوری بودن احکام اعسار: برخلاف ادعای برخی که احکام اعسار را غیابی میدانند، با توجه به ماده ۵۰۷ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی و ماده ۷ قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی، احکام اعسار همواره حضوری تلقی میشوند. این حکم به دلیل ویژگی خاص دعوای اعسار و عدم ادعای حق علیه خوانده بلکه ادعای شرایط خاص مالی توسط مدعی است. بنابراین، دادگاه تجدیدنظر باید رای را حضوری تلقی کرده و به تجدیدنظرخواهی رسیدگی کند و ارسال پرونده برای واخواهی به شعبه بدوی درست نیست.

استعلام

پرونده ای با موضوع اعسار از پرداخت محکوم به در دادگاه بدوی بدون حضور خوانده حکم به اعسار و سپس تقسیط صادر میگردد خوانده پرونده (محکوم له پرونده اصلی) در مهلت بیست روزه نسبت به رای صادره تجدیدنظرخواهی نموده است. و در لایحه تجدیدنظر خواهی عنوان می دارد رای صادره اعسار نسبت به وی حضوری نبوده بلکه غیابی میباشد. آیا دادگاه تجدیدنظر میتواند این رای را (با عنایت به اینکه در مدت واخواهی تجدیدنظر خواهی نموده و واخواهی را نیز اسقاط نکرده و به مساله واخواهی نیز اشاره کرده است) واخواهی تلقی و پرونده جهت رسیدگی به واخواهی به شعبه بدوی ارسال کند یا اینکه پرونده اعسار همیشه حضوری محسوب می شود. (بنابر استدلال همکار محترم دادگاه بدوی).


نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

گرچه قانون اعسار مصوب ۱۳۱۳ از جمله ماده ۲۴ آن به موجب ماده ۲۹ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی ۱۳۹۴ نسخ شده است، ولی علت حکم قانونگذار مقرر در ماده ۵۰۷ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی ۱۳۷۹، در خصوص حضوری بودن حکم راجع به اعسار از پرداخت هزینه دادرسی، ویژگی خاص دعوای اعسار است که مدعی آن در حقیقت مدعی وضعیتی خاص در اوضاع مالی خود است و نه ادعای حقی علیه خوانده این دعوا و حتی در مواردی که دین بلاعوض باشد، برابر ماده ۷ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی بار اثبات بر عهده خوانده دعوای اعسار می باشد. بنابراین، صدور حکم غیابی در خصوص مطلق دعوای اعسار، اعم از اعسار از هزینه دادرسی و اعسار از محکوم به، فاقد مصداق است و این حکم در هر حال حضوری است. با توجه به این که حکم راجع به اعسار همیشه حضوری است لذا دادگاه تجدید نظر باید رای را حضوری تلقی و به تجدید نظرخواهی رسیدگی نماید.