نظریه شماره 7/96/955 مورخ 1396/04/28 اداره کل حقوقی قوه قضاییه

از ویکی حقوق
پرش به ناوبری پرش به جستجو



نظریه مشورتی ۷/۹۶/۹۵۵
شماره نظریه۷/۹۶/۹۵۵
شماره پرونده۹۶-۹۳-۲۸۹
تاریخ نظریه۱۳۹۶/۰۴/۲۸
موضوع نظریهآیین دادرسی مدنی
محور نظریهاجرای محکومیت‌های مالی

نظریه شماره ۷/۹۶/۹۵۵ مورخ ۱۳۹۶/۰۴/۲۸ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره امکان جلب محکوم‌علیه پس از انقضای مهلت سی روزه در اجرای محکومیت‌های مالی: این نظریه به بررسی امکان جلب فرد محکوم‌علیه پس از گذشت مهلت سی روزه طبق ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی می‌پردازد. از نکات اصلی این نظریه این است که پس از گذشت این مهلت، در صورت تقدیم دادخواست اعسار توسط محکوم‌علیه، دادگاه ملزم است با صدور قرار تأمین از قبیل وثیقه یا کفالت و تفهیم به وی، آزادی او را منوط به معرفی کفیل یا ارائه وثیقه کند. همچنین، صدور این قرارها ارتباطی به جلب محکوم‌علیه ندارد و مهم حضور وی در دادگاه است. در مواردی که محکوم‌له درخواست اعمال ماده ۳ را نکرده باشد، خودداری از حبس محکوم‌علیه نیاز به ارائه وثیقه یا معرفی کفیل ندارد و دادگاه نمی‌تواند بدون تقاضای محکوم‌له این ماده و تبصره ۱ آن را اعمال کند. بر اساس این نظریه، دستور جلب و حبس تنها از اختیارات و وظایف قاضی دادگاه صادرکننده اجرائیه است و نمی‌تواند به سایر قضات واگذار شود.

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

۱-اولاً چنانچه محکوم­له درخواست بازداشت محکوم­علیه را در اجرای ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیت­های مالی کند، پس از انقضای مهلت سی روزه، امکان جلب وی وجود دارد. با این حال چنانچه محکوم­علیه پس از این مهلت دادخواست اعسار تقدیم کند، دادگاه در اجرای تبصره ۱ ماده یادشده با صدور قرار تأمین وثیقه یا کفالت و تفهیم به وی، آزادی وی را منوط به معرفی کفیل یا ایداع وثیقه می­نماید، صرفنظر از اینکه محکوم­علیه خود بدون صدور دستور جلب در دادگاه حاضر شده یا از طریق جلب، بنابراین صدور قرار تأمین وثیقه یا کفالت در اجرای تبصره ۱ ماده یادشده ملازمه ای با جلب محکوم­علیه ندارد و مهم حضور محکوم­علیه می­باشد. ثانیاً در حالی که محکوم­علیه تقاضای اعمال ماده ۳ قانون یادشده را ننموده باشد، خودداری از حبس محکوم­علیه منوط به ایداع وثیقه معتبر یا معرفی کفیل نیست و دادگاه اساساً بدون تقاضای محکوم­له نمی­تواند ماده یادشده و تبصره ۱ آن را در خصوص وی اعمال نماید.


۲-مطابق ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیت­های مالی ۱۳۹۴ و تبصره ۱ آن در صورت عدم امکان استیفای محکومٌ­به از طرق پیش­بینی شده در این قانون، محکوم­علیه به تقاضای محکوم­له و به دستور دادگاه صادر­کننده اجرائیه، بازداشت می­گردد. چنانچه قاضی مجری حکم، غیر از قضات دادگاه یاد شده باشد، مجاز به صدور دستور جلب یا حبس محکومٌ­علیه نمی­باشد. بنابراین در فرض سوال صدور دستور جلب و حبس محکوم­علیه تنها از وظایف و اختیارات قاضی دادگاه مزبور است و نمی­تواند آن را تفویض کند.