نظریه شماره 7/97/2410 مورخ 1398/04/31 اداره کل حقوقی قوه قضاییه

شماره نظریه	۷/۹۷/۲۴۱۰
شماره پرونده	۹۷-۹۸-۲۴۱۰
تاریخ نظریه	۱۳۹۸/۰۴/۳۱
موضوع نظریه	حقوق مالیاتی
محور نظریه	ابطال تمبر مالیاتی وکالت

نظریه شماره ۷/۹۷/۲۴۱۰ مورخ ۱۳۹۸/۰۴/۳۱ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره الزامات مالیاتی وکلای دادگستری در ابطال تمبر براساس تعرفه و توافق حق‌الوکاله: مطابق ماده ۱۰۳ قانون مالیات‌های مستقیم، وکلای دادگستری موظف به قید رقم حق‌الوکاله در وکالتنامه‌های خود و ابطال تمبر معادل ۵ درصد آن به‌عنوان علی‌الحساب مالیاتی هستند. میزان حق‌الوکاله توسط وکیل و موکل توافق شده و می‌تواند به میزان تعرفه قانونی، کمتر یا بیشتر باشد، اما مبلغ تمبر نباید کمتر از مقدار مقرر قانونی باشد. همچنین، بر اساس آیین‌نامه تعرفه حق‌الوکاله و با توجه به رأی وحدت رویه دیوان عدالت اداری، اگر حق‌الوکاله در وکالتنامه کمتر از تعرفه قانونی باشد، قید عبارت "طبق تعرفه" کافی است و وکیل باید اظهارنامه مالیاتی خود را بر اساس درآمد واقعی تنظیم کند.

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

مطابق ماده ۱۰۳ قانون مالیات¬های مستقیم، وکلای دادگستری مکلفند در وکالتنامه-های خود رقم حق¬الوکاله را قید و معادل ۵ درصد آن را بابت علی¬الحساب مالیاتی روی وکالتنامه تمبر الصاق و ابطال نمایند. رقم حق¬الوکاله را وکیل و موکل پس از حصول توافق به دلخواه تعیین می¬نمایند که ممکن است به میزان تعرفه مقرر در قانون یا کمتر یا بیشتر از آن باشد؛ در هر حال مبلغ تمبر نباید کم¬تر از میزان مقرر در بند¬های «الف» تا «د» این ماده باشد. بنابراین در فرض مطروحه وکیل باید طبق تعرفه ابطال تمبر کند.

۲- با توجه به ذیل ماده ۱۲ «آیین¬نامه تعرفه حق¬الوکاله، حق¬المشاوره و هزینه سفر وکلای دادگستری و وکلای موضوع ماده ۱۸۷ قانون برنامه سوم توسعه جمهوری اسلامی ایران» مصوب ۱۳۸۵ که مقرر می¬دارد «در صورت عدم توافق طرفین در تعیین ارزش واقعی خواسته، دادگاه میزان واقعی ارزش خواسته را با ارجاع امر به کارشناس تعیین و ملاک حکم قرار می¬دهد»، به نظر می¬رسد مفاد این ماده در ملاک بودن ارزش واقعی خواسته ناظر به زمان صدور حکم مبنی بر پرداخت حق¬الوکاله وکیل است و منصرف از زمان ابطال تمبر علی¬الحساب مالیاتی وکیل است که هنگام ارائه وکالتنامه باید انجام شود. بنابراین ابطال تمبر علی¬الحساب مالیاتی وکیل در دعاوی¬ای که خواسته آن از سوی خواهان تقویم می¬شود، بر همین اساس به عمل می¬آید؛ مگر آن¬که حق¬الوکاله مورد توافق بیش از تعرفه باشد که در این صورت همین مبلغ مورد توافق ملاک ابطال تمبر مذکور است. بدیهی است وکیل اظهار¬نامه مالیاتی را باید بر اساس درآمد واقعی خود ارائه نماید.

۳- به موجب ماده ۳ آیین¬نامه فوق¬الذکر در موارد طرح دعاوی مالی در دادگاه، ابطال تمبر علی¬الحساب مالیاتی وکیل بر اساس بهای خواسته که توسط خواهان تقویم شده است، به عمل می¬آید.

۴- چنان¬چه رقم حق¬الوکاله در وکالتنامه که معمولاً به صورت برگ¬های چاپی از سوی کانون وکلا در اختیار آنان قرار می¬گیرد، معادل تعرفه مقرر در قانون یا کمتر از آن باشد، مبنای ابطال تمبر مالیاتی تعرفه مقرر در آیین¬نامه یاد شده خواهد بود. بنابراین اگر میزان حق¬الوکاله به میزان تعرفه یا کمتر از آن باشد، قید عبارت طبق تعرفه در وکالتنامه به جای تصریح به مبلغ به عنوان حق¬الوکاله منع قانونی ندارد.

توضیح آن¬که، رأی وحدت رویه شماره ۷۴۴-۷۴۳-۷۴ مورخ ۳۰/۹/۱۳۹۵ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری مبنی بر لزوم درج رقم حق¬الوکاله در وکالتنامه به طور مطلق برای دادگاه¬های دادگستری لازم¬الاتباع نیست و در قلمرو پرونده¬های مطروحه در دیوان عدالت اداری لازم¬الرعایه است.