نظریه شماره 7/97/629 مورخ 1397/03/28 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره تهاتر دیه در پرونده های قصاص چند مقتول
چکیده این نظریه توسط هوش مصنوعی تولید شده است و هنوز توسط پژوهشگران ویکی حقوق بررسی نشده است. |
 | |
| شماره نظریه | ۷/۹۷/۶۲۹ |
|---|---|
| شماره پرونده | ۹۶–۱۸۶/۱–۱۵۴۶ ک |
| تاریخ نظریه | ۱۳۹۷/۰۳/۲۸ |
| موضوع نظریه | حقوق جزا |
| محور نظریه | قصاص و دیه |
نظریه شماره ۷/۹۷/۶۲۹ مورخ ۱۳۹۷/۰۳/۲۸ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره تهاتر دیه در پروندههای قصاص چند مقتول: در پروندههایی که مرتکب به دو قتل محکوم شده و اولیای دم در تصمیمگیری برای قصاص یا گذشت اختلاف نظر دارند، موضوع پرداخت تفاضل دیه مطرح میشود. بهویژه در شرایطی که برخی اولیای دم گذشت کرده و دیگران خواستار قصاصاند، پرداخت تفاضل دیه به قاتل پیچیدگیهای بیشتری پیدا میکند. در این نظریه آمده است که به دلیل عدم وجود نص خاص در خصوص تهاتر دیه، باید بر اساس اصل ۱۶۷ قانون اساسی و مراجعه به منابع فقهی معتبر یا فتاوی معتبر، قاضی تصمیم بگیرد.
استعلام
در برخی پرونده های قتل مشاهده می گردد محکوم علیه مرتکب دو فقره قتل شده و اولیاء دم مقتولین در قصاص و یا گذشت و یا دریافت دیه هم عقیده نیستند و همین امر موجب بروز اشکال اساسی در تنظیم فرم های استیذان و به تبع آن قصاص محکوم علیه گردیده است به عنوان مثال در پرونده ای قاتل مرتکب قتل پدر بزرگ و مادر بزرگ خود شده است اولیاء دم پدر بزرگ چهارنفر یک مرد و سه زن می باشند و اولیاء دم مادر بزرگ دو نفر یک مرد و یک زن می باشند حال اولیاءدم مقتوله یک مرد و یک زن و از اولیاء دم مقتول دو نفر یک مرد و یک زن خواهان قصاص و دو نفر دیگر هر دو زن رضایت داده اند بنابراین چنانچه اولیاء دم مقتوله زن بخواهند مرتکب را قصاص نمایند به صراحت ماده ۳۸۲ قانون مجازات اسلامی باید نصف دیه کامل را قبل از قصاص به قاتل بپردازند و چنانچه اولیاء دم مقتول مرد بخواهند قاتل را قصاص کنند باید بر اساس ماده ۴۲۳ همان قانون دیه افرادی که رضایت داده اند را در حق قاتل پرداخت نمایند.
سوال: چون اولیاءدم در خصوص هر دو مقتول ولی دم محسوب می شوند آیا می توانند تفاضل دیه ای را که باید بپردازند با سهمی که از مقتول دیگر دارند تهاتر نمایند و بدون پرداخت فاضل دیه محکوم علیه را قصاص کنند و یا باید تفاضل دیه را پرداخته و سپس مرتکب را قصاص کنند؟ به عبارت دیگر در پرونده فوق اولیاءدم مقتوله می توانند تفاضل دیه را از سهمی که نسبت به قتل پدرشان دارند و از نصف دیه کامل نیز بیشتر است فراهم کنند؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
نظر به اینکه در خصوص لزوم یا عدم لزوم پرداخت فاضل دیه به قاتل دو نفر (یک زن و یک مرد) از سوی اولیای دمی که ولی دم هر دو مقتول اند و گذشت نکرده اند و تقاضای قصاص دارند (برغم آنکه برخی دیگر از اولیای دم اعلام گذشت کرده اند)، نص خاصی وجود ندارد، به نظر می رسد باید بر اساس اصل ۱۶۷ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران که قاضی مکلف گردیده در خصوص هر قضیه، حکم آن را در قوانین مدون بیابد و اگر قانونی در خصوص مورد نباشد، با استناد به منابع فقهی معتبر یا فتاوی معتبر، حکم قضیه را صادر نماید، رفتار شود.