نظریه شماره 7/97/628 مورخ 1397/03/27 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره تعیین صلاحیت دادرس علی البدل در دادگاه کیفری یک
 | چکیده این نظریه توسط هوش مصنوعی تولید شده است و هنوز توسط پژوهشگران ویکی حقوق بررسی نشده است. |
 | |
| شماره نظریه | ۷/۹۷/۶۲۸ |
|---|---|
| شماره پرونده | ۹۷–۱۶۸–۶۲۸ |
| تاریخ نظریه | ۱۳۹۷/۰۳/۲۷ |
| موضوع نظریه | آیین دادرسی کیفری |
| محور نظریه | تعیین دادرس علیالبدل |
نظریه شماره ۷/۹۷/۶۲۸ مورخ ۱۳۹۷/۰۳/۲۷ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره تعیین صلاحیت دادرس علیالبدل در دادگاه کیفری یک: با توجه به تفکیک دادگاههای کیفری و توضیحات ماده ۲۹۶ قانون آیین دادرسی کیفری، نظریه مشورتی نتیجه میگیرد که منظور از "دادرس علیالبدل" در تبصره این ماده، تنها دادرس علیالبدل دادگاه کیفری یک است و شامل دادرسان سایر دادگاهها نمیشود. همچنین، در پی تغییرات قانونی، نقش دادرس علیالبدل در دادگاههای تجدیدنظر استان برداشته شده است و تنها در دادگاههای کیفری یک حفظ شده است. درباره تعیین دادرس جانشین نیز مقرر شده که در حوزههایی با شعب متعدد، ارجاع پروندهها و تعیین دادرس جانشین بر عهده رییس حوزه قضایی است که بسته به موقعیت جغرافیایی، رییس دادگستری شهرستان یا رییس کل دادگاههای استان این وظیفه را بر عهده دارند.
استعلام
مستدعی است جهت رفع ابهام از قانون اعلام فرمایید با توجه به اینکه مطابق تبصره ۲ ماده ۲۹۶ قانون آیین دادرسی کیفری دادرس علی البدل حسب مورد می تواند به جای رییس یا مستشار دادگاه در دادگاه کیفری یک انجام وظیفه کند: ۱– آیا این سمت شامل دادرس علی البدل محاکم بدوی می شود یا خیر؟ یا اینکه شامل دادرس های شاغل در سایر مراجع از جمله تجدیدنظر می گردد؟ ۲– تعیین دادرس جانشین در دادگاه کیفری یک به عهده کدام یک از مقام های قضایی خواهد بود؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
۱– الف: با توجه تفکیک دادگاههای کیفری در ماده ۲۹۴ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲ و تعیین صلاحیت هر یک از دادگاههای کیفری به موجب مواد بعدی، منظور از دادرس علی البدل در تبصره ۲ ماده ۲۹۶ قانون یاد شده، دادرس علی البدل دادگاه کیفری یک است و شامل دادرس علی–البدل دادگاههای بدوی دیگر (دادگاه انقلاب، کیفری ۲ و ...) نمی شود.
ب: نظر به اینکه عبارت دادرس علی البدل در اصلاحات مورخ ۲۴/۳/۱۳۹۴ از ماده ۴۲۶ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲ حذف شده است و در متن ماده ۲۰ قانون تشکیل دادگاه های عمومی و انقلاب نیز دادرس علی البدل در ترکیب قضایی دادگاه تجدیدنظر استان پیش بینی نشده است و تبصره یک الحاقی مورخ ۲۸/۷/۱۳۸۱ این ماده در دادگاه تجدیدنظر استان که به عنوان دادگاه کیفری استان
به برخی جرایم رسیدگی می کرد، دادرس علی البدل پیش بینی کرده بود، نیز به موجب ماده ۵۷۰ قانون صدرالذکر نسخ شده است، بنابراین در قوانین لازم الاجرای کنونی در ترکیب قضایی دادگاه تجدیدنظر استان، دادرس علی البدل پیش بینی نشده است ولی با توجه به تبصره ماده ۲۹۶ اصلاحی ۲۴/۳/۱۳۹۴ قانون اخیر الذکر دادگاه های کیفری استان به دادگاه های کیفری یک تبدیل می شوند و برابر تبصره ۲ همین ماده دادرس علی البدل در ترکیب قضایی دادگاه کیفری یک پیش بینی شده است.
۲– به موجب ماده ۲۹۴ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، دادگاه های کیفری به دادگاه کیفری یک، دادگاه کیفری دو، دادگاه انقلاب، دادگاه اطفال و نوجوانان و دادگاه نظامی تقسیم می شوند و مطابق ماده ۳۳۸ قانون فوق الذکر، در حوزه هایی که شعبه متعدد تشکیل می شود، ارجاع پرونده با رییس حوزه قضایی است. بنابراین دادگاه کیفری یک که در ردیف دادگاه های نخستین می باشد، تحت ریاست و نظارت رییس حوزه قضایی است که بر اساس ماده ۱۲ قانون تشکیل دادگاه های عمومی و انقلاب اصلاحی ۲۸/۷/۱۳۸۱، در شهرستانها، رییس دادگستری شهرستان و در شهرستانهای مرکز استان، رییس کل دادگاه ها بر دادگاه های نخستین، ریاست ونظارت اداری دارد و نیز مطابق ماده ۴۴۸ قانون صدرالذکر و ماده ۱۲ قانون اخیرالذکر، رییس کل دادگستری استان، رییس کل دادگاه های تجدیدنظر استان است. بنا به مراتب، دادگاه کیفری یک، اعم از این که در مرکز استان یا در هر یک از شهرستانهای استان تشکیل شود. از حیث تشکیلات اداری، وابسته به تشکیلات دادگستری شهرستان مرکز استان یا همان دادگستری است که در حوزه آن تشکیل گردیده است وموجب قانونی جهت انفکاک دادگاه کیفری یک از تشکیلات اداری دادگستری مرکز استان یا دادگستری شهرستان محل استقرار وجود ندارد. بنابراین مطابق ماده ۳۳۸ قانون یاد شده، در حوزه هایی که شعب متعدد دادگاه تشکیل می شود، ارجاع پرونده با رییس حوزه قضایی است و چون دادگاه کیفری یک دادگاه نخستین محسوب می شود و تعیین دادرس جانشین نیز از مصادیق ارجاع پرونده قلمداد می گردد. با لحاظ ماده ۴۰۵ و تبصره ماده ۲۹۷ این قانون و مواد ۱۲ و تبصره ۷ ماده ۲۰ قانون اصلاح قانون تشکیل دادگاه های عمومی وانقلاب اصلاحی ۲۸/۷/۱۳۸۱، در شهرستان مرکز استان، رییس کل دادگاه های شهرستان مرکز استان و در شهرستان غیر مرکز استان، رییس دادگستری شهرستان، ارجاع پرونده دادگاه کیفری یک و تعیین دادرس جانشین را به عهده دارد.